Polski Spaniel Myśliwski

Polski spaniel myśliwski to najmłodsza polska rasa psów, której korzenie sięgają początku XXI wieku. Rasa powstała z potrzeby stworzenia uniwersalnego psa myśliwskiego, doskonale przystosowanego do polskich warunków terenowych i klimatycznych.

Twórcą rasy jest Jan Wolski, który w 2006 roku rozpoczął świadomy program hodowlany, krzyżując starannie wyselekcjonowane sprintery angielskie z innymi rasami spanieli myśliwskich. Celem było wyhodowanie psa o zwartej budowie, odpornego na trudne warunki, z silnym instynktem łowieckim oraz łatwego w współpracy z myśliwym.

Od 1 stycznia 2017 roku Związek Kynologiczny w Polsce otworzył księgę wstępną dla polskiego spaniela myśliwskiego, co stanowiło ważny krok w oficjalnym uznaniu rasy. Wstępny wzorzec rasy (dokument 1002) został opublikowany 1 grudnia 2016 roku przez ZKwP. Mimo że rasa nie jest jeszcze uznana przez FCI, cieszy się rosnącą popularnością wśród polskich myśliwych oraz entuzjastów psów pracujących.

Polski spaniel myśliwski wyróżnia się nie tylko umiejętnościami łowieckimi, ale również zrównoważonym temperamentem, co czyni go doskonałym towarzyszem rodzinnym dla aktywnych właścicieli. Hodowcy systematycznie pracują nad utrwaleniem pożądanych cech rasy oraz nad jej międzynarodowym uznaniem.

Polski spaniel myśliwski to średniej wielkości pies o zwartej, harmonijnej budowie, która świadczy o dużej ruchliwości oraz odporności na trudne warunki. Samce osiągają wysokość w kłębie 43-48 cm, samice są nieco mniejsze: 38-44 cm (dopuszczalna tolerancja ±2 cm). Waga osobników dorosłych waha się od 15 do 26 kg, przy czym samce są cięższe od samic.

Głowa jest proporcjonalna do budowy ciała, z dobrze zaznaczonym stopem. Oczy średniej wielkości, ciemnobrązowe, wyrażają inteligencję i czujność. Uszy średniej długości, osadzone na wysokości linii oczu, zwisające, pokryte delikatną sierścią. Charakterystyczną cechą rasy jest nos w kolorze odpowiadającym maści – brązowy u osobników czekoladowych, czarny u czarnych.

Tułów mocny i zwięzły, z dobrze rozwiniętą klatką piersiową zapewniającą dużą pojemność płuc – cecha istotna dla psa pracującego. Grzbiet prosty i krótki, lędźwie silnie umięśnione. Ogon osadzony nisko, zazwyczaj kupowany do połowy długości (w krajach gdzie jest to dozwolone), charakterystyczna dla rasy jest biała końcówka ogona.

Szata średniej długości, delikatnie falista lub prosta, z dobrze rozwiniętym podszerstkiem chroniącym przed zimnem i wilgocią. Najczęściej występujące ubarwienie to czekoladowy (brązowy) z dereszem i łatami różnej wielkości, sporadycznie spotyka się maść czarną z dereszem oraz osobniki z płowymi podpaleniami. Rzadziej występują psy z przewagą białego tła z czarnymi lub brązowymi łatami.

Polski spaniel myśliwski łączy w sobie cechy doskonałego psa pracującego z zrównoważonym temperamentem psa rodzinnego. To rasa o żywym, energicznym usposobieniu, która zachowuje młodzieńczy zapał i radość życia przez całe dorosłe życie. Wykazuje głębokie przywiązanie do swojej rodziny, tworząc silne więzi emocjonalne szczególnie z wybraną osobą, którą często śledzi krok w krok po domu.

Charakteryzuje się wysoką inteligencją i chęcią współpracy, co czyni go łatwym w szkoleniu i posłusznym przy konsekwentnym prowadzeniu. Posiada silny instynkt łowiecki i wrodzony popęd do aportowania, co wymaga odpowiedniego ukierunkowania podczas wychowania. Pies ten podejmuje szybkie decyzje w terenie, wykazując się odwagą i determinacją podczas polowania.

W stosunku do domowników jest niezwykle czuły i łagodny, szczególnie wobec dzieci, z którymi tworzy doskonałe relacje. Wobec obcych zachowuje się początkowo z rezerwą, ale po akceptacji okazuje przyjaźń i życzliwość. Nie wykazuje agresji, choć jest czujny i stanowi dobrego stróża domu.

To typowy "pies velcro", wymagający bliskiego kontaktu z rodziną i nielubiący pozostawania w samotności przez długi czas. Przy odpowiedniej ilości ruchu i stymulacji umysłowej staje się spokojnym, zrównoważonym towarzyszem w domu. Bez wystarczającego wysiłku fizycznego może rozwijać niepożądane zachowania wynikające z nudy. Rasa wymaga właściciela aktywnego, najlepiej zaangażowanego w myślistwo lub sporty kynologiczne.

Polski spaniel myśliwski to młoda rasa, która dzięki świadomej hodowli i starannemu doborowi osobników do rozrodu charakteryzuje się ogólnie dobrym stanem zdrowia. Przy odpowiedniej opiece może dożywać 12-14 lat, a niektóre osobniki osiągają nawet 15 lat. Jako rasa stosunkowo rzadka, nie ma jeszcze rozległych danych epidemiologicznych dotyczących typowych schorzeń genetycznych.

