Hawańczyk

Hawańczyk, znany również jako Havanese, to jedyna rasa psów pochodząca z Kuby. Jego przodkowie wywodzą się z regionu Morza Śródziemnego, gdzie rozwijali się wzdłuż wybrzeży Hiszpanii i Włoch jako przedstawiciele rodziny bichonów. Do Karaibów zostali sprowadzeni przez włoskich i hiszpańskich kupców morskich w XVI wieku.

Na Kubie rasa zyskała ogromną popularność wśród arystokracji i zamożnych rodzin, stając się symbolem statusu społecznego. Nazwa "hawańczyk" nawiązuje do stolicy Kuby - Hawany, choć legenda o powstaniu rasy na wyspie jest błędna. Charakterystyczna brązowa maść, przypominająca kolor tytoniu kubańskiego, przyczyniła się do powstania tej mylnej teorii.

Po rewolucji kubańskiej w 1959 roku wielu właścicieli emigrowało do Stanów Zjednoczonych, zabierając ze sobą swoje ukochane psy. To właśnie ci emigranci ocalili rasę przed wyginięciem i rozpoczęli jej odbudowę w Ameryce Północnej. FCI oficjalnie uznało hawańczyka jako rasę w 1963 roku. Aktualny standard FCI nosi numer 250 i został opublikowany 31 października 2016 roku.

Współcześnie hawańczyk cieszy się rosnącą popularnością na całym świecie jako doskonały pies towarzyszący, doceniany za swój przyjazny charakter i hipoalergiczną sierść.

Hawańczyk to niewielki, ale proporcjonalnie zbudowany pies o charakterystycznej, bujnej szacie. Według standardu FCI wzrost samców wynosi od 23 do 27 cm w kłębie, natomiast samic od 21 do 24 cm. Standard dopuszcza tolerancję od 21 do 29 cm.

Głowa jest umiarkowanie szeroka z wyraźnym stopem. Oczy są duże, migdałowate, ciemnobrązowe, o łagodnym i inteligentnym wyrazie. Uszy osadzone wysoko, opadające, pokryte długą sierścią tworzącą efektowne frędzle.

Sierść to najbardziej charakterystyczna cecha rasy - jest długa, miękka i jedwabista, może być lekko falista lub tworzyć loki. Okrywa całe ciało, włącznie z głową i ogonem. Dozwolone umaszczenia według FCI to: biały (rzadko całkowicie czysty), płowy w różnych odcieniach, czarny, havana-brązowy, tytoniowy oraz czerwono-brązowy.

Ogon noszony wysoko, zakrzywiony nad grzbietem lub opadający na bok, obficie owłosiony długą sierścią. Ruch hawańczyka jest sprężysty, lekki i elegancki, co podkreśla jego radosny temperament.

Hawańczyk to pies o wyjątkowo pogodnym i towarzyskim usposobieniu. Jest niezwykle przywiązany do swojej rodziny i najlepiej czuje się w towarzystwie ludzi. Ta cecha sprawia, że nie toleruje dobrze długotrwałej samotności i może cierpieć na lęk separacyjny.

Inteligencja hawańczyka jest ponadprzeciętna, co czyni go łatwym w szkoleniu. Chętnie uczy się nowych sztuczek i komend, reagując entuzjastycznie na pozytywne wzmocnienia. Jest wrażliwy na ton głosu właściciela, dlatego metody oparte na nagrodach działają najskuteczniej.

Wobec dzieci hawańczyk zachowuje się cierpliwie i przyjaźnie, chętnie uczestnicząc w zabawach. Dobrze dogaduje się z innymi psami oraz kotami, szczególnie gdy zostanie odpowiednio zsocjalizowany od szczenięctwa. Nie wykazuje tendencji do dominacji czy agresji.

Mimo niewielkich rozmiarów jest czujny i informuje o obecności nieznajomych, jednak nie jest nadmiernie szczekliwy. Jego naturalną cechą jest chęć sprawienia przyjemności opiekunom, co czyni go idealnym towarzyszem dla rodzin i osób starszych.

