Ratlerek praski

Pražský krysařík, znany również jako praski szczurek, to jedna z najstarszych czeskich ras psów, której historia sięga ponad tysiąca lat wstecz. Pierwsze wzmianki o tych małych łowcach szczurów pochodzą z kronik historyka Einharda z VIII-IX wieku. Nazwa rasy pochodzi od czeskiego słowa "krysa" oznaczającego szczura, co bezpośrednio wskazuje na pierwotne przeznaczenie tych psów.

W średniowieczu praskie szczurki były ulubieńcami królewskich dworów Europy Środkowej. Rasa cieszyła się szczególną popularnością na dworze polskiego króla Bolesława II Szczodrego (1058-1081), który sprowadził dwa egzemplarze z Pragi. Karol IV Luksemburski podarował trzy szczurki królowi Francji Karolowi V podczas wizyty w 1377 roku. W czasach, gdy koty były rzadkością w Europie, te małe psy pełniły ważną funkcję ochrony majątku przed gryzoniami. Legendy głoszą, że na królewskich ucztach pozwalano im chodzić po stołach i próbować potraw, by chronić władców przed otrutym jedzeniem.

Po upadku znaczenia Czech rasa trafiła także do domów mieszczan i chłopów. W XIX wieku popularność praskich szczurków zmalała na rzecz pinczerów miniaturowych. Do końca lat 60. XX wieku populacja niemal wyginęła. Program odbudowy rasy rozpoczął się w 1969 roku pod kierownictwem eksperta kynologicznego Jana Findejsa we współpracy z Rudolfem Šilerem. Pierwszy pražský krysařík został wpisany do księgi hodowlanej w 1980 roku. W 2019 roku FCI oficjalnie uznała rasę. Obecnie na świecie zarejestrowanych jest tylko około 6000 osobników tej wyjątkowej rasy.

Pražský krysařík to najniższa rasa psów na świecie według standardu wzrostu. Dorosłe osobniki osiągają zaledwie 20-23 cm w kłębie przy wadze około 2,6 kg. Sylwetka jest smukła, elegancka i proporcjonalna, z wyraźnie zaznaczonymi mięśniami pomimo delikatnej budowy.

Głowa ma charakterystyczny gruszkowaty kształt z wyraźnym stopem i długim, prostym nosem stanowiącym jedną trzecią długości głowy. Oczy są ciemne, szeroko osadzone i błyszczące, nadające psu żywy, inteligentny wyraz. Uszy są trójkątne, stojące, osadzone wysoko i szeroko.

Sierść jest krótka, gładka i przylegająca, bez podszerstka. Najbardziej klasyczne umaszczenie to czarny z wyraźnym rdzawym podpaleniem nad oczami, na policzkach, klatce piersiowej, łapach i pod nasadą ogona. Standard dopuszcza również brązowy, niebieski i liliowy z podpaleniem, a także żółty, czerwony i umaszczenie merle. Ogon może być lekko zakrzywiony nad grzbietem w ruchu.

Praski szczurek to pies o wielkim sercu zamkniętym w miniaturowym ciele. Pomimo niewielkich rozmiarów wyróżnia się żywym temperamentem, niezwykłą inteligencją i silnym przywiązaniem do właściciela. Te psy wręcz lgnął do ludzi i uwielbiają spędzać czas w towarzystwie rodziny, chętnie zadomawiając się na kolanach opiekuna.

Rasa charakteryzuje się bystrością umysłu i łatwością w nauce. Praskie szczurki szybko przyswajają komendy i chętnie uczą się sztuczek. Najlepiej reagują na pozytywne wzmocnienia w formie smakołyków lub ulubionej zabawki. Mają jednak swoje zdanie i potrafią być uparte, jeśli poczują się niesprawiedliwie traktowane.

Choć są przyjazne, mogą być nieco powściągliwe wobec obcych. Zachowały silny instynkt łowiecki, przez co są zawsze w gotowości na najmniejszy ruch mogący zwiastować obecność gryzonia. W przeciwieństwie do wielu małych ras, praskie szczurki nie są szczekliwe i generalnie zachowują spokój w domu. Są niezwykle zwinne i energiczne, potrafią wspinać się jak małpy i wykonywać imponujące skoki z obrotami w powietrzu.

