Chiński grzywacz

Chinese Crested Dog, znany w Polsce jako grzywacz chiński, to jedna z najbardziej charakterystycznych ras psów na świecie. Mimo nazwy sugerującej chińskie pochodzenie, dokładne korzenie tej rasy pozostają przedmiotem dyskusji wśród kynologów. Przypuszcza się, że bezwłose psy azjatyckie dotarły do Chin z Afryki lub Ameryki Środkowej, gdzie rozwinęły się jako odrębna rasa.

W Chinach te nietypowe psy cieszyły się szczególnym uznaniem w kręgach dworskich dynastii Han, gdzie wierzono w ich mistyczne zdolności uzdrawiania. Chińscy żeglarze przewozili je na statkach handlowych jako skutecznych łowców szczurów, co przyczyniło się do rozprzestrzenienia rasy po całym świecie. W XIX wieku grzywacze chińskie dotarły do Europy i Ameryki, gdzie szybko zdobyły popularność jako egzotyczne psy pokojowe.

Rasa została oficjalnie uznana przez FCI w 1972 roku i otrzymała numer standardu 288 w grupie 9 – Psy do towarzystwa i psy pokojowe. Występuje w dwóch odmianach: bezwłosej (Hairless) z charakterystycznym grzebieniem na głowie, pióropuszem na ogonie i skarpetkami na łapach oraz pudrowej (Powderpuff) pokrytej delikatnym, jedwabistym włosem po całym ciele. Obie odmiany mogą rodzić się w tym samym miocie, ponieważ gen bezwłosości jest dominujący, ale lethalny w formie homozygotycznej.

Grzywacz chiński to mały, elegancki pies o delikatnej budowie ciała i grackich ruchach. Standard FCI określa idealny wzrost samców na 28-33 cm, a samic na 23-30 cm w kłębie. Waga nie powinna przekraczać 5,4 kg. Wyróżnia się dwa typy budowy: smukły typ jeleń (deer type) o lekkiej kości oraz bardziej masywny typ krępy (cobby type) o cięższym kośćcu.

Odmiana bezwłosa charakteryzuje się gładką, ciepłą skórą o jedwabistej fakturze. Na głowie występuje charakterystyczny grzebień z długich, spływających włosów, który może sięgać aż do karku. Ogon zdobi pióropusz, a łapy pokrywają skarpetki z dłuższej sierści. Skóra może być jednolita lub pstrokata w dowolnych kolorach, z wyjątkiem merle.

Odmiana pudrowa (Powderpuff) pokryta jest długą, miękką, jedwabistą sierścią bez podszerstka, która tworzy charakterystyczną woalkę. Głowa o średniej długości z płaską czaszką i wyraźnym stopem. Pysk lekko zwężający się ku nosowi. Oczy ciemne, średniej wielkości, osadzone daleko od siebie. Uszy duże, osadzone nisko, stojące u odmiany bezwłosej lub wiszące u pudrowej.

Grzywacz chiński to prawdziwy pies do towarzystwa – niezwykle przywiązany do swojego opiekuna i pragnący jego ciągłej bliskości. Jest psem czułym, łagodnym i nadzwyczaj wrażliwym emocjonalnie. Potrafi wyczuwać nastroje domowników i dostosowywać do nich swoje zachowanie. Niechętnie znosi samotność i może cierpieć na lęk separacyjny, gdy zostaje sam na dłuższy czas.

To pies inteligentny i chętny do nauki, co sprawia, że jest stosunkowo łatwy w szkoleniu. Reaguje jednak źle na surowe metody treningowe – najlepiej odpowiada na pozytywne wzmocnienia i łagodne zachęty. Jest towarzyski wobec innych psów i zwierząt domowych, choć może być nieufny wobec obcych ludzi na początku znajomości.

Grzywacz chiński doskonale sprawdza się jako pies dla osób starszych, mieszkających w mieszkaniach oraz rodzin z dziećmi, które nauczą się delikatnego obchodzenia się z tym drobnym zwierzęciem. Ma umiarkowane potrzeby ruchowe – wystarczy mu codzienny spacer i zabawa w domu. Jest psem cichym, który szczeka rzadko i tylko w uzasadnionych sytuacjach.

