Shiba inu

Shiba Inu to jedna z najstarszych i najbardziej pierwotnych ras psów japońskich, której korzenie sięgają tysiące lat wstecz. Nazwa "Shiba" w języku japońskim oznacza dosłownie "mały" lub "krzak", co może odnosić się zarówno do niewielkich rozmiarów psa, jak i do terenów górzystych porośniętych krzewami, na których prowadził polowania.

Rasa ta wywodzi się z regionów górskich Japonii położonych nad Morzem Japońskim, gdzie przez wieki służyła miejscowym myśliwym jako nieoceniony pomocnik w polowaniach na drobną zwierzynę i ptactwo. Przodkowie współczesnego Shiba Inu przybyli na wyspy japońskie prawdopodobnie wraz z pierwszymi osadnikami około 7000 lat przed naszą erą.

W okresie Meiji (1868-1912) oraz w czasach późniejszych, kiedy Japonia otworzyła się na świat, napływ zachodnich ras psów doprowadził do intensywnego krzyżowania, przez co czysta linia Shiba Inu stanęła na krawędzi wyginięcia. Na szczęście dzięki wysiłkom japońskich hodowców oraz utworzeniu w 1928 roku organizacji NIPPO (Nihon Ken Hozonkai - Stowarzyszenie Ochrony Psów Japońskich), udało się ocalić i odtworzyć czystą linię rasy.

Podczas II wojny światowej populacja Shiba Inu ponownie drastycznie spadła wskutek bombardowań i epidemii nosówki. Po wojnie entuzjaści rasy rozpoczęli program odbudowy, wykorzystując trzy zachowane linie rodowe: Shinshu Shiba, Mino Shiba oraz San"in Shiba. W 1936 roku Shiba Inu został uznany za narodowy pomnik przyrody Japonii, co podkreśliło jego kulturowe znaczenie dla kraju. W 1964 roku FCI oficjalnie uznało rasę, przyznając jej numer standardu 257.

Shiba Inu to pies o harmonijnej, kompaktowej budowie ciała, który mimo niewielkich rozmiarów emanuje siłą i zwinnością. Proporcje ciała są zbliżone do kwadratu - stosunek wysokości w kłębie do długości tułowia wynosi 10:11. Sylwetka wyraźnie pokazuje dymorfizm płciowy - samce są bardziej masywne i muskularne, podczas gdy samice zachowują delikatniejsze, bardziej kobiece rysy.

Głowa Shiba Inu jest szeroka z wyraźnie zaznaczonym stopem i lekką bruzdą czołową. Kufa jest umiarkowanie gruba, zwężająca się ku nosowi, który powinien być zawsze czarny. Oczy, będące jednym z najbardziej charakterystycznych elementów urody tej rasy, mają trójkątny kształt, są stosunkowo małe, głęboko osadzone i ciemnobrązowe. Nadają spojrzeniu typową dla rasy czujność i inteligencję. Uszy są małe, trójkątne, sztywno stojące i lekko nachylone do przodu.

Szyja jest gruba, mocna i proporcjonalna do głowy oraz tułowia. Grzbiet prosty i silny, lędźwie szerokie i umięśnione. Klatka piersiowa głęboka z umiarkowanie wysklepionymi żebrami. Brzuch lekko podciągnięty, co nadaje sylwetce elegancki wygląd.

Ogon jest osadzony wysoko, gruby, noszony energicznie zwinięty w kształcie sierpa lub ciasnego pierścienia na grzbiecie. Gdy ogon jest wyprostowany, jego koniec sięga niemal do stawu skokowego. Kończyny są proste, mocne, z dobrze rozwiniętymi mięśniami i mocnym kośćcem.

Szata składa się z twardej, prostej okrywy i gęstego, miękkiego podszycia. Włos na ogonie jest nieco dłuższy i odstający. Wszystkie umaszczenia muszą posiadać charakterystyczne urajiro - kremowo-białe zabarwienie na bokach pyska, policzkach, wewnątrz uszu, pod żuchwą, na gardle, klatce piersiowej, brzuchu, spodniej stronie ogona oraz wewnętrznej części kończyn.

Shiba Inu to pies o wyjątkowo silnej osobowości, często określany jako "duża dusza w małym ciele". Jego charakter łączy w sobie cechy typowe dla pierwotnych ras japońskich - niezależność, godność, rezerwę wobec obcych oraz głęboką lojalność wobec swojej rodziny. Japończycy opisują temperament Shiba za pomocą trzech pojęć: kan-i (spiralność i odwaga), ryosei (dobrotliwość i posłuszeństwo) oraz soboku (naturalność i prostota).

