Lhasa apso

Lhasa Apso to jedna z najstarszych ras psów na świecie, której historia sięga ponad tysiąca lat wstecz. Nazwa pochodzi od świętego miasta Lhasa w Tybecie, gdzie rasa ta była hodowana w klasztorach buddyjskich i pałacach arystokracji. W języku tybetańskim psy te nazywane były "Apso Seng Kye", co oznacza "brodatego psa strażnika przypominającego lwa".

W kulturze tybetańskiej Lhasa Apso pełniły funkcję świętych strażników wewnętrznych komnat świątyń i pałaców. Mnisi wierzyli, że dusze zmarłych lam mogą wcielać się w te psy, dlatego traktowano je z najwyższym szacunkiem. Przez wieki psy te były skrzętnie strzeżone i nie wolno było ich sprzedawać - można je było jedynie otrzymać w darze od samego Dalaj Lamy lub wysokich dostojników.

Do świata zachodniego Lhasa Apso trafiły stosunkowo późno. Pierwsze egzemplarze dotarły do Wielkiej Brytanii w latach 20. XX wieku, a do Stanów Zjednoczonych w 1933 roku - jako prezent od XIII Dalaj Lamy dla podróżnika Charlesa Suydam Cuttinga. Rasa została uznana przez FCI w 1960 roku i od tego czasu zyskuje coraz większą popularność jako pies towarzyszący na całym świecie.

Lhasa Apso to niewielki, ale dobrze zbudowany pies o charakterystycznej sylwetce dłuższej niż wyższej. Według standardu FCI idealna wysokość w kłębie dla samców wynosi około 25 cm, samice są nieco mniejsze. Waga dorosłych psów mieści się w przedziale 5-8 kg.

Najbardziej rozpoznawalną cechą rasy jest obfita, długa szata, która opada aż do ziemi. Włos zewnętrzny jest prosty, ciężki i twardy w dotyku, z umiarkowanym podszerstkiem. Charakterystyczne jest również obfite owłosienie głowy, tworzące brodę i długie wąsy opadające na oczy. Wiele osób decyduje się na związywanie włosów na głowie, aby pies mógł swobodnie widzieć.

Dozwolone są wszystkie umaszczenia z wyjątkiem merle, w tym: złote, piaskowe, miodowe, ciemne grizzle, łupkowe, dymne, wielobarwne, czarne, białe i brązowe. Wszystkie kolory są jednakowo akceptowane przez standard. Warto wiedzieć, że umaszczenie Lhasa Apso zmienia się w ciągu życia, zazwyczaj jaśniejąc z wiekiem.

Ogon jest wysoko osadzony i noszony wesoło zakręcony na grzbiecie. Oczy są ciemne, średniej wielkości, osadzone prosto. Uszy są zwisające, bogato owłosione.

Lhasa Apso to pies o wyjątkowym charakterze, który łączy arystokratyczną godność z wesołym usposobieniem. Mimo niewielkich rozmiarów posiadają silną osobowość i pewność siebie, którą zawdzięczają setkom lat spędzonych w roli strażników świątyń. Są odważne, czujne i bardzo lojalne wobec swoich opiekunów.

Rasa ta wyróżnia się niezależnością myślenia i pewną rezerwą wobec obcych. Lhasa Apso nie są natarczywe ani nadmiernie przylepne, ale tworzą głębokie więzi z rodziną. Potrzebują czasu, aby zaakceptować nowe osoby, ale gdy już kogoś polubią, okazują mu wielkie oddanie.

Pomimo małych gabarytów mają silny instynkt ochronny i są doskonałymi psami alarmowymi. Zawsze czujne, szybko reagują na nieznane dźwięki i osoby. Jednocześnie potrafią być bardzo wesołe i zabawne w gronie zaufanych osób.

Lhasa Apso dobrze znoszą samotność i nie wymagają nieustannej uwagi, co czyni je odpowiednimi dla osób pracujących. Są jednak wystarczająco towarzyskie, by cieszyć się z interakcji z rodziną. Mogą dobrze współżyć z innymi zwierzętami, szczególnie jeśli zostały z nimi wychowane od szczenięcia.

