Chart włoski

Charcik włoski, znany również jako piccolo levriero italiano, to jedna z najstarszych ras psów rasowych na świecie. Jego przodkowie pojawili się już w starożytnym Egipcie na dworach faraonów, o czym świadczą liczne artefakty i malowidła grobowe sprzed ponad czterech tysięcy lat.

Przez Grecję, gdzie rasa została uwieczniona na wazach i pucharach z V wieku p.n.e., charcik dotarł do Italii. To właśnie na Półwyspie Apenińskim osiągnął szczyt popularności w epoce renesansu, stając się ulubieńcem włoskiej arystokracji i europejskich dworów królewskich. Malowidła mistrzów takich jak Giotto, Carpaccio czy van Dyck uwieczniły te eleganckie psy u boku szlachetnie urodzonych dam i panów.

Rasa cieszyła się szczególnym uznaniem wśród koronowanych głów - charciki włoskie towarzyszyły Katarzynie Wielkiej, królowej Wiktorii i Fryderykowi Wielkiemu Pruskiemu. Ten ostatni był tak przywiązany do swoich chartów, że kazał się pochować obok nich w Sanssouci.

W XIX wieku popularność rasy nieco osłabła, jednak zaangażowani hodowcy z Włoch i Wielkiej Brytanii podjęli wysiłki na rzecz jej odbudowy. Dzięki starannemu doborowi par hodowlanych i dbałości o zachowanie oryginalnego typu, charcik włoski przetrwał do naszych czasów jako żywy symbol renesansowej elegancji i włoskiego kunsztu hodowlanego.

Charcik włoski to miniaturowa wersja klasycznego charta, łącząca w sobie proporcje i sylwetkę większych kuzynów w znacznie mniejszej skali. Jego ciało wpisuje się w kwadrat, co oznacza, że długość tułowia równa się wysokości w kłębie, która wynosi od 32 do 38 centymetrów.

Głowa jest długa i wąska, z płaską czaszką i ledwo zaznaczonym stopem. Kufa smukła i delikatna, zakończona ciemnym nosem. Oczy są duże, okrągłe, o ciemnej barwie i pełnym wyrazu spojrzeniu. Uszy osadzone wysoko, małe, cienkie, złożone do tyłu wzdłuż karku, a gdy pies jest zaintrygowany - unoszą się u nasady.

Szyja jest długa, smukła i gracjalnie wygięta. Klatka piersiowa głęboka, sięgająca do łokci, z dobrze wysklepionymi żebrami. Brzuch wyraźnie podciągnięty, tworzący charakterystyczną linię charta. Grzbiet prosty, z lekko opadającym zadem.

Kończyny są długie, proste i doskonale umięśnione, zakończone małymi, zającowatymi łapami. Ogon osadzony nisko, cienki, zwężający się ku końcowi, noszony nisko z lekkim zagięciem.

Szata jest bardzo krótka, gładka i jedwabista w dotyku, przylegająca do ciała. Dopuszczalne kolory to jednolity czarny, szary i izabelowaty we wszystkich odcieniach, z białymi znaczeniami tolerowanymi jedynie na piersi i łapach.

Charcik włoski to pies o niezwykłej wrażliwości emocjonalnej i głębokiej więzi z opiekunem. Mimo drobnej postury posiada silną osobowość i jest bardziej odporny psychicznie, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Łączy w sobie żywiołowość i energię z momentami głębokiego relaksu - potrafi błyskawicznie przejść od szalonego biegu po spokojne wylegiwanie się pod kocem.

Te małe charty są niezwykle czułe i przywiązane do swoich ludzi. Doskonale wyczuwają nastroje domowników i reagują na emocje otoczenia. Nie znoszą samotności i najlepiej czują się w towarzystwie ukochanej osoby. Są to psy jednorodzinne, które tworzą szczególnie silną więź z jednym członkiem rodziny, choć okazują uczucia wszystkim domownikom.

Wobec obcych bywają powściągliwe i nieufne, ale rzadko agresywne. Potrzebują czasu, by zaakceptować nowe osoby w swoim otoczeniu. Z innymi psami, szczególnie z własnej rasy, układają się znakomicie i często tworzą bliskie przyjaźnie.

Zachowują silny instynkt łowiecki typowy dla chartów. Potrafią rozwijać imponującą prędkość i chętnie gonią za poruszającymi się obiektami. Inteligentni i ciekawi świata, lubią eksplorować otoczenie, choć nie tracą z oczu opiekuna.

Charciki włoskie są psami aktywnymi, ale nie hiperaktywnymi. Potrzebują codziennej dawki ruchu i zabawy, po czym z przyjemnością spędzają resztę dnia na sofie. Cenią wygodę i ciepło - często można je zastać zakopane pod kocami lub przytulone do źródła ciepła.

Charcik włoski to rasa stosunkowo długowieczna, z przeciętną długością życia wynoszącą od 13 do 15 lat, choć wiele osobników dożywa nawet 18 lat przy odpowiedniej opiece. Mimo ogólnie dobrego zdrowia, rasa ma predyspozycje do kilku schorzeń, o których przyszli właściciele powinni wiedzieć.

Najpoważniejszym problemem zdrowotnym w rasie są schorzenia stomatologiczne. Rodzinna hipoplazja szkliwa (FEH) to dziedziczna wada powodująca nieprawidłowy rozwój szkliwa zębów, co prowadzi do zwiększonej podatności na próchnicę i przedwczesną utratę uzębienia. Dostępny jest test DNA pozwalający wykryć nosicieli tej mutacji.

