Wilczarz irlandzki

Wilczarz irlandzki należy do najstarszych ras psów, których historia sięga starożytności. Pierwsze wzmianki o tych imponujących chartach pochodzą z IV wieku n.e., kiedy były cenione przez celtyckich wojowników jako psy bojowe i łowieckie. Nazwa rasy nawiązuje do ich pierwotnego przeznaczenia - polowania na wilki, które przez wieki stanowiły zagrożenie dla irlandzkiej hodowli owiec.

W średniowieczu wilczarze irlandzkie były tak cenione, że ich eksport z Irlandii był surowo ograniczony. Często służyły jako dary dyplomatyczne dla europejskich monarchów. Niestety, sukces w eliminacji wilków z Irlandii w XVIII wieku paradoksalnie doprowadził rasę na skraj wyginięcia - gdy zniknęło ich główne zadanie, populacja dramatycznie zmalała.

Odrodzenie rasy zawdzięczamy kapitanowi George'owi Augustusowi Grahamowi, który w latach 70. XIX wieku rozpoczął systematyczny program hodowlany. Wykorzystując ostatnie zachowane osobniki oraz krzyżówki z dogiem niemieckim, chartem szkockim i borzojem, odtworzył rasę w formie zbliżonej do współczesnej. Międzynarodowa Federacja Kynologiczna (FCI) zarejestrowała wilczarza irlandzkiego jako rasę nr 160 w grupie X - charty. Dziś jest symbolem Irlandii i jednym z najbardziej rozpoznawalnych psów na świecie.

Wilczarz irlandzki to najwyższy pies świata, przewyższający nawet doga niemieckiego średnią wysokością w kłębie. Samce osiągają minimum 79 cm wzrostu (pożądane 81-86 cm) przy wadze od 54,5 do 70 kg, samice są nieco mniejsze - minimum 71 cm i waga 40,5-54 kg. Sylwetka jest harmonijna - pies musi być zarówno potężny, jak i elegancki, zachowując proporcje typowe dla chartów.

Głowa jest długa, trzymana wysoko, z lekko zaznaczonym stopem. Pysk podłużny i umiarkowanie spiczasty. Oczy ciemne, o łagodnym wyrazie. Uszy małe, różane, noszone do tyłu. Szyja długa, mocna i umięśniona, bez podgardla. Klatka piersiowa bardzo głęboka i szeroka, z dobrze wysklepionymi żebrami.

Sierść szorstka i twarda, szczególnie nad oczami i na brodzie, gdzie tworzy charakterystyczne brwi i zarost. Standard FCI dopuszcza maści: szarą, pręgowaną, czerwoną, czarną, białą, płową, pszeniczną oraz wszystkie odcienie występujące u charta szkockiego. Szara jest najpopularniejsza. Ogon długi, lekko zakrzywiony, noszony nisko.

Mimo groźnego wyglądu i imponujących rozmiarów, wilczarz irlandzki słynie z niezwykle łagodnego charakteru. Określenie "łagodny olbrzym" idealnie oddaje jego naturę - jest spokojny, cierpliwy i przyjacielski. Z rodziną tworzy silną więź emocjonalną i nie znosi długiej rozłąki z opiekunami.

W stosunku do dzieci wykazuje wyjątkową cierpliwość i delikatność, choć ze względu na rozmiary wymaga nadzoru przy zabawie z młodszymi pociechami. Z innymi psami zazwyczaj dogaduje się dobrze, choć może próbować dominować. Wobec obcych jest powściągliwy, ale nie agresywny - nie jest typowym psem stróżującym, choć sama jego obecność działa odstraszająco.

Wilczarz zachowuje silny instynkt łowiecki, co sprawia, że współżycie z kotami i małymi zwierzętami bywa problematyczne. W domu jest spokojny i zrównoważony, lubi przebywać blisko rodziny. Nie jest psem nadpobudliwym ani szczekliwym. Wymaga spokojnego, konsekwentnego wychowania - jest wrażliwy na ostry ton głosu i nie reaguje dobrze na surowe metody szkoleniowe.

