Seter angielski

Seter angielski to jedna z najstarszych ras psów myśliwskich typu wyżeł, której korzenie sięgają XIV wieku. Wywodzi się z Anglii, gdzie rozwinął się z wcześniejszych psów używanych do polowań na ptaki. Nazwa "setter" pochodzi od charakterystycznego sposobu wskazywania zwierzyny - pies przysiadał (ang. "to set") przed upolowanym ptakiem.

Znaczący wkład w rozwój rasy wniósł Sir Edward Laverack, który przez ponad pięćdziesiąt lat prowadził staranny program hodowlany rozpoczęty około 1825 roku. To właśnie on ukształtował typ setera angielskiego, jaki znamy dzisiaj, i wprowadził termin "belton" dla określenia charakterystycznego nakrapianego umaszczenia. Nazwę tę zaczerpnął od wioski Belton w północnej Anglii.

Równolegle Purcell Llewellin pracował nad linią bardziej użytkową, krzyżując psy Laveracka z innymi seterami. W rezultacie powstały dwa typy: pokazowy (Laverack) i polowy (Llewellin). W 1860 roku rasa została oficjalnie zaprezentowana na wystawach psów. FCI uznała setera angielskiego w 1963 roku, klasyfikując go w grupie 7 (psy wskazujące) sekcji 2 (wyżły brytyjskie i irlandzkie).

Przez wieki seter angielski był ceniony przez angielską arystokrację jako niezawodny towarzysz na polowaniach na bażanty, kuropatwy i cietrzewie. Jego wyjątkowy węch, wytrwałość i elegancki styl pracy w terenie uczyniły go jednym z najbardziej rozpoznawalnych psów myśliwskich na świecie.

Seter angielski to pies średniej wielkości o eleganckiej, proporcjonalnej budowie ciała. Samce osiągają wysokość 65-69 cm w kłębie i ważą 25-30 kg, podczas gdy samice są nieco mniejsze - mierzą 61-65 cm i ważą 20-25 kg. Sylwetka jest harmonijnie zbudowana, z dobrze rozwiniętą klatką piersiową i mocnym, muskularnym grzbietem.

Głowa setera jest szlachetna i sucha, z wyraźnie zaznaczonym stopem. Oczy powinny być duże, owalne i pełne łagodnego wyrazu - ich kolor waha się od ciemnobrązowego do orzechowego w zależności od umaszczenia. Uszy osadzone są nisko, średniej długości, przylegające do głowy i pokryte jedwabistą sierścią.

Szata setera angielskiego jest jednym z jego najbardziej charakterystycznych atrybutów. Sierść jest długa, jedwabista i lekko falista, tworząca efektowne frędzle na uszach, klatce piersiowej, nogach i ogonie. Umaszczenie określane jest terminem "belton" i może występować w kilku wariantach: blue belton (biało-czarny), orange belton (biało-pomarańczowy), lemon belton (biało-cytrynowy), liver belton (biało-wątrobowy) oraz tricolor z charakterystycznymi podpaleniami. Preferowane są psy równomiernie nakrapiane, bez dużych łat koloru.

Seter angielski słynie z łagodnego, przyjaznego charakteru, który czyni go doskonałym towarzyszem rodzinnym. Jest to pies niezwykle towarzyski, kochający ludzi i źle znoszący samotność. Jego delikatna natura sprawia, że świetnie dogaduje się z dziećmi, okazując wobec nich dużo cierpliwości i czułości.

W terenie seter angielski przemienia się w skupionego, pełnego pasji myśliwca. Pracuje z charakterystyczną elegancją, systematycznie przeczesując teren w poszukiwaniu ptaków. Gdy zlokalizuje zwierzynę, przyjmuje typową postawę wskazującą - zastyga nieruchomo z uniesioną przednią łapą, kierując nos w stronę ptaka.

Pomimo swojej wrażliwości, seter angielski bywa uparty i niezależny w myśleniu. Wymaga konsekwentnego, ale delikatnego podejścia w szkoleniu - metody oparte na przymusie są nieskuteczne i mogą zniszczyć jego zaufanie. Najlepiej reaguje na pozytywne wzmocnienia i cierpliwe powtarzanie ćwiczeń.

Jest to pies wyjątkowo przyjacielski wobec innych psów i rzadko wykazuje agresję. Jednak ze względu na silny instynkt łowiecki może mieć problemy z akceptacją mniejszych zwierząt domowych, szczególnie ptaków. Wobec nieznajomych jest otwarty i przyjazny, co wyklucza go jako psa stróżującego.