Lhasa Apso to rasa o znakomitym zdrowiu i wyjątkowej długowieczności. Średnia długość życia wynosi 12-15 lat, choć wiele psów dożywa późnych lat nastoletich, a niektóre przekraczają nawet 20 lat. Najstarszy udokumentowany Lhasa Apso dożył 29 lat!

Mimo ogólnie dobrego zdrowia, hodowcy powinni badać psy pod kątem dysplazji stawów biodrowych oraz zwichnięcia rzepki - są to najczęściej monitorowane schorzenia u tej rasy. American Lhasa Apso Club nie narzuca obowiązkowych testów zdrowotnych, uznając rasę za bardzo zdrową, jednak odpowiedzialni hodowcy wykonują badania okulistyczne i ortopedyczne.

Do najczęściej spotykanych problemów zdrowotnych należą: zwichnięcie rzepki, przepukliny pępkowe i pachwinowe, owrzodzenia rogówki oraz kamienie moczowe. Psy mogą być również podatne na pigmentacyjne zapalenie rogówki, jaskrę i krwotoczne zapalenie żołądka i jelit.

Ze względu na budowę pyska, Lhasa Apso mogą wykazywać tzw. odwrócone kichanie, które choć niepokojące dla właścicieli, jest zazwyczaj niegroźne. Ważne jest utrzymywanie prawidłowej masy ciała, gdyż otyłość znacząco zwiększa ryzyko cukrzycy, chorób serca i problemów ze stawami.

Pielęgnacja Lhasa Apso wymaga znacznego nakładu czasu i zaangażowania ze względu na ich wyjątkową szatę. Długa, twarda sierść wymaga codziennego szczotkowania, aby zapobiec powstawaniu kołtunów i sfilcowania. Regularne czesanie od skóry aż do końców włosów jest kluczowe dla utrzymania szaty w dobrym stanie.

Kąpiele powinny odbywać się co 2-4 tygodnie, z użyciem wysokiej jakości szamponów i odżywek przeznaczonych dla psów długowłosych. Po kąpieli szata wymaga dokładnego wysuszenia i wyczesania. Wielu właścicieli decyduje się na profesjonalną pielęgnację u groomera co 4-6 tygodni.

Alternatywą dla pełnej szaty jest strzyżenie na krótko, tzw. puppy clip lub teddy clip, które znacząco ułatwia codzienną pielęgnację. Ta opcja jest szczególnie popularna wśród właścicieli nieplanujących udziału w wystawach.

Szczególną uwagę należy poświęcić higienie oczu i uszu. Włosy wokół oczu powinny być regularnie przycinane lub związywane, aby zapobiec podrażnieniom. Uszy wymagają regularnego czyszczenia i kontroli. Nie można zapominać o regularnym przycinaniu pazurów oraz pielęgnacji zębów.

Lhasa Apso to psy doskonale przystosowane do życia w mieszkaniu. Ich niewielkie rozmiary i umiarkowany poziom energii sprawiają, że świetnie czują się nawet w niewielkich przestrzeniach. Wymagają około 30 minut aktywności fizycznej dziennie, którą można zrealizować podczas spokojnych spacerów i zabawy w domu.

Ta rasa nie jest idealna dla początkujących właścicieli ze względu na swoją niezależność i uparte usposobienie. Lhasa Apso wymagają cierpliwego, konsekwentnego szkolenia opartego na pozytywnym wzmocnieniu. Są inteligentne, ale potrafią być uparte i mogą próbować przejąć kontrolę, jeśli właściciel okaże słabość.

Socjalizacja od szczenięcego wieku jest kluczowa dla rozwoju zrównoważonego charakteru. Psy te mogą być nieufne wobec obcych i innych zwierząt, jeśli nie zostaną odpowiednio socjalizowane. Dobrze wychowany Lhasa Apso potrafi współżyć z dziećmi, innymi psami i kotami.

Klimat nie stanowi dużego problemu dla tej rasy, choć ich tybetańskie pochodzenie czyni je odpornymi na chłód. W gorące dni należy unikać nadmiernego wysiłku i zapewnić dostęp do wody i cienia. Gęsta szata chroni przed słońcem, ale może powodować przegrzewanie.

Właściciel Lhasa Apso musi być przygotowany na znaczny nakład czasu na pielęgnację lub regularne wizyty u groomera. To nie jest rasa dla osób, które nie mogą poświęcić czasu na utrzymanie szaty w odpowiednim stanie.