Szkocki zwisłouchy

Rasa Scottish Fold powstała w 1961 roku w Szkocji, kiedy na farmie Williama i Mary Ross odkryto białą kotkę o imieniu Susie z nietypowo złożonymi uszami. Ta naturalna mutacja genetyczna stała się początkiem nowej rasy. Susie została skrzyżowana z brytyjskimi kotami krótkowłosymi, a wszystkie dzisiejsze Scottish Foldy pochodzą od niej.

W latach siedemdziesiątych XX wieku rasa trafiła do Stanów Zjednoczonych, gdzie zyskała ogromną popularność. Jednak British Governing Council of the Cat Fancy (GCCF) wycofał rejestrację w 1971 roku z powodu obaw o problemy zdrowotne związane z chrząstką i stawami. Również Fédération Internationale Féline (FIFe) nigdy nie uznała tej rasy ze względu na potencjalne problemy zdrowotne wynikające z mutacji genu.

Pomimo kontrowersji, Scottish Foldy są obecnie uznawane przez The International Cat Association (TICA) i Cat Fanciers Association (CFA). Hodowcy pracują nad minimalizowaniem problemów zdrowotnych poprzez odpowiedzialne programy rozrodu, krzyżując koty z złożonymi uszami wyłącznie z osobnikami o prostych uszach (Scottish Straight).

Scottish Fold wyróżnia się przede wszystkim charakterystycznymi uszami, które są składane do przodu i w dół, nadając głowie okrągły, przypominający sowę wygląd. Stopień złożenia uszu może się różnić – od pojedynczego fałdu po potrójny, będący najbardziej pożądanym w pokazach.

Ciało jest średniej wielkości, krępej budowy, z dobrze umięśnionym torsem. Kończyny są proporcjonalne do ciała, zakończone okrągłymi łapkami. Ogon jest średniej długości do długiego, elastyczny, z zaokrąglonym czubkiem. Szyja jest krótka, a klatka piersiowa szeroka.

Głowa jest okrągła z pełnymi policzkami, szczególnie widocznymi u samców. Oczy są duże, okrągłe i szeroko rozstawione, ich kolor odpowiada umaszczeniu. Nos jest krótki z delikatnym wgięciem. Pysk jest dobrze zarysowany z wyraźnymi poduszkami wąsowymi.

Sierść może być krótka lub półdługa (Highland Fold). Krótkowłosa odmiana ma gęste, pluszowe futro, podczas gdy długowłosa charakteryzuje się jedwabistą sierścią z wyraźnym kołnierzem, pióropuszami na uszach i puszystym ogonem.

Scottish Fold to kot o wyjątkowo łagodnym i zrównoważonym temperamencie. Charakteryzuje się spokojem, cierpliwością i przywiązaniem do opiekunów. Nie są to koty nadmiernie wymagające uwagi, ale lubią przebywać w towarzystwie ludzi i często podążają za nimi po domu.

Rasa ta słynie z niezwykłej elastyczności i przybierania zabawnych pozycji – mogą siedzieć jak ludzie z rozłożonymi tylnymi łapami lub leżeć płasko na plecach. Te charakterystyczne pozy często przyciągają uwagę i wywołują uśmiech.

Scottish Foldy są inteligentne i ciekawskie, ale nie narzucają się. Dobrze znoszą samotność, chociaż preferują towarzystwo. Doskonale odnajdują się w rodzinach z dziećmi i innymi zwierzętami domowymi. Są tolerancyjne wobec psów i innych kotów, co czyni je idealnym wyborem dla gospodarstw wielozwierzęcych.

Głos mają cichy i używają go rzadko, komunikując się raczej za pomocą mruczenia i języka ciała. Nie są to koty szczególnie aktywne – preferują spokojne zabawy i obserwację otoczenia z wygodnego miejsca. Lubiąc kontakt fizyczny, często przytulają się do opiekunów i śpią w ich łóżku.

Scottish Fold jest rasą obarczoną specyficznymi problemami zdrowotnymi wynikającymi z mutacji genetycznej odpowiedzialnej za złożone uszy. Gen TRPV4 w postaci homozygotycznej (dwie kopie) powoduje poważne schorzenia szkieletowe, dlatego odpowiedzialni hodowcy krzyżują tylko koty fold z straight (o prostych uszach).

Osteochondrodysplazja to główny problem zdrowotny dotykający tę rasę. Objawia się nieprawidłowym rozwojem chrząstki i kości, prowadząc do bolesnych zniekształceń stawów, sztywności kończyn i ogona oraz problemów z poruszaniem się. Objawy mogą pojawić się już w młodym wieku i postępować z czasem.