Właściciele Shiba Inu szybko przekonują się, że ich podopieczny ma własne zdanie i nie zawaha się go wyrazić. Ta rasa znana jest z charakterystycznego "krzyku Shiba" - wysokiego, przenikliwego dźwięku wydawanego w sytuacjach ekstremalnej radości lub niezadowolenia. Mimo pozornej upartości, Shiba jest niezwykle inteligentny i potrafi błyskawicznie analizować sytuacje.

Wobec domowników Shiba okazuje się czuły i przywiązany, choć wyraża to w sposób subtelny, bez nadmiernego entuzjazmu typowego dla niektórych innych ras. Preferuje towarzystwo ludzi, ale na własnych warunkach - lubi być blisko, ale niekoniecznie na kolanach właściciela. Z dziećmi może się świetnie dogadywać, pod warunkiem że nauczą się one szanować jego granice.

Wobec innych psów i zwierząt Shiba bywa wybiórczy. Silny instynkt łowiecki sprawia, że małe zwierzęta mogą być postrzegane jako potencjalna zdobycz. Socjalizacja od szczenięctwa jest kluczowa dla ukształtowania zrównoważonego charakteru. Shiba może żyć z innymi psami, ale zazwyczaj preferuje być jedynym czworonogiem w domu.

Ta rasa wymaga właściciela, który rozumie i szanuje jej niezależną naturę. Próby złamania woli Shiba przez siłę prowadzą donikąd - znacznie lepsze rezultaty przynosi pozytywne wzmacnianie i budowanie wzajemnego zaufania. Dla doświadczonego właściciela Shiba Inu staje się fascynującym, lojalnym kompanem o niepowtarzalnej osobowości.

Shiba Inu to rasa ogólnie zdrowa i wytrzymała, z długością życia wynoszącą zazwyczaj od 12 do 15 lat. Jej pierwotne pochodzenie i stosunkowo niewielkie modyfikacje hodowlane przyczyniły się do zachowania dobrej kondycji genetycznej. Niemniej jednak, jak każda rasa, Shiba jest predysponowany do pewnych schorzeń, o których przyszli właściciele powinni wiedzieć.

Dysplazja stawów biodrowych występuje u Shiba Inu rzadziej niż u wielu innych ras, ale nadal jest problemem wymagającym monitorowania. Odpowiedzialni hodowcy poddają swoje psy badaniom RTG ocenianym przez OFA lub PennHIP. Zwichnięcie rzepki (patellar luxation) to częstsze schorzenie ortopedyczne w tej rasie, polegające na przemieszczaniu się rzepki poza jej naturalną pozycję.

Problemy okulistyczne stanowią istotny obszar troski zdrowotnej. Postępujący zanik siatkówki (PRA), jaskra oraz zaćma mogą występować u przedstawicieli tej rasy. Regularne badania okulistyczne przeprowadzane przez certyfikowanych specjalistów ACVO są zalecane dla wszystkich psów hodowlanych.

Alergie, zarówno pokarmowe jak i środowiskowe, stosunkowo często dotykają Shiba Inu. Mogą objawiać się świądem skóry, nadmiernym drapaniem, wygryzaniem łap oraz nawracającymi infekcjami uszu. Identyfikacja alergenów i odpowiednia dieta znacząco poprawiają jakość życia dotkniętych psów.

Niedoczynność tarczycy to schorzenie metaboliczne występujące w tej rasie, powodujące spadek energii, przyrost wagi oraz problemy skórne. Diagnostyka opiera się na badaniach krwi, a leczenie polega na suplementacji hormonów tarczycy.

Przy wyborze szczenięcia warto zwrócić uwagę na certyfikację CHIC (Canine Health Information Center) rodziców, która potwierdza wykonanie wszystkich zalecanych badań zdrowotnych. Dla Shiba Inu obejmują one badanie stawów biodrowych, ocenę okulistyczną oraz badanie rzepek.

Pielęgnacja Shiba Inu wymaga regularności, ale nie jest szczególnie czasochłonna ani skomplikowana. Ta rasa słynie z wrodzonej czystości - Shiba często wylizują się niczym koty i instynktownie unikają brudzenia swojej szaty. Wielu właścicieli zauważa, że ich Shiba omija kałuże i starannie wybiera ścieżki podczas spacerów.

