Seter irlandzki czerwony

Seter irlandzki, znany również jako Irish Red Setter, wywodzi się z Irlandii, gdzie rozwijał się jako wszechstronny pies myśliwski od XVII wieku. Jego przodkowie to prawdopodobnie spaniele, pointery oraz wcześniejsze odmiany seterów. Początkowo występował w dwóch odmianach kolorystycznych – czerwono-białej oraz jednolicie czerwonej, jednak z czasem mahoniowa odmiana zyskała większą popularność.

Pierwsze wzmianki o seterach irlandzkich pochodzą z lat 1570-1576, gdy opisywano je jako psy wystawiające zwierzynę do polowania. W XVIII wieku rasa była już dobrze utrwalona, a hodowcy irlandzcy konsekwentnie selekcjonowali osobniki o intensywnym, jednorodnym umaszczeniu kasztanowym. Irish Red Setter Club został założony w 1882 roku, a pierwszy oficjalny standard rasy opublikowano w 1886 roku.

W XIX wieku rasa zyskała popularność nie tylko jako pies pracujący, ale również jako elegancki towarzysz arystokracji. Eksportowana do Stanów Zjednoczonych i krajów europejskich, szybko zdobyła uznanie na wystawach i w środowiskach myśliwskich. Dziś seter irlandzki jest ceniony zarówno za swoje umiejętności łowieckie, jak i za łagodny temperament, który czyni go wspaniałym kompanem rodzinnym.

Seter irlandzki to pies średniej wielkości o wyraźnie atletycznej i harmonijnej budowie ciała. Sylwetka jest smukła, elegancka, ale jednocześnie mocna i muskularna, przystosowana do długotrwałej pracy w terenie. Głowa długa i sucha, z wyraźnym stopem i dobrze rozwiniętą kufą. Oczy ciemnoorzechowe lub ciemnobrązowe, o łagodnym, inteligentnym wyrazie.

Charakterystyczna sierść jest średniej długości, jedwabista i lekko falująca. Na uszach, klatce piersiowej, nogach i ogonie tworzy bogatsze frędzle. Umaszczenie to bogaty kolor kasztanowy lub mahoniowy, bez jakichkolwiek śladów czerni. Dopuszczalne są niewielkie białe znaczenia na klatce piersiowej, gardle, palcach oraz wąska strzałka na głowie.

Uszy osadzone nisko, średniej wielkości, cienkie i przylegające do głowy. Ogon średniej długości, osadzony dość nisko, noszony na poziomie grzbietu lub nieco poniżej. Ruch setera irlandzkiego jest swobodny, płynny i pełen gracji, z dobrym wykrokiem i napędem.

Seter irlandzki słynie z pogodnego, energicznego i niezwykle przyjaznego usposobienia. Jest psem pełnym entuzjazmu, który zachowuje młodzieńczą radość życia przez całe lata. Wykazuje silne przywiązanie do rodziny i nie znosi długotrwałej samotności. Jego towarzyski charakter sprawia, że doskonale odnajduje się w domach z dziećmi, wobec których jest cierpliwy i opiekuńczy.

Jako pies myśliwski zachował silny instynkt łowiecki oraz nieograniczoną energię. Jest inteligentny, ale jednocześnie niezależny, co może stanowić wyzwanie podczas szkolenia. Wymaga konsekwentnego, ale łagodnego podejścia – surowe metody są przeciwwskazane i mogą prowadzić do problemów behawioralnych.

Seter irlandzki jest otwarty wobec nieznajomych ludzi, co wyklucza go jako psa stróżującego. Z innymi psami zazwyczaj nawiązuje dobre relacje, jednak jego silny instynkt polowania może być problematyczny w kontaktach z małymi zwierzętami. Potrzebuje stałej stymulacji umysłowej oraz dużej ilości ruchu, aby zachować równowagę psychiczną.

Seter irlandzki to rasa stosunkowo zdrowa, jednak predysponowana do kilku schorzeń genetycznych. Najważniejszym jest postępujący zanik siatkówki (PRA-rcd1), prowadzący do utraty wzroku. Dzięki dostępności testów DNA odpowiedzialni hodowcy mogą eliminować to schorzenie z populacji. Zalecane jest wykonywanie badań przesiewowych przed każdym kryciem.

Dysplazja stawów biodrowych (HD) występuje w tej rasie, choć rzadziej niż u innych dużych psów. Regularne badania RTG pozwalają na wczesne wykrycie problemu. Autoimmunologiczne zapalenie tarczycy to kolejne schorzenie wymagające monitorowania – zalecane są okresowe badania funkcji tarczycy.

CLAD (niedobór adhezji leukocytów) to rzadkie, ale poważne schorzenie genetyczne osłabiające układ odpornościowy. Test DNA pozwala zidentyfikować nosicieli. Warto również pamiętać o skręcie żołądka (GDV), na który narażone są psy o głębokiej klatce piersiowej – wskazane jest karmienie mniejszymi porcjami kilka razy dziennie.

Jedwabista, średniej długości sierść setera irlandzkiego wymaga regularnej pielęgnacji. Szczotkowanie powinno odbywać się co najmniej 2-3 razy w tygodniu, aby zapobiec powstawaniu kołtunów, szczególnie za uszami, na frędzlach nóg oraz pod pachami. W okresie linienia częstotliwość należy zwiększyć.

Kąpiele są potrzebne co 4-6 tygodni lub w razie potrzeby. Ważne jest dokładne wysuszenie sierści, aby uniknąć problemów skórnych. Uszy setera irlandzkiego wymagają szczególnej uwagi ze względu na swoją budowę – należy je regularnie czyścić i kontrolować pod kątem infekcji.

Przycinanie pazurów co 2-3 tygodnie jest niezbędne, podobnie jak regularna kontrola i czyszczenie zębów. Niektórzy właściciele decydują się na profesjonalne trymowanie sierści, zwłaszcza jeśli pies nie uczestniczy w wystawach. Frędzle można przycinać dla ułatwienia codziennej pielęgnacji.

Seter irlandzki to pies wymagający pod względem aktywności fizycznej. Potrzebuje minimum 90 minut intensywnego ruchu dziennie – idealnie w formie swobodnego biegania, pływania lub zabaw aportowych. Nie jest odpowiedni do życia w mieszkaniu ani dla osób prowadzących siedzący tryb życia.

Idealnym środowiskiem jest dom z dużym, bezpiecznie ogrodzonym ogrodem. Płot powinien być wysoki, gdyż seter irlandzki potrafi skakać. Ze względu na silny instynkt łowiecki spacery bez smyczy są ryzykowne – pies może gonić za zwierzyną, ignorując polecenia właściciela.

Szkolenie powinno rozpocząć się wcześnie i opierać na metodach pozytywnych. Seter irlandzki dojrzewa wolno – zachowuje szczenięcy entuzjazm nawet do 3-4 roku życia. Wymaga cierpliwego, konsekwentnego właściciela z doświadczeniem kynologicznym. Nie jest polecany dla osób mających psa po raz pierwszy. Ważna jest wczesna socjalizacja oraz regularna stymulacja umysłowa poprzez treningi nosowe lub sporty kynologiczne.