Chinese Crested Dog to rasa długowieczna – średnia długość życia wynosi 13-18 lat. Mimo delikatnej budowy, jest to pies stosunkowo zdrowy, choć predysponowany do kilku schorzeń charakterystycznych dla tej rasy. Odpowiedzialni hodowcy przeprowadzają badania przesiewowe zgodne z programem CHIC obejmujące badanie okulistyczne, kardiologiczne oraz test zwichnięcia rzepki.

Najczęstsze problemy zdrowotne to schorzenia oczu, w tym postępujący zanik siatkówki (PRA-rcd3), pierwotne zwichnięcie soczewki (PLL) oraz zespół suchego oka. Dostępne są testy DNA pozwalające na identyfikację nosicieli tych mutacji. Zwichnięcie rzepki (patellar luxation) to kolejny problem dotykający małe rasy, który może wymagać interwencji chirurgicznej w poważnych przypadkach.

Odmiana bezwłosa wymaga szczególnej ochrony skóry przed promieniowaniem UV – niezbędne jest stosowanie kremów z filtrem w okresie letnim. Skóra może być podatna na trądzik, zaskórniki i podrażnienia. U tej odmiany występuje również niepełne uzębienie, co jest cechą powiązaną genetycznie z bezwłosością i nie stanowi wady dyskwalifikującej. Alergie pokarmowe i środowiskowe zdarzają się stosunkowo często.

Pielęgnacja grzywacza chińskiego różni się znacząco w zależności od odmiany. Odmiana bezwłosa wymaga regularnej pielęgnacji skóry – kąpieli co 1-2 tygodnie z użyciem łagodnych szamponów oraz nawilżania balsamami lub olejkami. Skóra powinna być oczyszczana z nadmiaru sebum, aby zapobiec zaskórnikom i trądzikowi. W słoneczne dni niezbędna jest ochrona kremem z filtrem UV.

Włosy na głowie (grzebień), ogonie (pióropusz) i łapach (skarpetki) wymagają codziennego czesania, aby zapobiec splątaniu. Wiele właścicieli decyduje się na regularne przycinanie tych partii dla łatwiejszej pielęgnacji. Odmiana pudrowa wymaga częstszego szczotkowania – najlepiej codziennie lub co drugi dzień, aby zapobiec kołtunom w delikatnej, jedwabistej sierści.

Obie odmiany wymagają regularnej pielęgnacji zębów – szczotkowania 2-3 razy w tygodniu i profesjonalnego czyszczenia. Paznokcie należy przycinać co 2-3 tygodnie, a uszy kontrolować i czyścić raz w tygodniu. Ze względu na wrażliwość na zimno, grzywacz chiński potrzebuje ubranków ochronnych w chłodniejsze dni. Odmiana bezwłosa praktycznie nie linieje, co czyni ją dobrym wyborem dla alergików.

Grzywacz chiński to idealny pies do mieszkania – jego niewielkie rozmiary i umiarkowane potrzeby ruchowe sprawiają, że doskonale adaptuje się do życia w małych przestrzeniach. Wymaga około 30 minut codziennej aktywności fizycznej w formie spacerów i zabawy. Nie jest psem sportowym i nie potrzebuje intensywnych ćwiczeń, ale doceni wspólne zabawy z opiekunem.

Najważniejszym wymaganiem tej rasy jest bliskość człowieka. Grzywacz chiński nie toleruje długotrwałej samotności i najlepiej czuje się w towarzystwie domowników. Jest odpowiedni dla osób pracujących z domu, emerytów lub rodzin, gdzie zawsze ktoś jest obecny. Dla właścicieli często wyjeżdżających lub pracujących poza domem może nie być najlepszym wyborem.

Ze względu na wrażliwość na temperaturę, grzywacz chiński wymaga odpowiedniego zabezpieczenia przed zimnem (ubranko) i upałem (cień, krem z filtrem dla odmiany bezwłosej). Dobrze dogaduje się z dziećmi, które nauczą się delikatnego traktowania tego drobnego psa. Akceptuje inne zwierzęta domowe, szczególnie gdy jest z nimi wychowywany od szczenięctwa. To doskonały wybór dla początkujących właścicieli psów.