Shih tzu

Shih Tzu, którego nazwa w języku chińskim oznacza lwi piesek, należy do najstarszych ras psów na świecie. Pochodzenie tej rasy owiane jest tajemnicą, lecz wiadomo, że jej przodkowie wywodzili się z klasztorów tybetańskich, gdzie mnisi hodowali je jako strażników świętych przybytków. Według legendy Budda otaczał się małymi pieskami, które w razie niebezpieczeństwa potrafiły przemieniać się w lwy – stąd określenie lwie psy Buddy.

W XVII wieku tybetańscy mnisi zaczęli przekazywać te cenne psy jako dary dla chińskich cesarzy z dynastii Qing. W cesarskich pałacach Shih Tzu zyskały status najbardziej uprzywilejowanych zwierząt – żyły w luksusowych warunkach i były skrzętnie chronione przed światem zewnętrznym. Na dworze cesarskim krzyżowano je z pekińczykami, co zaowocowało ukształtowaniem się charakterystycznej sylwetki rasy z krótkim pyskiem i obfitą sierścią.

Szczególny rozkwit hodowli Shih Tzu nastąpił za panowania cesarzowej Cixi w XIX wieku, która wprowadziła precyzyjną dokumentację każdego psa wraz z malowanymi portretami. Po upadku cesarstwa i nadejściu komunizmu w 1949 roku rasa stanęła na krawędzi zagłady – psy uznano za symbol burżuazji i masowo je eliminowano. Na szczęście niewielka grupa czternastu psów – siedem samców i siedem samic – ocalała dzięki obcokrajowcom i to właśnie od nich pochodzą wszystkie współczesne Shih Tzu na świecie. Rasa została oficjalnie uznana przez FCI i sklasyfikowana w Grupie 9 jako rasa tybetańska.

Shih Tzu to niewielki, solidnie zbudowany pies o charakterystycznej chryzantemowej twarzy, powstającej dzięki rosnącej we wszystkich kierunkach sierści na pysku. Sylwetka jest dłuższa niż wyższa – długość ciała od kłębu do nasady ogona przewyższa wysokość w kłębie. Głowa jest szeroka, okrągła, z wyraźnym stopem i krótkim, kwadratowym pyskiem. Oczy są duże, ciemne, okrągłe i pełne ciepłego wyrazu. Uszy osadzone są nieco poniżej szczytu czaszki, obficie pokryte sierścią, przez co zlewają się z ogólnym zarysem głowy.

Tułów jest mocny i dobrze umięśniony, z głęboką klatką piersiową i prostym grzbietem. Ogon osadzony wysoko, obficie owłosiony, noszony wesoło zakręcony nad grzbietem. Kończyny są krótkie, mocne i proste, zakończone okrągłymi, zwartymi łapami. Szata składa się z długiego, gęstego włosa pokrywowego i miękkiego podszerstka. Ruch Shih Tzu jest płynny i dostojny, z dobrym wykrokiem przednich kończyn i mocnym napędem tylnych, ukazującym pełne poduszki łap.

Shih Tzu to pies o wyjątkowo przyjaznym i pogodnym usposobieniu, który doskonale odnajduje się w roli domowego towarzysza. Pomimo niewielkich rozmiarów emanuje pewnością siebie i naturalną godnością odziedziczoną po cesarskich przodkach. Jest niezwykle towarzyski i przywiązuje się do wszystkich członków rodziny, choć potrafi też wybrać sobie ulubioną osobę, której będzie towarzyszyć na każdym kroku.

Przedstawiciele tej rasy są z natury łagodni i cierpliwi, co czyni je doskonałymi kompanami dla dzieci i osób starszych. Nie wykazują tendencji do nadmiernej dominacji ani agresji, świetnie dogadują się z innymi psami oraz kotami. Mimo arystokratycznego rodowodu Shih Tzu nie są wybredne – potrafią dostosować się zarówno do życia w przestronnym domu, jak i niewielkim mieszkaniu.

Charakterystyczną cechą rasy jest pewna niezależność myślenia, która czasem bywa mylona z uporem. Shih Tzu nie jest typowym psem służbistą – wykonuje polecenia, ale na własnych warunkach i we własnym tempie. Ta cecha wymaga od właściciela cierpliwości w procesie szkolenia, jednak nie umniejsza walorów rasy jako idealnego psa rodzinnego.

Shih Tzu należy do ras stosunkowo zdrowych i długowiecznych – przy właściwej opiece może żyć od 10 do 16 lat. Niemniej rasa ma predyspozycje do pewnych schorzeń, na które należy zwracać szczególną uwagę. Ze względu na brachycefaliczną budowę czaszki (krótki pysk) Shih Tzu może mieć problemy z oddychaniem, szczególnie w upalne dni lub podczas intensywnego wysiłku.

