LaPerm

Rasa LaPerm powstała w 1982 roku w stanie Oregon w Stanach Zjednoczonych w wyniku spontanicznej mutacji genetycznej. Pierwsza kotka o kręconej sierści urodziła się w gospodarstwie Lindy i Richarda Koehla, gdzie mieszkały zwyczajne koty łapiące myszy. Kotka początkowo była całkowicie łysa, ale w ciągu kilku miesięcy pokryła się wyjątkowo miękkimi, kręconymi lokami.

Hodowcy nazwali rasę "LaPerm" od francuskiego słowa oznaczającego "trwałą ondulację". Gen odpowiedzialny za kręconą sierść jest dominujący, co oznacza, że kocięta dziedziczące go od jednego rodzica będą miały charakterystyczne loki. Początkowo program hodowlany opierał się wyłącznie na naturalnej selekcji w obrębie kolonii kotów gospodarskich, co zapewniło rasie wyjątkową różnorodność genetyczną i doskonałe zdrowie.

W latach 90. XX wieku Linda Koehl rozpoczęła profesjonalną hodowlę, a rasa zyskała uznanie organizacji felinologicznych. TICA przyznała LaPermom status championów, a w 2013 roku FIFe udzieliła prowizorycznego uznania, które weszło w życie 1 stycznia 2014 roku. Obecnie rasa cieszy się rosnącą popularnością w Szwecji, Holandii i innych krajach europejskich, zachowując przy tym niewielką, unikatową populację.

LaPerm to kot o średniej wielkości z harmonijną, umięśnioną budową ciała bez żadnych ekstremów. Najbardziej charakterystyczną cechą rasy jest wyjątkowa sierść - luźna, sprężysta i odstająca od ciała, tworząca miękkie loki i fale. Tekstura sierści przypomina kręcone włosy, a jej wzór może się różnić od delikatnych fal do ciasnych loków, szczególnie widocznych wokół szyi, uszu i podstawy ogona.

Głowa jest klinowata z łagodnie zaokrąglonymi konturami, szeroka u podstawy uszu i zwężająca się ku zaokrąglonemu pyskowi. Uszy są średniej wielkości do dużych, ustawione szeroko i kontynuują linie klina głowy. Oczy są średniej wielkości, migdałowate i wyraziste, mogą mieć dowolny kolor niezależny od umaszczenia.

Sierść występuje w dwóch wariantach: długowłosej (LPL) i krótkowłosej (LPS). W wersji długowłosej tworzy się charakterystyczny kołnierz wokół szyi, a ogon przypomina pióro szczotki. Rasa akceptuje wszystkie kolory i wzory - od klasycznych tabby, przez czerwone i tricolor, po rzadsze odmiany jak czekoladowe, liliowe, colorpoint czy cieniowane. Sierść jest niezwykle miękka w dotyku i ma minimalną skłonność do wypadania.

LaPermy słyną z wyjątkowo łagodnego, cierpliwego i towarzyskiego usposobienia. To koty głęboko przywiązane do swojej ludzkiej rodziny, które aktywnie poszukują kontaktu fizycznego i uwielbiają spędzać czas na kolanach, głośno mrurcząc z zadowolenia. Ich przyjazna, otwarta i ciekawska natura sprawia, że szybko nawiązują więzi z domownikami i cieszą się każdą formą interakcji.

Pomimo swojej czułości, LaPermy charakteryzują się wysokim poziomem energii i zabawności, która często utrzymuje się do późnej dorosłości. Te inteligentne koty uwielbiają eksplorować otoczenie, rozwiązywać zagadki i szybko się uczą - potrafią samodzielnie otwierać drzwi czy zdobywać smakołyki z zabawek interaktywnych. Ich żartobliwa, nieco psotna natura często przejawia się w zabawnych zachowaniach, które właściciele określają jako "poczucie humoru".

W sytuacjach przytłoczenia lub potrzeby odpoczynku LaPermy wolą wycofać się do spokojnego miejsca niż reagować agresją. Nie należą do kotów nadmiernie głośnych - rzadko miauczą, preferując komunikację poprzez mruczenie, obecność fizyczną i subtelne sygnały. Ta cecha, w połączeniu z ich adaptacyjnością, czyni je doskonałymi towarzyszami dla rodzin z dziećmi, a także dla osób mieszkających w cichszych apartamentach.

