Spaniel kontynentalny miniaturowy

Spaniel kontynentalny to jedna z najstarszych europejskich ras towarzyszących, której korzenie sięgają XVI-wiecznej Francji i Belgii. Rasa powstała w wyniku miniaturyzacji spanieli myśliwskich i szybko zdobyła serca europejskiej arystokracji.

Pierwsze wzmianki o tych eleganckich piesków pochodzą z około 1530 roku, kiedy to pojawiły się na dworze francuskim. Przez następne stulecia spaniele kontynentalne były nieodłącznymi towarzyszami koronowanych głów i szlachty. Wśród ich słynnych miłośników wymienić można Henryka III, Henryka IV, Marię Stuart, Ludwika XIII oraz Marię Antoninę, która podobno zabierała swojego papillona nawet na szafot.

Nazwa "papillon" pochodzi od francuskiego słowa oznaczającego motyla - nawiązuje do charakterystycznego kształtu stojących uszu, przypominających rozpostarte skrzydła. Odmiana ze zwisającymi uszami nosi nazwę phalène (ćma nocna).

Rasa była często uwieczniana przez wielkich mistrzów malarstwa, w tym Rubensa, Rembrandta i Van Dycka, co świadczy o jej wysokiej pozycji w ówczesnym społeczeństwie. Po rewolucji francuskiej popularność rasy spadła wraz z upadkiem arystokracji, jednak pod koniec XIX wieku miłośnicy psów na nowo zainteresowali się tymi eleganckimi towarzyszami.

Pierwszy oficjalny wzorzec rasy został ustanowiony około 1905 roku, a ostateczna wersja zatwierdzono w 1934 roku dla odmiany papillon i w 1937 roku dla phalène. Dziś FCI uznaje obie odmiany jako jedną rasę - spaniel kontynentalny miniaturowy (FCI #77), z pochodzeniem belgijsko-francuskim.

Spaniel kontynentalny to mały, harmonijnie zbudowany pies o wyrafinowanej elegancji i dumnej postawie. Jego sylwetka jest nieco dłuższa niż wyższa, co nadaje mu proporcjonalny, zrównoważony wygląd.

Najbardziej charakterystycznym elementem są duże, bogato owłosione uszy. U odmiany papillon stoją one wyprostowane i szeroko rozstawione, przypominając kształtem skrzydła motyla. Odmiana phalène posiada uszy zwisające, opadające płasko po bokach głowy. Głowa jest proporcjonalna do ciała, z delikatnym, umiarkowanie długim pyskiem i wyraźnym stopem.

Oczy są duże, migdałowate, ciemne i pełne wyrazu - nigdy wypukłe. Spojrzenie spanieli kontynentalnych jest żywe i inteligentne. Nos zawsze czarny, dobrze pigmentowany.

Sierść jest długa, jedwabista i lśniąca, bez podszerstka. Na tułowiu osiąga średnią długość, natomiast na uszach, klatce piersiowej i ogonie tworzy obfite frędzle. Na przedniej części kończyn włos jest krótszy, a z tyłu tworzą się typowe "spodnie".

Ogon osadzony wysoko, noszony elegancko zakrzywiony nad grzbietem, pokryty długą, pióropuszowatą sierścią tworzącą efektowną "fontannę". Ruch psa jest lekki, elegancki i pełen gracji.

Spaniel kontynentalny to pies o wyjątkowej inteligencji i pogodnym usposobieniu. Według badań dr. Stanleya Corena nad inteligencją psów, papillon zajmuje 8. miejsce wśród 138 badanych ras, co czyni go najinteligentniejszym spośród ras miniaturowych.

Te żywiołowe pieski są niezwykle przywiązane do swoich opiekunów i potrzebują stałego kontaktu z rodziną. Mimo niewielkich rozmiarów są odważne i pewne siebie - bez wahania podejmą zabawę z większymi psami. Jednocześnie doskonale wyczuwają nastrój domowników i potrafią dostosować swoje zachowanie do sytuacji.

Papillony są towarzyskie i przyjacielskie wobec ludzi, choć wobec nieznajomych mogą zachowywać pewien dystans. Ich czujność sprawia, że są świetnymi stróżami - zawsze zaalarmują o zbliżających się gościach. Nie są jednak nadmiernie szczekliwe, jeśli zostaną odpowiednio wychowane.

Rasa ta cechuje się niezwykłą chęcią do nauki i współpracy z człowiekiem. Papillony z entuzjazmem uczestniczą w szkoleniach, a ich zdolności sprawiają, że odnoszą sukcesy w agility, obedience i jako psy terapeutyczne.

Jedyną potencjalną wadą jest skłonność do rozwoju lęku separacyjnego przy zbyt długim pozostawaniu w samotności. Psy te najlepiej czują się w towarzystwie i nie są odpowiednie dla osób spędzających większość dnia poza domem.

