Tosa inu

Tosa, znana również jako japoński mastif, pochodzi z prefektury Kochi (dawniej Tosa) na wyspie Shikoku w Japonii. Historia tej rasy sięga XIV wieku, kiedy to w Japonii rozpoczęła się tradycja walk psów. Pierwotnie do walk używano rodzimego psa Shikoku-ken, jednak gdy Japonia otworzyła się na świat w okresie Meiji, hodowcy rozpoczęli krzyżowanie z zachodnimi rasami w celu stworzenia większego i silniejszego psa bojowego.

Proces tworzenia współczesnej Tosy był długi i starannie zaplanowany. W 1872 roku wprowadzono krzyżówki z buldogami, następnie w 1874 roku z mastifami, w 1876 roku z niemieckimi pointerami, a w 1924 roku z dogami niemieckimi. Niektóre źródła wspominają również o udziale bernardynów i bull terrierów w procesie hodowlanym. Celem hodowców było stworzenie psa łączącego japońską wytrzymałość psychiczną z siłą fizyczną zachodnich molossów.

Walki psów w Japonii różniły się od zachodnich - przypominały raczej zapasy sumo, gdzie psy próbowały przewrócić przeciwnika bez agresywnego atakowania. Ceniono ciszę, opanowanie i wytrzymałość. Po II wojnie światowej rasa niemal wyginęła, ale dzięki staraniom oddanych hodowców została odrodzona. W 1964 roku Międzynarodowa Federacja Kynologiczna oficjalnie uznała Tosę jako samodzielną rasę pod numerem 260. Obecnie Tosa jest symbolem japońskiej tradycji kynologicznej, choć w wielu krajach podlega ograniczeniom prawnym ze względu na swoje bojowe pochodzenie.

Tosa to pies o imponującej, majestatycznej sylwetce, która wyraża godność i siłę. Jest to rasa duża do bardzo dużej, o masywnej, ale harmonijnej budowie ciała. Głowa jest szeroka z wyraźnym stopem, pysk kwadratowy i potężny. Szczęki są mocne, z nożycowym lub cęgowym zgryźcem. Oczy średniej wielkości, ciemnobrązowe, o spokojnym i godnym wyrazie. Uszy osadzone wysoko, stosunkowo małe, przylegające do policzków.

Szyja jest muskuralna, z wyraźnym podgardlem, które jest charakterystyczne dla tej rasy. Klatka piersiowa głęboka i szeroka, żebra dobrze wysklepione. Grzbiet prosty i mocny, lędźwie szerokie i umięśnione. Ogon gruby u nasady, zwężający się ku końcowi, sięgający do stawów skokowych.

Kończyny proste i silnie umięśnione, łapy zwarte z mocnymi opuszkami. Ruch jest elastyczny i pełen mocy. Sierść krótka, twarda i gęsta, przylegająca do ciała. Dopuszczalne umaszczenia to: czerwone, płowe, morelowe, czarne oraz pręgowane. Standard toleruje drobne białe znaczenia na klatce piersiowej i łapach. Samce są wyraźnie większe i cięższe od samic, co jest cechą charakterystyczną dla tej rasy.

Tosa to pies o wyjątkowo zrównoważonym i spokojnym temperamencie, co może być zaskoczeniem biorąc pod uwagę jej bojowe pochodzenie. Cechuje ją godność, opanowanie i niesamowita cierpliwość. W japońskiej kulturze walk psich ceniono właśnie ciszę i powściągliwość - pies szczekający lub skomlący był dyskwalifikowany. Ta selekcja ukształtowała rasę niezwykle cichą i opanowaną.

Wobec rodziny Tosa jest oddana, lojalna i niezwykle przywiązana. Z dziećmi potrafi być delikatna i cierpliwa, jednak ze względu na rozmiar zawsze wymagany jest nadzór dorosłych. Pies ten jest naturalnym stróżem - czujny, ale nie nadmiernie szczekliwy. Do obcych odnosi się z rezerwą i podejrzliwością, co czyni go doskonałym psem obronnym.

Relacje z innymi psami mogą być problematyczne, szczególnie z psami tej samej płci. Tosa zachowuje instynkty dominacyjne i może być nietolerancyjna wobec innych zwierząt. Socjalizacja od szczenięcego wieku jest absolutnie kluczowa. Właściciel musi być pewny siebie, konsekwentny i doświadczony w prowadzeniu dużych, dominujących psów. Tosa nie jest rasą dla początkujących - wymaga naturalnego autorytetu i spokojnej, ale stanowczej ręki. Prawidłowo wychowana jest wspaniałym towarzyszem, który potrafi dostosować się do rytmu życia rodziny.

Tosa to rasa stosunkowo zdrowa jak na swój rozmiar, z przeciętną długością życia wynoszącą 10-12 lat, co jest dobrym wynikiem dla tak dużego psa. Niemniej jednak, podobnie jak inne rasy olbrzymie, jest podatna na pewne schorzenia, o których potencjalny właściciel powinien wiedzieć.

