Polski owczarek nizinny

Polski Owczarek Nizinny (PON) wywodzi się od azjatyckich psów pasterskich, które dotarły na tereny Polski wraz z wędrówkami ludów koczowniczych około V wieku n.e. Przodkowie rasy pochodzą prawdopodobnie od tybetańskich psów pasterskich, które były również protoplastami teriera tybetańskiego.

Przez wieki PON-y pracowały jako psy pasterskie na Nizinie Polskiej, strzegąc i zaganiając owce. Rasa została niemal całkowicie wyniszczona podczas II wojny światowej. Odbudowę populacji rozpoczęła dr Maria Dubanowicz, która uratowała kilka osobników i rozpoczęła hodowlę pod przydomkiem "z Kordegardy".

FCI oficjalnie uznało rasę w 1963 roku (standard nr 251). Wzorzec został opublikowany 8 lipca 1998 roku. PON zyskał popularność w USA w latach 80. XX wieku i został uznany przez AKC w 2001 roku.

Budowa: Pies średniej wielkości, silny, krępy i muskularny, o proporcjach 9:10 (wysokość do długości). Sylwetka prostokątna, zwarta.

Wymiary wg FCI:

• Psy: 45-50 cm w kłębie
• Suki: 42-47 cm w kłębie
• Waga: psy 18-23 kg, suki 14-18 kg

Głowa: Proporcjonalna, szeroka, z mocną, prostą kufą. Wyraźny stop. Trufel czarny lub brązowy (u osobników jasnych). Oczy owalne, orzechowe, o żywym wyrazie.

Sierść: Długa, gęsta, szorstka okrywa z miękkim, gęstym podszerstkiem. Charakterystyczne opadające na oczy kosmyki. Wszelkie umaszczenia dozwolone - jednolite (czarne, szare, beżowe, czekoladowe) oraz łaciate.

Ogon: Naturalnie szczątkowy, skrócony lub długi - wszystkie warianty dopuszczalne.

Zgodnie ze wzorcem FCI, PON charakteryzuje się żywym, lecz opanowanym usposobieniem. Jest bystry, czujny i obdarzony doskonałą pamięcią.

Cechy charakterystyczne:

• Wysoka inteligencja i zdolność samodzielnego podejmowania decyzji (wynikająca z pracy pasterskiej bez stałego nadzoru)
• Silny instynkt stróżujący i terytorialny
• Pewność siebie i stabilność emocjonalna
• Przywiązanie do rodziny, ale powściągliwość wobec obcych
• Naturalna niezależność - może zdominować niedoświadczonego właściciela

PON doskonale sprawdza się jako pies pasterski i stróżujący. W warunkach miejskich jest dobrym towarzyszem, wymaga jednak konsekwentnego szkolenia i jasno określonych zasad. Może brać udział w agility, obedience, flyball i próbach pasterskich.

PON jest ogólnie zdrową rasą o długowieczności 12-14 lat.

Zalecane badania hodowlane (wg CHIC/klubów rasowych):

• HD (dysplazja bioder) - badanie RTG przez OFA lub PennHIP. Mediana wyniku w UK: 12 punktów (dane 2022)
• Badanie okulistyczne CERF/OFA - coroczne, przez certyfikowanego okulistę weterynaryjnego
• PRA-rcd4 - test DNA na postępujący zanik siatkówki typu rcd4 (późna postać)

Predyspozycje zdrowotne:

• Dysplazja stawów biodrowych - występuje, choć w mniejszym stopniu niż u dużych ras
• Problemy okulistyczne - zaćma, PRA
• Niedoczynność tarczycy - sporadycznie

Odpowiedzialni hodowcy wykonują wszystkie zalecane badania przed dopuszczeniem do rozrodu.

Wymagania pielęgnacyjne są wysokie ze względu na długą, gęstą sierść z podszerstkiem.

Szczotkowanie:

• Minimum 2-3 razy w tygodniu przy użyciu szczotki pudlówki i grzebienia
• W okresie linienia (wiosna/jesień) - codziennie
• Bez regularnej pielęgnacji sierść ma tendencję do filcowania

Kąpiel: Co 4-6 tygodni lub w razie potrzeby. Po kąpieli dokładne suszenie i rozczesywanie.

Dodatkowa pielęgnacja:

• Regularna kontrola i czyszczenie uszu (podatność na zapalenia)
• Przycinanie sierści między opuszkami łap
• Kontrola oczu - charakterystyczne kosmyki mogą podrażniać spojówki
• Obcinanie pazurów co 2-3 tygodnie

Aktywność fizyczna: Minimum 60 minut dziennie. PON potrzebuje zarówno ruchu fizycznego, jak i stymulacji umysłowej. Sprawdza się w sportach kynologicznych.

Przestrzeń: Najlepiej dom z ogrodem. Nie zalecany do mieszkania w bloku ze względu na potrzebę ruchu i instynkt stróżujący (szczekanie).

Właściciel:

• Wymagane doświadczenie z psami - PON może zdominować początkującego właściciela
• Konsekwencja w szkoleniu jest kluczowa
• Gotowość na wymagającą pielęgnację sierści

Zgodność:

• Dzieci - tak, przy odpowiedniej socjalizacji
• Inne psy - tak, dobrze zsocjalizowany
• Koty - możliwe przy wczesnym przyzwyczajeniu

PON nie jest psem dla osób pracujących poza domem cały dzień - potrzebuje towarzystwa i zajęcia.