Spaniel kontynentalny to rasa generalnie zdrowa i długowieczna - wiele osobników dożywa 14-16 lat w dobrej kondycji. Niemniej jednak, jak każda rasa, ma predyspozycje do pewnych schorzeń.

Najczęstszym problemem ortopedycznym jest zwichnięcie rzepki (patellar luxation), typowe dla ras miniaturowych. Polega ono na przemieszczaniu się rzepki poza jej naturalną pozycję, co może prowadzić do kulawizny. Badanie OFA Patella jest obowiązkowe w programie CHIC.

Choroby serca, szczególnie choroba zastawki mitralnej, mogą rozwijać się u starszych osobników. Regularne badania kardiologiczne (OFA Cardiac) pozwalają na wczesne wykrycie nieprawidłowości.

Schorzenia oczu obejmują postępujący zanik siatkówki (PRA) specyficzny dla rasy (PRA-PAP1), który może prowadzić do utraty wzroku. Dostępne są testy DNA wykrywające nosicielstwo tego genu. Zaleca się regularne badania okulistyczne CERF/CAER.

Inne dziedziczne schorzenia to neuroaksonalna dystrofia (NAD), choroba von Willebranda typu 1 (zaburzenie krzepnięcia krwi) oraz niedobór czynnika VII. Dla wszystkich tych schorzeń dostępne są testy genetyczne DNA.

Ze względu na delikatną budowę, papillony mogą być podatne na urazy - szczególnie u szczeniąt należy unikać skoków z dużych wysokości. Regularna higiena jamy ustnej jest istotna z uwagi na skłonność ras miniaturowych do problemów dentystycznych.

Pielęgnacja spanieli kontynentalnych nie jest szczególnie wymagająca, mimo ich efektownej, długiej sierści. Brak podszerstka sprawia, że włos nie ulega sfilcowaniu tak łatwo jak u innych ras długowłosych.

Regularne szczotkowanie 2-3 razy w tygodniu wystarcza, aby utrzymać sierść w dobrej kondycji. Szczególną uwagę należy poświęcić obszarom za uszami i na udach, gdzie najłatwiej tworzą się kołtuny. Podczas linienia wiosną i jesienią częstotliwość szczotkowania warto zwiększyć.

Kąpiele co 3-4 tygodnie lub według potrzeby, z użyciem delikatnych szamponów dla psów długowłosych. Po kąpieli sierść należy dokładnie wysuszyć i rozczesać, najlepiej przy użyciu suszarki na niskim nawiewie.

Uszy wymagają regularnej kontroli i delikatnego czyszczenia, gdyż ich obfite owłosienie może sprzyjać gromadzeniu się wilgoci i brudu. Włosy rosnące wewnątrz kanału słuchowego niektórzy właściciele usuwają, by zapewnić lepszą wentylację.

Pazury przycinane co 2-3 tygodnie - u ras miniaturowych szybko odrastają i mogą utrudniać chodzenie. Higiena jamy ustnej to absolutna konieczność: codzienne lub co dwudniowe szczotkowanie zębów pastą dla psów zapobiega kamieniowi nazębnemu i chorobom dziąseł.

Sierść między poduszkami łap należy regularnie przycinać, szczególnie przed zimą, gdy może gromadzić śnieg i lód.

Spaniel kontynentalny to idealny towarzysz do mieszkania - jego niewielkie rozmiary i umiarkowane potrzeby ruchowe sprawiają, że świetnie adaptuje się do życia w miejskich apartamentach. Potrzebuje jednak codziennych spacerów trwających łącznie 30-45 minut oraz aktywności umysłowej.

Ze względu na wysoką inteligencję, papillony wymagają stymulacji mentalnej. Nauka nowych sztuczek, zabawy z użyciem zabawek interaktywnych czy treningi węchowe zapobiegają nudzie i związanym z nią problemom behawioralnym.

Rasa nie toleruje długotrwałej samotności - osoby pracujące wiele godzin poza domem powinny rozważyć towarzysza dla swojego papillona lub wybrać inną rasę. Zapewnienie towarzystwa drugiego psa lub kota może być dobrym rozwiązaniem.

Socjalizacja od szczenięcego wieku jest kluczowa. Mimo naturalnej towarzyskości, niedostatecznie socjalizowane papillony mogą być nieufne wobec obcych lub wykazywać lękliwość. Wczesne zapoznanie z różnymi ludźmi, zwierzętami, dźwiękami i sytuacjami kształtuje pewnego siebie dorosłego psa.

Papillony dobrze dogadują się z dziećmi, jednak ze względu na delikatną budowę nie są polecane do domów z bardzo małymi dziećmi, które mogą nieumyślnie skrzywdzić psa. Starsze, odpowiedzialne dzieci to doskonali towarzysze zabaw.

Dieta powinna być dostosowana do niewielkich rozmiarów i poziomu aktywności. Karma wysokiej jakości w odpowiednich porcjach - papillony mają tendencję do tycia przy nadmiarze jedzenia i braku ruchu.