Dysplazja stawów biodrowych (HD) to jedna z najczęstszych dolegliwości ortopedycznych u Tosy. Jest to schorzenie dziedziczne, gdzie głowa kości udowej nieprawidłowo pasuje do panewki biodrowej, prowadząc do bólu i artretyzmu. Podobnie dysplazja łokci (ED) może stanowić problem. Przed zakupem szczeniaka należy upewnić się, że oboje rodzice mają aktualne wyniki badań HD i ED.

Skręt żołądka (GDV) to potencjalnie śmiertelna nagła sytuacja wymagająca natychmiastowej interwencji chirurgicznej. Dotyczy głównie psów dużych z głęboką klatką piersiową. Aby zmniejszyć ryzyko, zaleca się karmienie mniejszymi porcjami kilka razy dziennie oraz unikanie intensywnego wysiłku bezpośrednio przed i po posiłku.

Problemy kardiologiczne, w tym kardiomiopatia rozstrzeniowa i choroby zastawkowe, mogą występować u tej rasy. Objawy obejmują kaszel, trudności z oddychaniem i nietolerancję wysiłku. Regularne badania kardiologiczne są zalecane. Niedoczynność tarczycy może prowadzić do przyrostu masy ciała i problemów ze sierścią. Entropion (podwinięcie powieki do wewnątrz) jest kolejnym schorzeniem spotykanym u Tosy, wymagającym czasem korekcji chirurgicznej.

Pielęgnacja Tosy jest stosunkowo prosta dzięki jej krótkiej, twardej sierści. Regularne szczotkowanie raz w tygodniu gumową rękawicą lub szczotką z naturalnego włosia wystarczy, aby usunąć martwy włos i utrzymać sierść w dobrym stanie. W okresie linienia, który występuje dwa razy w roku, częstotliwość szczotkowania warto zwiększyć do 2-3 razy tygodniowo.

Kąpiele należy wykonywać według potrzeb, zazwyczaj co kilka miesięcy lub gdy pies się pobrudzi. Zbyt częste kąpanie może uszkodzić naturalną warstwę ochronną skóry. Należy używać łagodnych szamponów przeznaczonych dla psów o krótkiej sierści.

Szczególną uwagę należy poświęcić fałdom skórnym wokół pyska i podgardla. Miejsca te powinny być regularnie czyszczone i dokładnie osuszane, aby zapobiec rozwojowi infekcji bakteryjnych lub grzybiczych. Uszy wymagają cotygodniowej kontroli i czyszczenia w razie potrzeby specjalnymi preparatami.

Pazury należy regularnie przycinać, jeśli nie ścierają się naturalnie podczas spacerów. Zbyt długie pazury mogą powodować problemy z postawą i chodzeniem. Higiena jamy ustnej jest również istotna - regularne szczotkowanie zębów lub podawanie gryzaków dentystycznych pomoże zapobiec odkładaniu się kamienia nazębnego i chorobom dziąseł. Pomimo dużego rozmiaru, codzienna pielęgnacja Tosy nie jest czasochłonna ani skomplikowana.

Tosa to rasa wymagająca doświadczonego właściciela, który rozumie specyfikę dużych psów o silnym charakterze. Absolutnie nie jest to pies dla osób początkujących ani dla tych, którzy nie mają czasu na właściwe szkolenie i socjalizację. Przyszły właściciel musi być świadomy prawnych ograniczeń - w wielu krajach Tosa jest objęta specjalnymi przepisami lub całkowicie zakazana.

Przestrzeń życiowa powinna być odpowiednia dla tak dużego psa. Dom z ogrodzonym ogrodem jest idealny, mieszkanie w bloku zdecydowanie nieodpowiednie. Ogrodzenie musi być solidne i wystarczająco wysokie, aby uniemożliwić ucieczkę. Tosa nie wymaga ekstremalnie dużej ilości ruchu, ale codzienny spacer trwający około godziny jest niezbędny dla jej zdrowia fizycznego i psychicznego.

Socjalizacja musi rozpocząć się bardzo wcześnie i być kontynuowana przez całe życie psa. Szczenię powinno mieć kontakt z różnymi ludźmi, miejscami, dźwiękami i sytuacjami. Szkolenie w posłuszeństwie jest obowiązkowe - Tosa musi bezwzględnie słuchać poleceń właściciela. Metody treningowe powinny być oparte na pozytywnym wzmacnianiu, ale jednocześnie konsekwentne i stanowcze.

Koszty utrzymania Tosy są znaczne - duża ilość wysokojakościowej karmy, większe dawki leków i preparatów profilaktycznych, potencjalnie wyższe koszty weterynaryjne i specjalistyczny sprzęt. Właściciel musi być również przygotowany na możliwe problemy ubezpieczeniowe i ograniczenia w podróżowaniu z psem tej rasy.