Shar pei

Shar Pei należy do najstarszych ras psów na świecie, a jego historia sięga ponad dwóch tysięcy lat. Pochodzi z południowych prowincji Chin, gdzie pełnił rozmaite funkcje - od stróżowania po gospodarstwa, przez polowanie na dziki, aż po udział w walkach psów. Nazwa rasy oznacza dosłownie "piaskowa skóra" i nawiązuje do charakterystycznej faktury krótkiej, szorstskiej sierści.

W czasach dynastii Han posągi przypominające dzisiejsze Shar Pei znajdowano w cesarskich grobowcach, co świadczy o wysokiej pozycji społecznej tych psów. Po ustanowieniu Chińskiej Republiki Ludowej rasa niemal wyginęła w wyniku polityki eliminacji zwierząt domowych traktowanych jako zbędny luksus. Na początku lat siedemdziesiątych XX wieku populacja światowa liczyła zaledwie kilkadziesiąt osobników.

Uratowanie rasy zawdzięczamy hongkońskiemu hodowcy Matgo Law, który w 1973 roku zaapelował do amerykańskich miłośników psów o pomoc. Dzięki tej akcji Shar Pei trafił do Stanów Zjednoczonych, gdzie zyskał ogromną popularność. FCI oficjalnie uznało rasę w 1981 roku, przyznając jej numer standardu 309.

Shar Pei to pies średniej wielkości o kompaktowej, kwadratowej sylwetce i solidnej budowie. Najbardziej rozpoznawalną cechą rasy są charakterystyczne fałdy skóry, szczególnie wyraźne u szczeniąt. Wraz z wiekiem zmarszczki ograniczają się głównie do głowy i karku, choć skóra pozostaje luźna na całym ciele.

Głowa jest duża, lekko zaokrąglona, z szerokim, płaskim pyskiem przypominającym hipopotama. Małe, głęboko osadzone oczy nadają psu chmurny, zamyślony wyraz. Uszy są niewielkie, trójkątne i przylegają do głowy. Jedną z unikatowych cech rasy jest niebiesko-czarny język, występujący także u Chow Chow.

Sierść jest krótka, bardzo szorstka i odstająca od ciała, bez podszerstka. Dopuszczalne są wszystkie jednolite umaszczenia z wyjątkiem białego. Ogon jest gruby u nasady, zwężający się ku końcowi, zazwyczaj noszony wysoko w ciasnym zawoju nad grzbietem.

Shar Pei to pies o silnym, niezależnym charakterze i głębokiej lojalności wobec rodziny. Jest spokojny i opanowany w domu, ale czujny i nieufny wobec obcych, co czyni go doskonałym stróżem. Nie okazuje emocji w przesadny sposób - jego oddanie wyraża się raczej w cichej, stałej obecności u boku właściciela.

Pomimo pozorów chłodu, Shar Pei tworzy silne więzi z opiekunami i może cierpieć na lęk separacyjny przy długich rozłąkach. Wobec członków rodziny jest czuły i przyjacielski, chętnie uczestniczy we wspólnych aktywnościach, choć zachowuje pewien dystans typowy dla orientalnych ras.

Ze względu na historyczne wykorzystanie do walk, Shar Pei może wykazywać dominację wobec innych psów, szczególnie tej samej płci. Wczesna i konsekwentna socjalizacja jest niezbędna dla harmonijnego współżycia z innymi zwierzętami. Wobec dzieci jest cierpliwy, lecz lepiej sprawdza się w towarzystwie starszych, szanujących jego przestrzeń maluchów.

Shar Pei należy do ras predysponowanych do specyficznych problemów zdrowotnych wynikających z jego unikalnej budowy. Charakterystyczne fałdy skóry sprzyjają rozwojowi stanów zapalnych, grzybic i infekcji bakteryjnych, jeśli nie są odpowiednio pielęgnowane i utrzymywane w czystości.

Poważnym schorzeniem dotykającym rasę jest gorączka Shar Pei (SPAID - Shar-Pei Autoinflammatory Disease), objawiająca się nawracającymi epizodami wysokiej gorączki i obrzękiem stawów skokowych. Nieleczona może prowadzić do amyloidozy nerek i niewydolności tego narządu. Odpowiedzialni hodowcy prowadzą badania genetyczne eliminujące nosicieli tej choroby.

Częstym problemem jest entropion - podwinięcie powieki do wewnątrz, powodujące drażnienie rogówki. Wiele psów wymaga chirurgicznej korekcji oczu we wczesnym wieku. Dodatkowo rasa jest podatna na zapalenia ucha, problemy tarczycowe, dysplazję bioder i łokci oraz mucinozę skórną.

Pielęgnacja Shar Pei wymaga systematyczności, szczególnie w zakresie utrzymania czystości fałdów skórnych. Zmarszczki należy regularnie oczyszczać suchą ściereczką lub specjalnym preparatem, dokładnie osuszając przestrzenie między fałdami, aby zapobiec rozwojowi infekcji grzybiczych i bakteryjnych.

Krótka, szorstka sierść nie wymaga częstego szczotkowania - wystarczy raz w tygodniu usuwać martwy włos gumową rękawicą lub szczotką o miękkim włosiu. Shar Pei linieje umiarkowanie, z niewielkim nasileniem wiosną i jesienią. Kąpiele należy ograniczyć do niezbędnego minimum, gdyż zbyt częste mycie narusza naturalną barierę ochronną skóry.

Małe, przylegające uszy słabo się wentylują, dlatego wymagają regularnej kontroli i czyszczenia, aby zapobiec stanom zapalnym. Pazury trzeba skracać co dwa do trzech tygodni, a zęby szczotkować kilka razy w tygodniu dla zachowania zdrowia jamy ustnej.

Shar Pei najlepiej odnajduje się w spokojnym domu z doświadczonym właścicielem, który rozumie specyfikę orientalnych ras. Ze względu na niezależny charakter nie nadaje się dla osób oczekujących bezwarunkowego posłuszeństwa - szkolenie wymaga cierpliwości, konsekwencji i metod opartych na pozytywnym wzmocnieniu.

Potrzeby ruchowe rasy są umiarkowane. Wystarczą dwa spacery dziennie o łącznej długości około 45 minut, uzupełnione zabawami stymulującymi umysł. Shar Pei źle znosi wysokie temperatury ze względu na skrócony pysk i fałdy skórne zatrzymujące ciepło, dlatego latem należy unikać intensywnych ćwiczeń w upalne godziny.

Średni rozmiar i spokojne usposobienie pozwalają na trzymanie Shar Pei w mieszkaniu, pod warunkiem zapewnienia regularnego ruchu. Dom z ogrodem będzie jednak komfortowszy dla tego terytorialnego psa. Ze względu na koszty potencjalnego leczenia oraz szczególne wymagania pielęgnacyjne, przyszły właściciel powinien dysponować odpowiednimi zasobami finansowymi.