Doberman

Doberman to stosunkowo młoda rasa, której początki sięgają lat 80. XIX wieku. Jej twórca był Karl Friedrich Louis Dobermann (1834-1894) - poborca podatkowy, stróż nocny i opiekun schroniska dla psów w niemieckim mieście Apolda w Turyngii.

Wykonując niebezpieczny zawód inkasenta, Dobermann potrzebował towarzysza zdolnego go ochronić podczas wizyt w niespokojnych dzielnicach. Mając dostęp do psów różnych ras w miejskim schronisku, rozpoczął eksperymentalną hodowlę. Jego celem było stworzenie zwierzęcia łączącego odwagę, siłę, wytrzymałość i lojalność z eleganckim wygląd.

Dokładny skład rasowy pozostaje przedmiotem dyskusji, jednak badacze wskazują na udział chartów, owczarków niemieckich typu starego, rottweilerów, pinczów niemieckich oraz terierów manchesterskich. W 1897 roku rasa po raz pierwszy zaprezentowana została na wystawie psów.

Po śmierci twórcy w 1894 roku hodowlę kontynuował Otto Goeller, który udoskonalił typ i założył pierwszy klub rasy. Niemcy nazwali psy dobermann-pinscher na cześć ich twórcy, jednak w połowie XX wieku człon pinscher (niemiecki odpowiednik teriery) usunięto jako nieadekwatny. To jedyna niemiecka rasa nosząca nazwisko hodowcy.

Doberman wyroznia sie szlachetna, niemal kwadratowa sylwetka i atletyczna budowa ciala. Proporcje sa scisle okreslone: dlugosc tulowia (od mostka do guza kulszowego) nie powinna przekraczac wysokosci w klebie o wiecej niz 5% u psow i 10% u suk.

Glowa: Wydluzona, klinowata, proporcjonalna do reszty ciala. Widziana z gory przypomina tepy klin. Stop wyrazny, ale niezbyt gleboki.

Oczy: Sredniej wielkosci, owalne, ciemne. Wyraz czujny i zdecydowany.

Uszy: Wysoko osadzone, przylegajace do policzkow (w krajach zakazujacych kopiowania pozostaja naturalne).

Siersc: Krotka, twarda, gesta i przylegajaca. Bez podszerstka. Latwa w pielegnacji.

Umaszczenie wg FCI: Wylacznie dwa warianty - czarny lub brazowy, zawsze z wyraznie odgraniczonymi rdzawoczerwonymi znaczeniami nad oczami, na pysku, gardle, klatce piersiowej, konczynach i pod ogonem. Umaszczenia rozcienczane (blue, fawn) zostaly wykluczone ze standardu FCI ze wzgledu na predyspozycje do schorzen skornych.

Osobowosc dobermana stanowi polaczenie czujnosci straznika z oddaniem psa rodzinnego. To zwierze o silnym charakterze, wymagajace wlasciciela potrafiacego zapewnic mu jasne zasady i konsekwentne prowadzenie.

Kluczowe cechy:

• Inteligencja - plasuje sie w czolowce najinteligentniejszych ras, blyskawicznie przyswaja nowe komendy
• Czujnosc - naturalny instynkt ochronny, zawsze swiadomy otoczenia
• Lojalnosc - tworzy gleboka wiez z opiekunem, okreslany mianem psa jednego wlasciciela
• Energia - wysoki poziom aktywnosci, potrzebuje intensywnego ruchu i stymulacji umyslowej
• Wrazliwosc - mimo groznego wygladu bywa emocjonalnie delikatny, zle znosi izolacje

Prawidlowo zsocjalizowany doberman jest zrownowazony i przyjazny wobec domownikow, w tym dzieci. Wobec obcych zachowuje rezerwe, choc nie powinien wykazywac nieuzasadnionej agresji.

Doberman wymaga szczegolnej uwagi zdrowotnej ze wzgledu na predyspozycje do powaznych schorzen genetycznych. Kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM) stanowi glowne zagrozenie - dotyka nawet 40-50% przedstawicieli rasy i jest najczestsza przyczyna zgonow.

Obowiazkowe badania CHIC/DPCA:

• Badania kardiologiczne - coroczny Holter (24h EKG) oraz echokardiogram od 2. roku zycia, wykonywane przez specjaliste kardiologa
• DCM1 (PDK4) i DCM2 (TTN) - testy DNA wykrywajace mutacje zwiazane z kardiomiopatia; wyniki negatywne nie wykluczaja choroby, ale sa najlepszym dostepnym wskaznikiem
• vWD (choroba von Willebranda) - test DNA na zaburzenie krzepniecia krwi; ok. 36% populacji to nosiciele
• Dysplazja stawow biodrowych - badanie RTG OFA

Zalecane badania dodatkowe:

• Panel tarczycowy - niedoczynnosc tarczycy wystepuje czesciej niz w innych rasach
• Badanie okulistyczne CERF - wykrywanie chorob oczu

Przy wyborze hodowcy bezwzglednie wymagaj dokumentacji badan kardiologicznych obojga rodzicow oraz wynikow testow DNA.

Pielegnacja dobermana nalezy do najprostszych wsrod wszystkich ras, co wynika z charakterystyki jego krotkiej, przylegajacej siersci bez podszerstka.

Szczotkowanie: Raz w tygodniu miekka szczotka lub rekawica gumowa wystarcza do usuniecia martwego wlosa i utrzymania polysku.

Kapiel: Rzadko potrzebna - co 2-3 miesiace lub gdy pies sie pobrudzi. Siersc dobermana naturalnie odpycha brud.

Pazury: Regularny przeglad co 2-3 tygodnie. U aktywnych psow moga scierac sie naturalnie.

Uszy: Cotygodniowa kontrola. Uszy naturalne (niekopiowane) wymagaja czestszego sprawdzania pod katem wilgoci.

Wrazliwosc na zimno: Brak podszerstka sprawia, ze doberman marznie w niskich temperaturach. Zima zalecane ubranko ochronne podczas spacerow.

Doberman to wymagajacy towarzysz przeznaczony dla aktywnych, doswiadczonych wlascicieli. Jego potrzeby wykraczaja znacznie poza przecietne.

Aktywnosc fizyczna:

• Minimum 2 godziny intensywnego ruchu dziennie
• Idealne dyscypliny: obedience, tropienie, agility, obrona sportowa (IPO/IGP)
• Sam spacer na smyczy to za malo - potrzebuje biegania, zabawy, pracy umyslowej

Szkolenie:

• Wczesna socjalizacja (od 8 tygodnia) - absolutnie kluczowa dla zrownowazonego charakteru
• Szkolenie posluszenstwa - obowiazkowe, najlepiej pod okiem instruktora
• Metody pozytywne - doberman jest wrazliwy, ostry trening psuje mu psychike
• Konsekwencja bez brutalnosci - jasne zasady, ale lagodne egzekwowanie

Warunki mieszkaniowe:

• Dom z ogrodem preferowany, ale mieszkanie mozliwe przy bardzo aktywnym trybie zycia
• Nie moze mieszkac na zewnatrz - brak podszerstka plus silna wiez z czlowiekiem

Rasa nie dla:

• Osob poczatkujacych w hodowli psow
• Wlascicieli prowadzacych siedzacy tryb zycia
• Osob czesto nieobecnych w domu
• Tych, ktorzy szukaja psa na podworko