Podobnie jak inne rasy średniej wielkości o sportowej budowie, polski spaniel może być podatny na dysplazję stawów biodrowych i łokciowych. Odpowiedzialni hodowcy prowadzą badania radiologiczne stawów u psów przeznaczonych do rozrodu, co pozwala minimalizować ryzyko dziedziczenia tej wady. Zaleca się wykonanie zdjęć rentgenowskich HD i ED przed dopuszczeniem psa do hodowli.

Ze względu na długie, zwisające uszy charakterystyczne dla spanieli, rasa może być narażona na infekcje uszu, szczególnie u osobników często pracujących w wodzie lub gęstej roślinności. Regularna kontrola i czyszczenie uszu stanowi istotny element profilaktyki. Sporadycznie odnotowuje się problemy okulistyczne, takie jak postępujący zanik siatkówki (PRA) czy zaćma, dlatego zaleca się okresowe badania okulistyczne.

U niektórych osobników mogą wystąpić alergie pokarmowe lub środowiskowe oraz problemy dermatologiczne. W hodowli polskiego spaniela myśliwskiego duży nacisk kładziony jest na przestrzeganie zasad etyki hodowlanej, odpowiedni dobór par i badania zdrowotne reproduktorów, co przekłada się na ogólnie dobrą kondycję zdrowotną populacji.

Polski spaniel myśliwski posiada średniej długości, lekko falistą lub prostą sierść z dobrze rozwiniętym podszerstkiem, co wymaga regularnej, ale niezbyt wymagającej pielęgnacji. Szczotkowanie należy przeprowadzać 2-3 razy w tygodniu, aby usunąć martwe włosy, zapobiec kołtunieniu i zachować zdrowy wygląd sierści. W okresach intensywniejszego linienia, wiosną i jesienią, częstotliwość szczotkowania warto zwiększyć do codziennego.

Szczególną uwagę należy poświęcić obszarom, w których sierść jest dłuższa: uszom, klatce piersiowej, brzuchowi i ogonowi. Te miejsca są najbardziej narażone na powstawanie kołtunów, zwłaszcza u psów aktywnie pracujących w terenie. Po każdych łowach lub intensywnych zajęciach w gęstej roślinności warto sprawdzić sierść pod kątem nasion traw, kolców czy kleszczy.

Kąpiel powinna być przeprowadzana według potrzeb, zazwyczaj co 6-8 tygodni lub gdy pies jest zabłocony. Częste mycie może prowadzić do osłabienia naturalnej ochronnej warstwy tłuszczowej na skórze. Należy używać łagodnych szamponów przeznaczonych dla psów, które nie naruszają pH skóry.

Istotnym elementem pielęgnacji jest regularna kontrola i czyszczenie uszu – ze względu na ich zwisającą budowę są one narażone na gromadzenie wilgoci i rozwój infekcji. Uszy należy sprawdzać co najmniej raz w tygodniu i czyścić specjalnymi preparatami raz na 2-3 tygodnie. Pazury powinny być regularnie przycinane, zazwyczaj raz w miesiącu, chyba że ścierają się naturalnie podczas intensywnej aktywności. Dbałość o higienę jamy ustnej poprzez regularne szczotkowanie zębów zapobiega problemom stomatologicznym.

Polski spaniel myśliwski to rasa wymagająca znacznego zaangażowania ze strony właściciela, przeznaczona dla osób aktywnych, najlepiej związanych z myślistwem lub sportami kynologicznymi. Pies ten potrzebuje minimum 90-120 minut intensywnego ruchu dziennie, obejmującego nie tylko spacery, ale przede wszystkim pracę w terenie, aportowanie, pływanie czy treningi węchowe.

Ze względu na silny instynkt myśliwski i wysoką energię, rasa nie jest odpowiednia do życia w małym mieszkaniu bez dostępu do terenu. Idealnym środowiskiem jest dom z dużym, ogrodzonym ogrodem, położony w pobliżu lasów lub terenów, gdzie pies może realizować swoje naturalne potrzeby. Polski spaniel nie nadaje się dla właścicieli preferujących spokojny tryb życia ani dla osób po raz pierwszy mających psa – wymaga konsekwentnego szkolenia i doświadczenia w pracy z rasami myśliwskimi.

Rasa doskonale sprawdza się w rodzinach z dziećmi, z którymi tworzy silne więzi i okazuje cierpliwość. Dobrze toleruje obecność innych psów, szczególnie gdy jest od szczenięcia prawidłowo socjalizowana. Ze względu na silny popęd łowiecki nie jest zalecana do domów z kotami lub innymi małymi zwierzętami, chyba że odbyła intensywne szkolenie od młodego wieku.

Pies wymaga wczesnej i intensywnej socjalizacji oraz konsekwentnego szkolenia z wykorzystaniem metod opartych na pozytywnym wzmocnieniu. Świetnie sprawdza się w pracy myśliwskiej jako pies aportujący, w tropowaniu, w sportach takich jak field trial czy dog diving. Nie może być pozostawiany sam przez długie godziny – to typowy pies rodzinny, wymagający bliskiego kontaktu z domownikami. Przy zapewnieniu odpowiedniej ilości aktywności fizycznej i umysłowej staje się zrównoważonym, spokojnym towarzyszem w domu.