Pražský krysařík to stosunkowo zdrowa rasa o przewidywanej długości życia 12-14 lat. Jak większość miniaturowych ras, narażony jest jednak na pewne problemy zdrowotne związane z budową ciała.

Najczęstszym schorzeniem jest zwichnięcie rzepki (patellar luxation), czyli przemieszczenie się rzepki z prawidłowej pozycji. Jest to wada uwarunkowana genetycznie, powodująca chwilowe blokowanie kolana w pozycji zgiętej. Regularne badania ortopedyczne są zalecane u hodowlanych osobników.

Ze względu na delikatną budowę kostną, praskie szczurki są podatne na złamania, szczególnie kości śródręcza i przedramienia. Należy unikać skoków z dużej wysokości i ostrożnie obchodzić się z psem, szczególnie w obecności dzieci.

Problemy stomatologiczne są częste z powodu małych rozmiarów szczęki. Niektóre osobniki mogą mieć zatrzymane zęby mleczne wymagające ekstrakcji. Regularna higiena jamy ustnej i profesjonalne czyszczenie zębów są niezbędne. Sporadycznie występują również zaćma, distichiaza (nieprawidłowy wzrost rzęs) oraz alergie skórne.

Pielęgnacja praskiego szczurka jest wyjątkowo prosta dzięki krótkiej, gładkiej sierści bez podszerstka. Regularne szczotkowanie raz w tygodniu miękką szczotką lub rękawicą pielęgnacyjną wystarczy, by usunąć martwy włos i utrzymać sierść w dobrej kondycji.

Kąpiele są potrzebne tylko okazjonalnie, gdy pies się zabrudzi. Ze względu na niewielkie rozmiary i brak podszerstka, praskie szczurki szybko tracą ciepło i mogą marznąć w chłodniejsze dni. W zimie zalecane są ubranko ochronne podczas spacerów.

Szczególną uwagę należy poświęcić pielęgnacji zębów. Codzienne szczotkowanie zębów specjalną pastą dla psów pomoże zapobiec chorobom przyzębia, na które rasa jest podatna. Regularne wizyty u weterynarza w celu kontroli stanu uzębienia są wskazane.

Pazury rosną szybko i wymagają regularnego przycinania co 2-3 tygodnie. Uszy należy czyścić co tydzień wacikiem zwilżonym specjalnym płynem, by zapobiec infekcjom. Oczy również wymagają regularnego przecierania, aby usunąć ewentualne wydzieliny.

Praski szczurek doskonale sprawdza się jako mieszkaniec apartamentu. Jego niewielkie rozmiary i umiarkowane potrzeby ruchowe czynią go idealnym towarzyszem dla osób mieszkających w mieście. Mimo to wymaga codziennych spacerów i aktywności umysłowej, by pozostać szczęśliwy i zdrowy.

Około 30 minut aktywności dziennie jest wystarczające. Pies chętnie uczestniczy w zabawach w domu, wykonuje sztuczki i rozwiązuje proste łamigłówki. Ze względu na silny instynkt łowiecki, spacery na smyczy są bezpieczniejsze, a ogrodzone tereny idealne do swobodnego biegu.

Rasa świetnie nadaje się dla początkujących właścicieli ze względu na łatwość w pielęgnacji i szkoleniu. Wymaga jednak ostrożnego traktowania ze względu na delikatną budowę. Rodziny z małymi dziećmi powinny nauczyć potomstwo właściwego obchodzenia się z tak drobnym psem.

Praskie szczurki źle znoszą samotność i potrzebują stałego towarzystwa. Nie są najlepszym wyborem dla osób pracujących przez cały dzień poza domem. Mogą mieszkać z innymi psami, choć ich pewność siebie bywa źródłem konfliktów z większymi rasami. Z uwagi na instynkt łowiecki, współżycie z kotami czy gryzoniami wymaga szczególnej ostrożności i wczesnej socjalizacji.