Buhund norweski

Buhund norweski należy do najstarszych ras psów skandynawskich, których historia sięga czasów wikingów. Archeologiczne wykopaliska w norweskim Gokstad, datowane na około 900 rok n.e., ujawniły szkielety psów bardzo podobnych do współczesnych buhundów, pochowanych wraz ze swoimi właścicielami w łodziach wikingoskich. Nazwa rasy wywodzi się od norweskiego słowa "bu", oznaczającego zagrodę lub farmę, co doskonale odzwierciedla pierwotne przeznaczenie tych psów jako wszechstronnych pomocników na norweskich gospodarstwach.

Przez stulecia buhundy pełniły rozliczne funkcje w surowym klimacie Skandynawii. Służyły jako psy pasterskie pilnujące owiec i bydła na górskich pastwiskach, stróże czuwający nad gospodarstwami oraz towarzyszyły myśliwym podczas polowań na niedźwiedzie i łosie. Ich wytrzymałość, odwaga i inteligencja czyniły je nieocenionymi partnerami norweskich rolników.

Systematyczna hodowla rasy rozpoczęła się dopiero w latach 20. XX wieku dzięki staraniom norweskich kynologów. W 1939 roku powstał pierwszy klub rasy, a Fédération Cynologique Internationale oficjalnie uznała buhunda norweskiego, przypisując mu standard numer 237 w grupie V (szpice i psy pierwotne). Współcześnie rasa cieszy się rosnącą popularnością nie tylko w krajach nordyckich, ale także w Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych i innych państwach, gdzie doceniana jest jako aktywny pies rodzinny i uczestnik sportów kynologicznych.

Buhund norweski to typowy przedstawiciel szpiców, charakteryzujący się zwartą, proporcjonalną sylwetką wpisującą się niemal idealnie w kwadrat. Głowa klinowata z wyraźnym, lecz niezbyt ostrym stopem, zakończona jest niedługim, mocnym pyskiem. Oczy ciemne, owalne, o żywym i czujnym wyrazie nadają twarzy charakterystyczne dla rasy otwarte spojrzenie.

Uszy są średniej wielkości, szpiczaste, osadzone wysoko i noszone prosto do przodu, co podkreśla czujność psa. Szyja średniej długości przechodzi w dobrze umięśniony tułów z głęboką klatką piersiową. Grzbiet prosty i mocny, a lędźwie krótkie i zwarte. Ogon osadzony wysoko, gruby u nasady, noszony charakterystycznie zwinięty w ciasny pierścień nad grzbietem.

Kończyny proste i muskularne zapewniają swobodny, elastyczny ruch typowy dla psów pracujących. Szata składa się z gęstego, miękkiego podszycia oraz przylegającej, twardszej okrywy. Na głowie i przodzie kończyn włos krótszy, podczas gdy na szyi, klatce piersiowej i tylnej części ud tworzy bogatszą frędzlę. Standard dopuszcza dwa umaszczenia: pszeniczne (od jasnego kremowego po głęboki złocisty, z ciemniejszymi końcówkami włosów lub bez) oraz jednolicie czarne z minimalnym brązowieniem.

Buhund norweski to pies o niezwykle pogodnym usposobieniu, pełen energii i entuzjazmu do życia. Jego charakterystyczną cechą jest silna więź z rodziną - potrzebuje stałego kontaktu z ludźmi i źle znosi długotrwałą samotność. Jest oddany i lojalny, przy czym zachowuje pewną niezależność typową dla szpiców nordyckich.

Inteligencja i chęć współpracy czynią go stosunkowo łatwym w szkoleniu, choć wymaga konsekwentnego, pozytywnego podejścia. Szybko się nudzi monotonnymi ćwiczeniami, dlatego trening powinien być urozmaicony i angażujący. Buhund wyróżnia się doskonałą pamięcią i zdolnością rozwiązywania problemów, co sprawia, że świetnie radzi sobie w sportach kynologicznych takich jak agility czy obedience.

Należy pamiętać, że rasa ta jest niezwykle głośna - buhundy komunikują się szczekaniem niemal w każdej sytuacji, co może stanowić wyzwanie dla właścicieli mieszkających w zabudowie wielorodzinnej. Są to psy czujne, które natychmiast zaalarmują o obecności obcych, lecz nie wykazują agresji wobec ludzi. Dobrze socjalizowane dogadują się z innymi psami i kotami, a ich cierpliwość czyni je odpowiednimi towarzyszami dla dzieci, choć z racji energiczności lepiej sprawdzają się z nieco starszymi pociechami.

