Spaniel pikardyjski

Spaniel pikardyjski (Épagneul Picard) to jedna z najstarszych francuskich ras psów myśliwskich, wywodząca się z regionu Pikardii w północnej Francji. Historia tej rasy sięga co najmniej średniowiecza, kiedy to lokalni myśliwi hodowali spaniela doskonale przystosowanego do mokradeł i bagnistych terenów delty Sommy.

W XVIII i XIX wieku spaniel pikardyjski cieszył się ogromną popularnością wśród francuskiej arystokracji i ziemiaństwa jako niezawodny pies do polowań na ptactwo błotne. Jego umiejętność pracy zarówno na lądzie, jak i w wodzie czyniła go niezastąpionym pomocnikiem podczas polowań na kaczki, bekasy i słonki.

Pod koniec XIX wieku rasa niemal wyginęła w wyniku wojen i krzyżowania z importowanymi rasami brytyjskimi. Dzięki determinacji oddanych hodowców, na czele z członkami klubu rasowego założonego w 1907 roku, udało się odbudować populację. Rasa została oficjalnie uznana przez FCI w 1954 roku pod numerem 108.

Spaniel pikardyjski pozostaje rasą stosunkowo rzadką nawet we Francji, gdzie jest ceniony przez tradycyjnych myśliwych za swoją wszechstronność i doskonały charakter. W ostatnich dekadach zyskuje zwolenników w Ameryce Północnej, gdzie organizacje USPSA i NAPSA promują odpowiedzialną hodowlę.

Spaniel pikardyjski to pies średniej do dużej wielkości, o mocnej, dobrze zbudowanej sylwetce wyrażającej siłę i wytrzymałość. Długość ciała nieznacznie przewyższa wysokość w kłębie, co nadaje mu lekko prostokątny zarys.

Głowa jest szeroka i owalna, z wyraźnym stopem. Oczy w kolorze od bursztynowego do ciemnobrązowego mają łagodny, inteligentny wyraz - preferowane są ciemniejsze odcienie. Uszy osadzone wysoko, pokryte jedwabistą sierścią, opadają swobodnie wzdłuż policzków.

Sierść jest gruba, niezbyt jedwabista, lekko falista na tułowiu i delikatniejsza na głowie. Charakterystyczna szata ma kolor szary nakrapiany (roaning) z brązowymi łatami różnej intensywności - od kasztanowej do ciemnoczekoladowej. Typowe są podpalane znaczenia na głowie i kończynach. W 2023 roku do standardu dodano wariant o barwie opisywanej tradycyjnie jako feuilles mortes (zwiędłe liście).

Kończyny są mocne i dobrze umięśnione, z obfitym owłosieniem na tylnych stronach. Ogon noszony wesoło, pokryty bogatą chorągiewką sierści.

Spaniel pikardyjski słynie z wyjątkowo łagodnego i zrównoważonego charakteru, co czyni go doskonałym towarzyszem zarówno w polu, jak i w domu. Jest to pies głęboko przywiązany do swojej rodziny, potrzebujący bliskiego kontaktu z ludźmi.

W pracy wykazuje się entuzjazmem, wytrwałością i naturalnym instynktem myśliwskim. Jest wszechstronny - równie dobrze radzi sobie na polowaniach w terenie otwartym, w zaroślach, jak i w wodzie. Ma doskonały nos i naturalne skłonności do aportowania.

W stosunku do dzieci spaniel pikardyjski jest cierpliwy i opiekuńczy. Dobrze współżyje z innymi psami, jednak ze względu na instynkt łowiecki może gonić mniejsze zwierzęta. Wobec nieznajomych zachowuje się przyjaźnie, bez cienia agresji.

Jest inteligentny i chętny do współpracy, co ułatwia szkolenie. Reaguje najlepiej na pozytywne wzmocnienia i łagodne, konsekwentne prowadzenie. Może być wrażliwy na ostre traktowanie. Nie jest nadmiernie szczekliwy, ale zaalarmuje o obecności gości.