LaPermy należą do wyjątkowo zdrowych ras kocich, co wynika bezpośrednio z ich genetycznie zróżnicowanego pochodzenia. Pomimo bycia rasą mniejszościową, LaPermy mają szeroką pulę genową dzięki pochodzeniu od kotów gospodarskich oraz kontynuowanym programom krzyżowania outcrossowego z krótkowłosymi i długowłosymi kotami domowymi. Dzięki temu do tej pory nie odnotowano żadnych specyficznych problemów zdrowotnych charakterystycznych dla tej rasy.

Organizacje felinologiczne, w tym FIFe, które prowadzi najbardziej aktywne programy hodowlane w Szwecji i Holandii, zalecają przeprowadzanie testów DNA na wszystkich kotach wykorzystywanych do krzyżowania outcrossowego przed wprowadzeniem ich do puli hodowlanej. Hodowcy powinni stosować testy genetyczne tam, gdzie jest to stosowne, aby upewnić się, że koty używane w hodowli są wolne od dziedzicznych chorób.

Brak obowiązkowych testów genetycznych specyficznych dla rasy LaPerm wynika z faktu, że nie zidentyfikowano dotychczas żadnych dziedzicznych schorzeń typowych dla tej populacji. Zaleca się jednak rutynowe badania weterynaryjne, odpowiednie szczepienia oraz monitorowanie ogólnego stanu zdrowia. Przy właściwej opiece LaPermy mogą cieszyć się długim, zdrowym życiem trwającym 12-16 lat lub dłużej.

Pomimo swojej niezwykłej, kręconej sierści, LaPermy należą do ras o niskich wymaganiach pielęgnacyjnych. Ich luźne, sprężyste loki naturalnie oddalają się od ciała i mają minimalną skłonność do wypadania, co czyni je odpowiednimi dla osób wrażliwych na sierść zwierzęcą. Sierść LaPerma nie wymaga tak intensywnej pielęgnacji jak w przypadku wielu innych ras długowłosych.

Wystarczy delikatne rozczesywanie raz lub dwa razy w tygodniu szerokim grzebieniem lub specjalną szczotką dla kotów kręcowłosych, aby zapobiec ewentualnemu zaplątywaniu i usunąć luźne włosy. Należy unikać zbyt intensywnego szczotkowania, które mogłoby wyprostować naturalne loki. Kąpiele są potrzebne rzadko - sierść LaPerma jest stosunkowo samoczyszcząca i nie ma tendencji do nadmiernego tłuszczenia się.

Standardowa pielęgnacja obejmuje regularne obcinanie pazurów co 2-3 tygodnie, czyszczenie uszu w razie potrzeby miękką, wilgotną ватą oraz monitorowanie higieny jamy ustnej. Lapermy akceptują zabiegi pielęgnacyjne z dużą cierpliwością, szczególnie gdy przyzwyczaja się je od kocięcego wieku. Ich łagodne usposobienie znacznie ułatwia wszelkie czynności związane z utrzymaniem czystości i zdrowia.

LaPermy charakteryzują się wyjątkową adaptacyjnością i świetnie radzą sobie w różnorodnych środowiskach mieszkalnych - od małych apartamentów po przestronne domy czy gospodarstwa wiejskie. Kluczowym wymaganiem dla tej rasy jest obecność kochających ludzi - LaPermy są tak przywiązane do swoich właścicieli, że mogą czuć się zadowolone praktycznie w każdym otoczeniu, o ile otrzymują wystarczającą dawkę uwagi i interakcji.

Ze względu na wysoki poziom energii i inteligencję, LaPermy potrzebują codziennej stymulacji umysłowej i fizycznej. Mieszkanie powinno być wzbogacone o zabawki interaktywne, drapaki, drzewka dla kotów oraz przestrzenie pionowe do wspinania się. Około 30 minut aktywnej zabawy dziennie wystarcza, aby zaspokoić ich potrzebę ruchu. LaPermy uwielbiają zabawki typu puzzle, tunele i zabawki na kiju, które pozwalają wyrazić ich naturalny instynkt łowiecki.

Rasa doskonale sprawdza się jako pierwszy kot dla początkujących właścicieli dzięki łagodnemu charakterowi i niskim wymaganiom pielęgnacyjnym. LaPermy świetnie dogadują się z dziećmi, innymi kotami i przyjaźnie nastawionymi psami, co czyni je idealnymi dla rodzin wielogatunkowych. Mogą być przyzwyczajone do życia wyłącznie w pomieszczeniach, jednak docenią bezpieczny dostęp do ogrodzonego ogrodu lub balkonu. Ich cichy charakter i brak nadmiernego miauczenia sprawiają, że są doskonałymi towarzyszami dla mieszkańców apartamentowców.