Policystyczna choroba nerek (PKD) jest kolejnym schorzeniem występującym w tej rasie ze względu na krzyżowanie z kotami perskimi. Choroba ta prowadzi do powstawania torbieli w nerkach i może skutkować niewydolnością nerek. Test genetyczny PKD1 pozwala wykryć nosicieli.

Kardiomiopatia przerostowa (HCM) to najczęstsza choroba serca u kotów, która może również dotykać Scottish Foldy. Regularne badania echokardiograficzne są zalecane, szczególnie u kotów hodowlanych.

Problemy z uszami, takie jak infekcje i nadmierna produkcja woskowiny, mogą występować częściej ze względu na budowę anatomiczną. Wymaga to regularnej kontroli i czyszczenia uszu. Średnia długość życia wynosi 11-15 lat przy odpowiedniej opiece weterynaryjnej.

Pielęgnacja Scottish Fold jest stosunkowo prosta, chociaż wymaga regularności. Krótkowłosa odmiana potrzebuje czesania raz w tygodniu, aby usunąć martwe włosy i utrzymać sierść w dobrym stanie. Długowłosa odmiana (Highland Fold) wymaga czesania 2-3 razy w tygodniu, aby zapobiec kołtunom.

W okresie linienia, wiosną i jesienią, częstotliwość szczotkowania należy zwiększyć do codziennego. Używanie szczotki z naturalnego włosia lub gumowej rękawicy pomoże zebrać luźne włosy i zmassować skórę, poprawiając krążenie.

Uszy wymagają szczególnej uwagi ze względu na ich złożoną budowę. Należy je sprawdzać co najmniej raz w tygodniu i delikatnie czyścić wacikiem zwilżonym specjalnym płynem do czyszczenia uszu kotów. Nie wolno używać patyczków kosmetycznych, które mogą uszkodzić delikatną błonę bębenkową.

Oczy powinny być regularnie sprawdzane i w razie potrzeby delikatnie czyszczone wilgotnym wacikiem. Pazury należy przycinać co 2-3 tygodnie lub zapewnić odpowiednie drapaki. Zęby powinny być regularnie szczotkowane, najlepiej codziennie, aby zapobiec chorobom przyzębia.

Kąpiele są potrzebne rzadko, zazwyczaj tylko wtedy, gdy kot się pobrudzi. Scottish Foldy same dbają o swoją czystość poprzez codzienne wylizywanie. Jeśli kąpiel jest konieczna, należy używać łagodnego szamponu przeznaczonego dla kotów.

Scottish Fold to kot o umiarkowanych wymaganiach, który dobrze przystosowuje się do życia w mieszkaniu. Nie wymaga dużej przestrzeni, ale powinien mieć dostęp do okna z widokiem na zewnątrz, drapaka i kilku miejsc do odpoczynku na różnych wysokościach.

Choć nie są szczególnie aktywne, potrzebują codziennej stymulacji umysłowej i fizycznej. Wystarczy 20-30 minut zabawy dziennie z wykorzystaniem zabawek interaktywnych, piłeczek czy wędek. Lubią również zabawki typu puzzle, które stymulują ich inteligencję.

Ze względu na potencjalne problemy ze stawami, należy zapewnić im łatwy dostęp do ulubionych miejsc bez konieczności wykonywania wysokich skoków. Niskie stopnie lub rampy mogą być pomocne dla starszych osobników. Kuweta powinna mieć niskie krawędzie, aby ułatwić wchodzenie i wychodzenie.

Wymagają zrównoważonej diety wysokiej jakości, dostosowanej do wieku, wagi i poziomu aktywności. Kontrola masy ciała jest ważna, ponieważ nadwaga może pogorszyć problemy stawowe. Świeża woda powinna być zawsze dostępna.

Scottish Foldy są kotami towarzyskimi i nie powinny być pozostawiane same przez długie okresy. Jeśli właściciel spędza dużo czasu poza domem, warto rozważyć adopcję drugiego kota jako towarzysza. Dobrze znoszą życie w rodzinach z dziećmi, pod warunkiem, że dzieci są nauczone szanowania przestrzeni kota.

Regularne wizyty u weterynarza są kluczowe ze względu na predyspozycje zdrowotne rasy. Zaleca się coroczne badania kontrolne, w tym ocenę stawów i sprawdzenie uszu. Szczepienia i odrobaczanie powinny być wykonywane zgodnie z zaleceniami weterynarza.