Spaniel pikardyjski jest rasą ogólnie zdrową, bez poważnych dziedzicznych schorzeń typowych dla rasy. Średnia długość życia wynosi 12-14 lat, co jest dobrym wynikiem dla psa tej wielkości.

Jak wszystkie spaniela z opadającymi uszami, może być podatny na infekcje uszu wynikające z niedostatecznej wentylacji kanałów słuchowych. Regularne czyszczenie uszu i kontrola po kąpielach czy pływaniu są niezbędne.

Sporadycznie w rasie występują: skręt powieki (entropion i ektropion), młodzieńcza zaćma oraz pojedyncze przypadki padaczki. Ze względu na niewielką pulę genową odpowiedzialni hodowcy przeprowadzają badania zdrowotne.

Zalecane badania przed hodowlą obejmują: ocenę stawów biodrowych metodą OFA lub PennHip, badanie okulistyczne oraz testy genetyczne na obecność genów eLocus (gen żółtej sierści) i rLocus (gen łaciatości), które mogą powodować niestandardowe umaszczenie.

Rasa ma tendencję do przybierania na wadze przy braku odpowiedniej aktywności - należy kontrolować dietę i zapewnić regularne ćwiczenia.

Pielęgnacja spaniela pikardyjskiego wymaga regularnej, ale niezbyt czasochłonnej uwagi. Gruba, lekko falista sierść nie tworzy kołtunów tak łatwo jak u niektórych innych spaniela, jednak wymaga systematycznego szczotkowania.

Szczotkowanie 2-3 razy w tygodniu wystarczy, by utrzymać sierść w dobrej kondycji i usunąć martwy włos. W okresie linienia wiosną i jesienią częstotliwość należy zwiększyć. Szczególną uwagę trzeba poświęcić chorągiewkom na uszach, nogach i ogonie, gdzie mogą tworzyć się splątania.

Kąpiele są potrzebne okazjonalnie, gdy pies się ubrudzi - zbyt częste mycie niszczy naturalną ochronną warstwę sierści. Po każdej kąpieli lub pływaniu koniecznie trzeba dokładnie osuszyć uszy.

Uszy wymagają cotygodniowej kontroli i czyszczenia specjalnym płynem. Pazury należy przycinać regularnie, zwykle co 2-3 tygodnie, jeśli pies nie ściera ich naturalnie. Zęby powinny być czyszczone kilka razy w tygodniu dla zapobiegania kamieniowi nazębnemu.

Spaniel pikardyjski to aktywny pies myśliwski wymagający znacznej ilości ruchu i stymulacji umysłowej. Nie jest odpowiedni do życia w mieszkaniu ani dla właścicieli prowadzących siedzący tryb życia.

Codziennie potrzebuje minimum 90 minut aktywności - długich spacerów, biegania, pływania lub pracy w terenie. Idealnie sprawdzi się przy właścicielu aktywnym: myśliwym, biegaczu czy miłośniku turystyki. Uwielbia pływać i aportować.

Wymaga domu z ogrodem, najlepiej na terenach wiejskich lub podmiejskich. Ogród musi być dobrze ogrodzony ze względu na instynkt łowiecki psa. Nie nadaje się do trzymania na zewnątrz bez dostępu do domu - potrzebuje towarzystwa rodziny.

Szkolenie powinno rozpocząć się wcześnie i być prowadzone metodami pozytywnymi. Spaniel pikardyjski jest inteligentny i chętny do nauki, ale wrażliwy - reaguje źle na surowe metody. Socjalizacja szczeniaka jest kluczowa.

Ze względu na silny instynkt myśliwski i potrzebę doświadczonego prowadzenia, nie jest zalecany dla początkujących właścicieli psów. Najlepiej czuje się u osób znających specyfikę ras myśliwskich.