Schipperke

Schipperke to starodawna rasa wywodząca się z flamandzkiej części Belgii, której historia sięga XVII wieku. Nazwa pochodzi od flamandzkiego słowa "schipper" oznaczającego kapitana lub żeglarza, co nawiązuje do pierwotnej funkcji tych psów jako stróżów na barkach pływających po belgijskich kanałach.

Przodkowie schipperke wywodzą się od psów pasterskich zwanych "Leuvenaar", hodowanych w okolicach miasta Leuven w Brabancji. Selekcja tej starej rasy przebiegała dwutorowo - większe osobniki dały początek owczarkom belgijskim, natomiast najmniejsze wykorzystywano do tępienia gryzoni i pilnowania drobiu. To właśnie te miniaturowe psy stały się protoplastami współczesnych schipperke.

Na barkach rzecznych psy te pełniły rolę wszechstronnych pomocników. Stróżowały, pilnując ładunku i dobytku na łodzi, a głośnym szczekaniem ostrzegały przed przybyciem intruzów. Równocześnie okazały się niezastąpionymi łowcami szczurów, które próbowały przedostać się na pokład. Ich zawziętość w polowaniu na gryzonie była legendarna wśród żeglarzy.

Oficjalne uznanie rasy nastąpiło w 1880 roku. Znaczącą rolę w popularyzacji schipperke odegrała belgijska królowa Maria Henrietta, która zauroczyła się tymi czarnymi diabełkami. Co ciekawe, już w XV-wiecznej kronice mnicha Wenceslasa pojawia się wzmianka o małym czarnym flamandzkim psie, którego autor widział jako wcielenie diabła - przezwisko to do dziś towarzyszy tej rasie.

Schipperke to niewielki pies o charakterystycznym sylwetce typu "lupoid", czyli wilkowatym. Mimo małych rozmiarów budowa ciała jest solidna i proporcjonalna. Głowa ma kształt klinowaty z dobrze rozwiniętą czaszką i stosunkowo krótkim pyskiem, co nadaje rasie charakterystyczny lisi wyraz.

Ciało jest harmonijne, krótkie, szerokie i zwarte, przy czym kończyny pozostają delikatnej budowy. Szczególnie wyróżniająca jest obfita grzywa wokół szyi oraz "spodnie" z dłuższej sierści na udach, które tworzą charakterystyczną sylwetkę przypominającą profil kwadratu. Uszy są małe, trójkątne, wysoko osadzone i stojące.

Sierść składa się z obfitego podszerstka i gęstszej, prostej okrywy. Według standardu FCI jedynym dozwolonym kolorem jest głęboka czerń. Psy wykazujące inne umaszczenie, nawet z drobnymi białymi znaczeniami na łapach, są dyskwalifikowane z wystaw.

Zgodnie ze standardem FCI samce osiągają wysokość w kłębie 28-33 cm, samice 25-30 cm. Preferowana masa ciała mieści się w przedziale 4-7 kg, choć dopuszczalny zakres to 3-9 kg. Różnica między płciami jest wyraźnie widoczna w budowie.

Schipperke to pies o niezwykle żywym i ciekawskim temperamencie, który sprawia wrażenie ciągłego ruchu i gotowości do działania. Jego czujność i nieufność wobec obcych czynią go doskonałym stróżem, który natychmiast alarmuje o każdym zdarzeniu w otoczeniu. Głośne szczekanie jest charakterystyczną cechą rasy.

Wobec rodziny schipperke jest niezwykle oddany i lojalny. Tworzy silne więzi z właścicielami i źle znosi rozłąkę. Jest psem wesołym, który uwielbia wspólne zabawy i aktywności. Mimo małych rozmiarów posiada odwagę nieproporcjonalną do swojej postury - nie cofnie się przed większymi psami i jest zawsze gotowy bronić swojego terytorium.

Ta rasa charakteryzuje się dużą inteligencją połączoną z pewną dozą niezależności i uporu. Schipperke ma własne zdanie i nie zawsze chętnie podporządkowuje się poleceniom, szczególnie jeśli trening jest monotonny. Wymaga cierpliwego i konsekwentnego prowadzenia z wykorzystaniem metod pozytywnych.

Ze względu na silny instynkt łowiecki schipperke może stanowić zagrożenie dla mniejszych zwierząt, w tym kotów. Wobec innych psów bywa dominujący. Z dziećmi układa się dobrze, pod warunkiem że nauczą się szanować jego przestrzeń i nie traktować go jak zabawki.