Seter angielski jest ogólnie zdrową rasą o średniej długości życia wynoszącej 11-13 lat. Niektóre osobniki dożywają nawet 15 roku życia przy odpowiedniej opiece. Jak każda rasa, ma jednak predyspozycje do określonych schorzeń genetycznych, które odpowiedzialni hodowcy starają się eliminować poprzez badania przesiewowe.

Dysplazja stawu biodrowego (HD) i łokciowego (ED) to jedne z najczęstszych problemów ortopedycznych u tej rasy. Przed przystąpieniem do hodowli psy powinny mieć wykonane badania RTG i uzyskać certyfikat OFA lub odpowiednika europejskiego. Kolejnym istotnym badaniem jest test BAER sprawdzający słuch - głuchota wrodzona, zarówno jednostronna jak i obustronna, występuje u seterów angielskich.

Problemy z tarczycą, w szczególności niedoczynność, są relatywnie częste u tej rasy. Od 2014 roku badanie tarczycy stało się obowiązkowe dla uzyskania certyfikatu CHIC. Regularna kontrola poziomu hormonów tarczycy jest zalecana, szczególnie u psów wykazujących objawy takie jak przybieranie na wadze, letarg czy problemy skórne.

Inne schorzenia spotykane u seterów angielskich to atopia (alergie skórne), zapalenie ucha zewnętrznego związane z kształtem uszu oraz skręt żołądka. Ta ostatnia przypadłość wymaga natychmiastowej interwencji weterynaryjnej i może być zagrożeniem życia.

Pielęgnacja setera angielskiego wymaga regularnego zaangażowania ze względu na jego długą, jedwabistą sierść. Szczotkowanie powinno odbywać się co najmniej trzy razy w tygodniu, a w okresie linienia nawet codziennie. Do rozczesywania frędzli najlepiej sprawdza się grzebień o szerokich zębach oraz szczotka z naturalnego włosia.

Szczególną uwagę należy poświęcić uszom setera - ich nisko osadzona pozycja i obfite owłosienie sprzyjają gromadzeniu się wilgoci i rozwojowi infekcji. Uszy powinny być sprawdzane i czyszczone co tydzień specjalnym preparatem. Sierść wewnątrz przewodu słuchowego może wymagać okresowego przycinania.

Kąpiele zaleca się przeprowadzać co 4-6 tygodni lub częściej, jeśli pies pracuje w terenie. Po kąpieli konieczne jest dokładne wysuszenie, szczególnie frędzli i okolic uszu. Profesjonalna strzyżna lub trymowanie nie jest wymagane, jednak niektórzy właściciele decydują się na lekkie przycinanie sierści na łapach i między palcami dla utrzymania schludnego wyglądu.

Paznokcie wymagają regularnego skracania - zwykle co 2-3 tygodnie. Zęby powinny być czyszczone kilka razy w tygodniu pastą przeznaczoną dla psów. Oczy należy regularnie kontrolować i w razie potrzeby przemywać przegotowaną wodą lub specjalnym płynem.

Seter angielski to pies o wysokich potrzebach ruchowych, wymagający minimum 90 minut aktywności fizycznej dziennie. Nie wystarczy mu zwykły spacer na smyczy - potrzebuje możliwości swobodnego biegania, najlepiej w bezpiecznym, ogrodzonym terenie. Idealnie sprawdza się w aktywnych rodzinach uprawiających turystykę, jogging czy jazdę na rowerze.

Ze względu na swoje rozmiary i poziom energii, seter angielski nie jest odpowiedni do mieszkania w bloku. Najlepiej czuje się w domu z dużym ogrodem, gdzie może swobodnie się poruszać. Ogród powinien być solidnie ogrodzony, gdyż instynkt łowiecki może skłonić psa do pogoni za ptakami czy innymi zwierzętami.

Ta rasa absolutnie nie nadaje się do życia na zewnątrz ani w kojcu. Seter angielski jest psem głęboko rodzinnym, który potrzebuje stałego kontaktu z domownikami. Pozostawiony sam przez dłuższy czas może rozwinąć problemy behawioralne, w tym destrukcyjne zachowania i nadmierne szczekanie.

Dla początkujących właścicieli seter angielski może stanowić wyzwanie ze względu na swoją wrażliwość i pewną niezależność w myśleniu. Wymaga cierpliwego, konsekwentnego szkolenia opartego na pozytywnych metodach. Jednak dla osób gotowych poświęcić mu czas i uwagę, staje się oddanym, kochającym towarzyszem na wiele lat.