Problemy oczne obejmują pierwotną jaskrę zamkniętego kąta (PCAG) oraz postępujący zanik siatkówki (PRA). Obie choroby mają podłoże genetyczne i mogą prowadzić do ślepoty. Odpowiedzialni hodowcy wykonują testy DNA oraz regularne badania okulistyczne u swoich psów rozpłodowych.

Niedoczynność tarczycy występuje w rasie częściej niż przeciętnie. Objawy mogą obejmować zmiany masy ciała, problemy skórne i letarg. Schorzenie łatwo kontrolować za pomocą suplementacji hormonalnej.

Ze względu na delikatną budowę kostną charciki włoskie są podatne na złamania, szczególnie w młodym wieku. Szczególnej ostrożności wymagają skoki z wysokości i zabawy z większymi psami.

Zwichnięcie rzepki to kolejny problem ortopedyczny spotykany w rasie. Polega na przemieszczaniu się rzepki z prawidłowego położenia, co powoduje ból i nieprawidłowy chód.

U osobników o rozcieńczonym umaszczeniu (blue, fawn) może występować alopecja związana z rozcieńczeniem koloru (CDA), powodująca stopniowe przerzedzanie i wypadanie sierści.

Pielęgnacja charcika włoskiego jest stosunkowo prosta i nieczasochłonna, co czyni tę rasę doskonałym wyborem dla osób preferujących psy o niskich wymaganiach groomerskich. Krótka, jedwabista szata nie wymaga szczotkowania częściej niż raz w tygodniu, a i to głównie w celu usunięcia martwego włosa i stymulacji krążenia skórnego.

Kąpiele należy ograniczyć do minimum - raz na miesiąc lub rzadziej, chyba że pies się mocno ubrudzi. Zbyt częste mycie może wysuszać delikatną skórę. Po kąpieli konieczne jest dokładne osuszenie, gdyż charciki szybko marzną.

Szczególną uwagę należy poświęcić higienie jamy ustnej. Ze względu na predyspozycje do problemów stomatologicznych, codzienne szczotkowanie zębów jest absolutną koniecznością. Regularne kontrole u weterynarza i profesjonalne usuwanie kamienia nazębnego pomogą zachować zdrowe uzębienie jak najdłużej.

Pazury rosną szybko i wymagają regularnego skracania co dwa do trzech tygodni. Zbyt długie pazury mogą powodować dyskomfort i wpływać na postawę psa. Uszy należy kontrolować co tydzień i czyścić w razie potrzeby, choć ze względu na kształt są mniej podatne na infekcje niż u ras z opadającymi małżowinami.

Charciki włoskie są psami bardzo czystymi z natury, często wylizują się jak koty. Nie mają charakterystycznego psiego zapachu, co dodatkowo ułatwia utrzymanie higieny w domu.

W chłodniejsze miesiące konieczne jest zapewnienie ciepłej odzieży na spacery. Ta delikatna rasa nie ma podszerstka i szybko traci ciepło. Ubranko lub sweterek to nie fanaberia, lecz konieczność dla zdrowia psa.

Charcik włoski, mimo niewielkich rozmiarów, wymaga przemyślanego podejścia do opieki i zapewnienia odpowiednich warunków życia. To rasa idealna do mieszkania, która doskonale adaptuje się do życia w niewielkiej przestrzeni, pod warunkiem zaspokojenia jej potrzeb ruchowych i emocjonalnych.

Codzienna aktywność fizyczna jest niezbędna, choć wymagania nie są wygórowane. Około 45 minut spacerów dziennie, uzupełnionych możliwością swobodnego biegu w bezpiecznym, ogrodzonym miejscu, w zupełności wystarczy. Charciki uwielbiają biegać i potrafią rozwijać imponującą prędkość, dlatego spuszczanie ze smyczy powinno odbywać się wyłącznie w zabezpieczonych lokalizacjach.

Ze względu na wrażliwość na zimno, w Polsce konieczne jest zapewnienie ciepłej odzieży ochronnej przez większą część roku. Legowisko powinno znajdować się w cieple, z dala od przeciągów, najlepiej z dostępem do koców, pod którymi pies może się schować.

Socjalizacja od szczenięcego wieku ma kluczowe znaczenie. Charciki potrafią być nieśmiałe wobec obcych i nowych sytuacji, dlatego wczesne i pozytywne doświadczenia społeczne pomogą wykształcić pewnego siebie, zrównoważonego psa.

Ta rasa nie toleruje samotności. Osoby pracujące poza domem powinny rozważyć towarzystwo drugiego psa lub zapewnić opiekę w ciągu dnia. Długotrwałe zostawianie charcika samego może prowadzić do problemów behawioralnych i lęku separacyjnego.

Szkolenie wymaga cierpliwości i stosowania wyłącznie metod pozytywnych. Charciki są wrażliwe i źle reagują na surowe traktowanie. Konsekwentne, łagodne podejście przynosi najlepsze rezultaty.

Ogrodzenie działki musi być szczelne i odpowiednio wysokie, gdyż charciki potrafią przeciskać się przez niewielkie szczeliny i wykonywać zaskakująco wysokie skoki. Należy również zabezpieczyć dom przed dostępem do wysokich mebli, z których pies mógłby skoczyć i doznać urazu.