Buhund norweski uchodzi za rasę o dobrym zdrowiu i solidnej kondycji, jednak jak każdy pies rasowy ma predyspozycje do pewnych schorzeń genetycznych. Najczęściej spotykanym problemem są dziedziczne zaćmy, które mogą rozwijać się już u młodych osobników. Badania wykazały, że nawet 70% buhundów rozwija zaćmę z wiekiem, choć rzadko prowadzi ona do całkowitej utraty wzroku.

Dysplazja stawów biodrowych występuje u około 9% przedstawicieli rasy według statystyk OFA, co plasuje buhunda w grupie psów o umiarkowanym ryzyku tego schorzenia. Odpowiedzialni hodowcy wykonują prześwietlenia bioder przed dopuszczeniem psa do rozrodu.

Inne schorzenia odnotowywane w rasie to ataksja móżdżkowa (dostępny jest test DNA), dystrofia rogówki, choroba Addisona (niedoczynność kory nadnerczy) oraz padaczka. Sporadycznie występuje również choroba von Willebranda wpływająca na krzepliwość krwi. Program CHIC dla buhundów norweskich wymaga badania bioder (OFA lub PennHIP), corocznego badania okulistycznego (CERF/OFA Eye) oraz oddania próbki DNA do repozytorium genetycznego.

Pielęgnacja buhunda norweskiego wymaga regularności, lecz nie jest szczególnie czasochłonna poza okresami linienia. Gęsta, podwójna szata składająca się z miękkiego podszycia i twardszej okrywy powinna być szczotkowana przynajmniej dwa do trzech razy w tygodniu, aby usunąć martwy włos i zapobiec powstawaniu kołtunów.

Dwa razy w roku, wiosną i jesienią, buhund przechodzi intensywne linienie, podczas którego traci ogromne ilości podszycia. W tym okresie konieczne jest codzienne, dokładne wyczesywanie przy użyciu grzebienia o szerokich zębach i szczotki pudlówki. Regularne kąpiele nie są konieczne częściej niż co kilka miesięcy, chyba że pies szczególnie się zabrudzi. Naturalna struktura sierści ma właściwości samoczyszczące i odpycha brud.

Oprócz pielęgnacji szaty należy regularnie przycinać pazury (co 2-3 tygodnie), czyścić uszy (co tydzień) i dbać o higienę jamy ustnej poprzez szczotkowanie zębów lub podawanie odpowiednich gryzaków dentystycznych. Dzięki naturalnej budowie i brakowi ekstremalnych cech rasowych buhund nie wymaga specjalistycznej pielęgnacji wykraczającej poza standardowe zabiegi higieniczne.

Buhund norweski to pies o wysokich potrzebach ruchowych, stworzony do pracy w trudnym terenie Skandynawii. Wymaga minimum godziny aktywności dziennie, przy czym idealnie powinny to być zróżnicowane formy ruchu: spacery, biegi, zabawy aportowe oraz ćwiczenia węchowe lub posłuszeństwa. Samo wypuszczenie do ogrodu nie zaspokoi jego potrzeb - buhund potrzebuje wspólnej aktywności z człowiekiem.

Ze względu na wysoki poziom energii i tendencję do szczekania, rasa ta nie jest zalecana do mieszkania w bloku. Optymalnym środowiskiem jest dom z ogrodem, choć należy pamiętać, że buhund może próbować uciekać, jeśli zostanie sam i znudzi się. Ogrodzenie powinno być solidne i odpowiednio wysokie.

Buhund norweski nie jest rasą dla osób ceniących spokój i ciszę. Jego gadatliwość i energia mogą być przytłaczające dla niedoświadczonych właścicieli. Idealny opiekun to osoba aktywna fizycznie, mająca czas na regularne treningi i zabawy, świadoma specyfiki ras nordyckich. Buhund doskonale sprawdza się u rodzin z dziećmi, o ile te są nauczone właściwego obchodzenia się z psem. Ze względu na silny instynkt stadny źle znosi długotrwałe pozostawianie w samotności.