Hawańczyk jest rasą stosunkowo zdrową o średniej długości życia od 12 do 16 lat, choć niektóre osobniki dożywają nawet 18 lat. Jak każda rasa, może być predysponowany do pewnych schorzeń dziedzicznych.

Do najczęstszych problemów zdrowotnych należy zwichnięcie rzepki (patella luxation), które polega na przemieszczaniu się rzepki z jej prawidłowego położenia. Jest to jedna z przyczyn, dla których badanie OFA Patella jest wymagane w programie CHIC.

Dysplazja stawu biodrowego występuje rzadziej niż u większych ras, ale nadal jest przedmiotem obowiązkowych badań przesiewowych OFA HD. Problemy oczne, takie jak zaćma i entropium, wymagają corocznych badań CAER wykonywanych przez certyfikowanego okulistę weterynaryjnego.

Hawańczyki mogą być podatne na alergie skórne oraz choroby wątroby. Ze względu na skłonność do nadwagi ważne jest kontrolowanie diety i zapewnienie odpowiedniej ilości ruchu. Regularne wizyty weterynaryjne i wykonywanie zalecanych badań przesiewowych pomagają wykryć potencjalne problemy we wczesnym stadium.

Pielęgnacja hawańczyka wymaga znacznego nakładu czasu i uwagi ze względu na jego długą, jedwabistą sierść. Codzienne szczotkowanie jest zalecane, aby zapobiec powstawaniu kołtunów i splątaniu włosa. Szczególną uwagę należy zwrócić na okolice za uszami, pod pachami i w okolicy tylnych kończyn.

Zaletą tej rasy jest minimalne linienie - hawańczyk traci bardzo mało sierści, co czyni go odpowiednim dla alergików. Jednak oznacza to również, że martwy włos pozostaje w szacie i musi być regularnie usuwany poprzez szczotkowanie.

Kąpiele można przeprowadzać co 2-4 tygodnie, używając łagodnego szamponu dla psów. Po kąpieli sierść należy dokładnie wysuszyć i rozczesać. Niektórzy właściciele decydują się na krótsze strzyżenie, które znacznie ułatwia codzienną pielęgnację.

Regularna higiena obejmuje również czyszczenie uszu (raz w tygodniu), przycinanie pazurów (co 2-3 tygodnie) oraz dbanie o higienę jamy ustnej poprzez szczotkowanie zębów lub stosowanie gryzaków dentystycznych. Okolice oczu wymagają codziennego przecierania, aby usunąć wydzielinę i zapobiec przebarwieniom sierści.

Hawańczyk doskonale adaptuje się do życia w mieszkaniu i nie wymaga dużego przestrzeni. Jego umiarkowane zapotrzebowanie na ruch można zaspokoić poprzez około 45 minut aktywności dziennie, podzielonej na spacery i zabawy w domu.

Najważniejszym wymaganiem tej rasy jest stałe towarzystwo człowieka. Hawańczyk nie powinien być pozostawiany sam na długie godziny - idealnie sprawdza się w domach, gdzie ktoś przebywa przez większość dnia, lub może towarzyszyć właścicielowi w pracy.

Ze względu na inteligencję i chęć do nauki, hawańczyk potrzebuje stymulacji umysłowej. Zabawy interaktywne, nauka sztuczek i gry węchowe pomagają zapobiec nudzie i problemom behawioralnym. Jest doskonałym kandydatem do sportów takich jak agility czy obedience.

Klimatycznie hawańczyk lepiej toleruje ciepło niż zimno ze względu na swoje kubańskie pochodzenie. W chłodniejsze dni może potrzebować ubranка ochronnego podczas spacerów. Odpowiednia dieta wysokiej jakości, dostosowana do wieku i poziomu aktywności, jest kluczowa dla utrzymania zdrowia i prawidłowej wagi.

Przed zakupem szczeniaka warto upewnić się, że hodowca wykonał wymagane testy zdrowotne CHIC: OFA HD, OFA Patella oraz CAER.