Podwójna szata Shiba Inu składa się z twardej, prostej okrywy oraz gęstego, miękkiego podszycia. Przez większość roku wystarczy szczotkowanie raz lub dwa razy w tygodniu, aby usunąć martwy włos i utrzymać sierść w dobrej kondycji. Zaleca się używanie szczotki z naturalnym włosiem lub grzebienia o szerokich zębach.

Dwa razy w roku - wiosną i jesienią - Shiba przechodzi intensywną linię, podczas której gubi ogromne ilości podszycia. W tym okresie, trwającym zazwyczaj 2-3 tygodnie, konieczne jest codzienne szczotkowanie, najlepiej przy użyciu narzędzia do usuwania podszytka (furminator lub pokrewne). Niektórzy właściciele żartują, że z wyczesanego włosa można by uszyć drugiego psa.

Kąpiele należy ograniczyć do niezbędnego minimum - zazwyczaj co 3-4 miesiące lub gdy pies faktycznie się ubrudzi. Zbyt częste mycie może pozbawić szatę naturalnych olejków ochronnych. Przy kąpieli warto używać szamponu przeznaczonego dla psów o podwójnej szacie.

Pielęgnacja uszu polega na cotygodniowej kontroli i delikatnym czyszczeniu zewnętrznej części małżowiny. Zęby najlepiej szczotkować kilka razy w tygodniu pastą przeznaczoną dla psów. Pazury należy przycinać regularnie, zazwyczaj co 2-3 tygodnie, choć psy aktywne na twardych nawierzchniach mogą ścierać je naturalnie.

Warto pamiętać, że Shiba generalnie nie przepada za procedurami pielęgnacyjnymi. Przyzwyczajanie do szczotkowania, czyszczenia uszu i przycinania pazurów powinno rozpocząć się już w szczenięctwie, w atmosferze spokoju i z wykorzystaniem pozytywnych wzmocnień.

Mimo kompaktowych rozmiarów, Shiba Inu to pies o dużych potrzebach i wymaganiach, które potencjalny właściciel musi wziąć pod uwagę przed podjęciem decyzji o adopcji. Ta rasa zdecydowanie nie jest odpowiednia dla każdego i wymaga świadomego, doświadczonego opiekuna.

Aktywność fizyczna jest kluczowa dla zdrowia i równowagi psychicznej Shiba. Pies potrzebuje minimum 60 minut ruchu dziennie, najlepiej podzielonego na dwa dłuższe spacery. Oprócz chodzenia, Shiba uwielbia bieganie, zabawy aportem oraz eksplorowanie nowych terenów. Należy jednak pamiętać, że ze względu na silny instynkt łowiecki i skłonność do ucieczek, Shiba powinien być zawsze prowadzony na smyczy lub puszczany tylko na bezpiecznie ogrodzonym terenie.

Ogrodzenie posesji wymaga szczególnej uwagi. Shiba to mistrz ucieczek - potrafi przeskakiwać zaskakująco wysokie płoty, podkopywać się pod nimi lub znajdować najmniejsze luki. Ogrodzenie powinno mieć wysokość minimum 180 cm i być zabezpieczone od dołu przed podkopywaniem.

Szkolenie Shiba Inu stanowi wyzwanie nawet dla doświadczonych właścicieli psów. Tradycyjne metody tresury rzadko przynoszą efekty - ta rasa wymaga podejścia opartego na motywacji, konsekwencji i ogromnej cierpliwości. Sesje treningowe powinny być krótkie (5-10 minut), urozmaicone i zakończone sukcesem. Socjalizacja od najwcześniejszych tygodni życia jest absolutnie niezbędna.

Shiba może mieszkać w mieszkaniu, pod warunkiem zapewnienia mu wystarczającej dawki ruchu na zewnątrz. W domu zachowuje się spokojnie i czysto, rzadko szczeka bez powodu. Nie toleruje jednak długotrwałej samotności - pozostawiony sam na wiele godzin może rozwijać zachowania destrukcyjne lub nadmiernie szczekać.

Ze względu na niezależny charakter i potrzebę doświadczonego prowadzenia, Shiba Inu nie jest zalecany jako pierwszy pies. Idealny właściciel to osoba, która rozumie specyfikę ras pierwotnych, ma czas na regularne spacery i treningi, wykazuje się cierpliwością oraz potrafi docenić unikatową osobowość tego japońskiego towarzysza.