Wilczarz irlandzki, jak większość ras olbrzymich, ma stosunkowo krótką średnią długość życia wynoszącą 6-8 lat. Niektóre osobniki dożywają 10 lat, ale jest to rzadkość. Główne problemy zdrowotne są typowe dla psów gigantycznych rozmiarów i wymagają świadomości przyszłych właścicieli.

Kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM) to najpoważniejsze zagrożenie dla rasy. Choroba powoduje osłabienie mięśnia sercowego i jego stopniowe powiększanie. Objawy obejmują kaszel, nietolerancję wysiłku i duszność. Regularne badania kardiologiczne z echokardiografią są niezbędne do wczesnego wykrycia.

Skręt żołądka (GDV) to stan zagrażający życiu, wymagający natychmiastowej interwencji chirurgicznej. Zaleca się karmienie mniejszymi porcjami kilka razy dziennie oraz unikanie wysiłku po posiłku. Niektórzy właściciele decydują się na profilaktyczne przymocowanie żołądka (gastropeksję).

Osteosarcoma (rak kości) jest częstym nowotworem u wilczarzy - objawy to chromanie i ból kończyn. Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych oraz choroby oczu również występują w rasie. Program CHIC wymaga badań: kardiologicznych, HD, ED oraz okulistycznych przed dopuszczeniem do hodowli.

Szorstka, twarda sierść wilczarza irlandzkiego wymaga regularnej, ale niezbyt skomplikowanej pielęgnacji. Cotygodniowe szczotkowanie usuwa martwy włos i zapobiega powstawaniu kołtunów. W okresie linienia wiosną i jesienią częstotliwość szczotkowania warto zwiększyć do 2-3 razy w tygodniu.

Kąpiele należy stosować sporadycznie, jedynie gdy pies jest wyraźnie brudny - zbyt częste mycie niszczy naturalną strukturę sierści i usuwa ochronną warstwę tłuszczową. Sierść wilczarza ma właściwości samoczyszczące - brud sam odpada po wyschnięciu.

Charakterystyczna broda i brwi wymagają regularnego przycinania i czyszczenia, szczególnie po posiłkach. Niektórzy właściciele decydują się na profesjonalny trimming 2-3 razy w roku, który pomaga utrzymać prawidłową teksturę sierści i schludny wygląd.

Paznokcie należy przycinać co 2-3 tygodnie - u tak dużego psa zbyt długie pazury mogą powodować problemy z postawą i chodzeniem. Uszy wymagają cotygodniowej kontroli i czyszczenia. Zęby najlepiej myć codziennie lub przynajmniej kilka razy w tygodniu specjalną pastą dla psów.

Wilczarz irlandzki bezwzględnie potrzebuje dużej przestrzeni - życie w mieszkaniu jest dla niego nieodpowiednie. Idealnym środowiskiem jest dom z ogrodzonym ogrodem, gdzie może swobodnie się poruszać. Ogrodzenie musi być solidne i wysokie - minimum 180 cm, gdyż dorosły wilczarz bez trudu przeskoczy niższe przeszkody.

Mimo spokojnego temperamentu rasa wymaga codziennych spacerów trwających łącznie około 60 minut. Młode psy nie powinny być przeciążane - intensywny wysiłek przed ukończeniem 18-24 miesięcy może uszkodzić rozwijające się stawy. Idealną aktywnością są spokojne spacery z możliwością swobodnego biegania na bezpiecznym terenie.

Koszty utrzymania są znaczące - dorosły samiec zjada 600-800 gramów suchej karmy dziennie lub odpowiednik w diecie świeżej. Wizyty weterynaryjne są droższe ze względu na wyższe dawki leków i znieczuleń. Ubezpieczenie zdrowotne jest wysoce zalecane.

Rasa nie jest odpowiednia dla osób początkujących - wymaga doświadczenia w wychowaniu dużych psów oraz świadomości specyficznych potrzeb zdrowotnych. Wilczarz potrzebuje stałego towarzystwa ludzi i nie znosi długich godzin samotności. Przyszli właściciele muszą być przygotowani na krótką średnią długość życia i potencjalne wysokie koszty leczenia chorób typowych dla rasy.