Schipperke to generalnie zdrowa rasa o średniej długości życia 13-15 lat, przy czym niektóre osobniki dożywają nawet 17-18 lat. Jednak jak każda rasa, schipperke może być podatny na określone schorzenia genetyczne i nabyte.

Najpoważniejszym problemem zdrowotnym specyficznym dla tej rasy jest mukopolisacharydoza typu IIIB (MPS IIIB) - dziedziczna choroba spichrzeniowa występująca wyłącznie u schipperke i ludzi. Objawy pojawiają się zwykle między 2 a 4 rokiem życia i obejmują drżenia, problemy z równowagą i poruszaniem się oraz zmianę koloru sierści na rudawy. Choroba jest postępująca i nieuleczalna. Istnieje test genetyczny pozwalający zidentyfikować nosicieli.

Niedoczynność tarczycy występuje stosunkowo często u tej rasy. Objawy pojawiają się zazwyczaj między 2 a 5 rokiem życia i obejmują suchą sierść, wypadanie włosa, przybieranie na wadze, ospałość i zmiany skórne. Na szczęście schorzenie to dobrze reaguje na leczenie hormonami tarczycy.

Padaczka występuje okazjonalnie, zwykle w łagodnej formie. Psy z padaczką mogą prowadzić normalne życie przy odpowiednim leczeniu farmakologicznym. Inne problemy spotykane w rasie to dysplazja stawu biodrowego, choroba Legg-Calvé-Perthesa, zwichnięcie rzepki oraz choroby oczu jak zaćma i postępujący zanik siatkówki.

Pielęgnacja sierści schipperke wymaga regularności, choć nie jest nadmiernie czasochłonna. Gęsta, podwójna szata włosowa z obfitym podszerstkiem wymaga szczotkowania 2-3 razy w tygodniu, aby utrzymać ją w dobrej kondycji i zapobiec kołtunieniu, szczególnie w okolicy grzywy i "spodni".

Schipperke linieje intensywnie, zazwyczaj dwa razy do roku, kiedy to gubi niemal całe podszerscie. W tym okresie konieczne jest codzienne, dokładne wyczesywanie, aby przyspieszyć proces i zmniejszyć ilość sierści w domu. Podczas linienia sierść może przybierać przejściowo rudawy odcień, co jest naturalne i nie stanowi wady.

Kąpiele należy przeprowadzać tylko w razie potrzeby, zwykle co kilka miesięcy, używając łagodnych szamponów dla psów. Zbyt częste mycie może pozbawić sierść naturalnych olejków ochronnych. Po kąpieli dokładne wysuszenie jest istotne ze względu na gęstość podszerstka.

Regularna kontrola i czyszczenie uszu zapobiega infekcjom, szczególnie że stojące uszy schipperke są narażone na zanieczyszczenia. Przycinanie pazurów co 2-4 tygodnie oraz dbanie o higienę zębów poprzez szczotkowanie lub podawanie gryzaków dentystycznych uzupełniają rutynę pielęgnacyjną.

Schipperke mimo małych rozmiarów jest psem bardzo aktywnym, który potrzebuje minimum 45 minut ruchu dziennie. Idealnie sprawdza się jako towarzysz spacerów, wędrówek i aktywnych zabaw. Uwielbia aportowanie, szukanie i wszelkie gry angażujące jego bystry umysł. Bez odpowiedniej dawki aktywności może stać się destrukcyjny i nadmiernie szczekliwy.

Ta rasa dobrze adaptuje się do życia w mieszkaniu pod warunkiem zapewnienia regularnych wyjść i stymulacji umysłowej. Ze względu na silny instynkt stróżowania i tendencję do szczekania może jednak powodować problemy sąsiedzkie. Ogrodzone podwórko jest dodatkowym atutem, choć schipperke jest mistrzem ucieczek i potrafi przekopać się pod płotem lub przeskoczyć zaskakująco wysokie przeszkody.

Socjalizacja od szczenięcego wieku jest kluczowa dla rozwoju zrównoważonego charakteru. Schipperke musi poznawać różne osoby, zwierzęta, dźwięki i sytuacje, aby nie stał się nadmiernie nieufny lub reaktywny. Szkolenie wymaga cierpliwości i kreatywności - monotonne powtórki szybko go znudzą.

Ze względu na niezależny charakter i silną osobowość schipperke nie jest idealnym wyborem dla początkujących właścicieli. Wymaga pewnego i konsekwentnego przewodnika, który potrafi ustalić jasne zasady bez stosowania metod awersyjnych. W rękach doświadczonego opiekuna staje się wspaniałym, lojalnym towarzyszem.