Oczy są newralgicznym obszarem u tej rasy – ze względu na wypukłą budowę są narażone na urazy, owrzodzenia rogówki, suchość oka (keratitis sicca), jaskrę oraz zaćmę. Regularne kontrole okulistyczne są niezbędne dla wczesnego wykrycia ewentualnych problemów. Kolejnym częstym schorzeniem jest zwichnięcie rzepki (patellar luxation), objawiające się chwilowym utykaniem i charakterystycznym podskakiwaniem na tylnej nodze.

Dysplazja stawów biodrowych, choć częściej kojarzona z dużymi rasami, występuje również u Shih Tzu. Objawia się trudnościami z wstawaniem i chromaniem na tylne kończyny. Rasa jest także podatna na chorobę krążków międzykręgowych (IVDD), która może prowadzić do bólu, a w ciężkich przypadkach nawet do paraliżu. Odpowiedzialni hodowcy przeprowadzają badania przesiewowe obejmujące ocenę okulistyczną CAER, badanie rzepek oraz RTG bioder.

Pielęgnacja Shih Tzu należy do najbardziej wymagających wśród wszystkich ras psów i wymaga codziennego zaangażowania właściciela. Długa, jedwabista szata składająca się z włosa pokrywowego i podszerstka ma tendencję do kołtunienia i wymaga szczotkowania minimum raz dziennie, a najlepiej dwa razy – rano i wieczorem. Do rozczesywania najlepiej używać metalowego grzebienia o szerokich zębach oraz szczotki druciankowej.

Kąpiele powinny odbywać się co 2-3 tygodnie z użyciem delikatnych szamponów dla psów długowłosych. Po kąpieli konieczne jest dokładne wysuszenie sierści suszarką, gdyż wilgotna szata szybko się kołtuni i może powodować podrażnienia skóry. Wielu właścicieli decyduje się na profesjonalne strzyżenie co 6-8 tygodni, utrzymując psa w krótszej fryzurze szczenięcej, która znacznie ułatwia codzienną pielęgnację.

Szczególnej uwagi wymaga okolica oczu – sierść rosnącą na pysku należy regularnie podwiązywać lub przycinać, by nie podrażniała wrażliwych gałek ocznych. Codziennie trzeba przemywać okolice oczu, usuwając wydzielinę, która może barwić jasną sierść. Uszy wymagają regularnej kontroli i czyszczenia, a nadmiar włosów w przewodzie słuchowym powinien być usuwany przez groomera. Pazury należy przycinać co 2-3 tygodnie, a zęby szczotkować kilka razy w tygodniu.

Shih Tzu to rasa o umiarkowanych wymaganiach dotyczących aktywności fizycznej, jednak posiada specyficzne potrzeby, które należy uwzględnić przed podjęciem decyzji o adopcji. Codzienny spacer trwający około 20-30 minut w zupełności zaspokaja potrzeby ruchowe tego psa. Należy jednak unikać forsownych ćwiczeń i spacerów w upalne dni ze względu na brachycefaliczną budowę, która utrudnia efektywne chłodzenie organizmu.

Podstawowym wymogiem jest zapewnienie czasu na codzienną, intensywną pielęgnację. Właściciel musi być gotowy poświęcać minimum 20-30 minut dziennie na szczotkowanie oraz regularnie korzystać z usług profesjonalnego groomera. Koszt utrzymania sierści w dobrej kondycji jest znaczący i należy go uwzględnić w budżecie domowym.

Shih Tzu doskonale adaptuje się do życia w mieszkaniu i nie potrzebuje ogrodu. Wymaga jednak stałego towarzystwa ludzi – nie jest to pies, który dobrze znosi długotrwałą samotność. Idealnie sprawdza się u osób pracujących w domu, emerytów lub w rodzinach, gdzie zawsze ktoś przebywa. Ze względu na wrażliwość na skrajne temperatury wymaga zapewnienia komfortowych warunków bytowych – klimatyzacji latem i ciepła zimą.

Szkolenie Shih Tzu wymaga cierpliwości i konsekwencji. Pozytywne wzmocnienia i krótkie, urozmaicone sesje treningowe przynoszą najlepsze rezultaty. Wczesna socjalizacja jest ważna, choć rasa z natury jest przyjazna wobec ludzi i innych zwierząt. Regularne wizyty u weterynarza, w tym kontrole okulistyczne i ortopedyczne, są niezbędne dla utrzymania zdrowia tego czarującego towarzysza.