Pies faraona

Pies faraona, znany na Malcie jako Kelb tal-Fenek (dosłownie "pies do królików"), to maltańska rasa psów myśliwskich o fascynującej historii. Przez długi czas uważano, że rasa ta pochodzi bezpośrednio od starożytnych egipskich psów przedstawianych na malowidłach grobowych faraonów – stąd jej angielska nazwa. Współczesne badania DNA obaliły jednak tę teorię, wykazując że Pharaoh Hound wyodrębnił się jako genetycznie odrębna rasa stosunkowo niedawno, zaledwie około dwustu lat temu.

Na maltańskich wyspach psy te rozwijały się w izolacji przez stulecia, doskonale przystosowując się do polowań na króliki w skalistym, trudnym terenie archipelagu. Pierwsza wzmianka pisemna pochodzi z 1647 roku, kiedy Giovanni Francesco Abela opisał psy zwane Cernechi, cenione za polowania na króliki i poszukiwane nawet we Francji do pracy w górskim terenie.

Przełomem dla rasy był początek lat 60. XX wieku, gdy Pauline Black, żona brytyjskiego generała stacjonującego na Malcie, zauroczyła się tymi eleganckimi psami i przywiozła je do Wielkiej Brytanii. W 1963 roku na Wyspach Brytyjskich urodził się pierwszy miot poza Maltą, a FCI uznało rasę pod nazwą Pharaoh Hound. Standard rasy zatwierdzono w 1974 roku przez British Kennel Club, a w 1979 roku Pharaoh Hound został ogłoszony narodowym psem Malty. W 1977 roku maltański rząd uczcił rasę, wybijając srebrną monetę z jej wizerunkiem.

Pharaoh Hound to pies średniej wielkości o niezwykle szlachetnej i eleganckiej sylwetce, łączącej grację z wyraźną siłą. Jego proporcje są niemal kwadratowe – długość ciała nieznacznie przewyższa wysokość w kłębie. Samce osiągają wzrost 56-63 cm i ważą 20-25 kg, natomiast samice są nieco mniejsze, mierząc 53-61 cm i ważąc 18-23 kg.

Głowa jest długa i szczupła, z delikatnym stopem i dużymi, wysoko osadzonymi uszami, które pies nosi wyprostowane. Oczy o bursztynowym kolorze harmonizują z barwą sierści, nadając spojrzeniu inteligentny i czujny wyraz. Nos ma cielisty lub płowy kolor.

Sierść jest krótka, lśniąca i przylegająca, może być delikatna lub lekko szorstka w dotyku. Dozwolona maść to wyłącznie odcienie płowego – od jasnego po intensywny rudy. Pożądane są białe znaczenia: biała końcówka ogona (szczególnie ceniona), biały znak na piersi zwany "Gwiazdą", białe palce oraz opcjonalnie wąska biała strzałka na czole. Wszelkie inne umaszczenia są niedopuszczalne.

Wyjątkową cechą tej rasy jest zdolność do "rumienienia się" – pod wpływem emocji nos i uszy nabierają intensywnie różowego odcienia, co jest unikalne wśród psów.

Pharaoh Hound to pies o pogodnym, przyjaznym usposobieniu, łączący w sobie czujność myśliwca z ciepłem rodzinnego towarzysza. Jest niezwykle inteligentny, wesoły i pełen energii, przy czym zachowuje pewną niezależność typową dla ras pierwotnych.

Wobec rodziny okazuje głębokie przywiązanie i czułość, chętnie uczestnicząc we wszystkich domowych aktywnościach. Z dziećmi układa się dobrze, o ile traktują go z szacunkiem – jest cierpliwy, ale nie toleruje szorstkiego traktowania. Z innymi psami zazwyczaj współżyje harmonijnie, jednak jego silny instynkt łowiecki sprawia, że mniejsze zwierzęta domowe, szczególnie króliki i koty, mogą być postrzegane jako potencjalna zdobycz.

Ta rasa wykazuje wyjątkową wrażliwość emocjonalną – potrafi dosłownie "rumienić się" z radości lub ekscytacji. Jest towarzyski i lubi przebywać w centrum uwagi, źle znosząc długotrwałą samotność. Wobec nieznajomych zachowuje rezerwę, ale bez nadmiernej nieufności czy agresji.

Pomimo wysokiej inteligencji, szkolenie Pharaoh Hounda wymaga cierpliwości. To pies niezależny, który szybko się nudzi monotonnymi powtórzeniami. Najlepiej reaguje na pozytywne wzmocnienia i urozmaicone, krótkie sesje treningowe. Ma doskonałą pamięć i jeśli raz nauczy się czegoś niewłaściwego, trudno to skorygować.

Pharaoh Hound należy do ras o solidnym zdrowiu i dobrej genetyce, co przekłada się na średnią długość życia wynoszącą 12-14 lat. Izolowany rozwój na Malcie przyczynił się do zachowania zdrowej puli genowej, jednak jak każda rasa, również Pharaoh Hound ma pewne predyspozycje zdrowotne wymagające uwagi.

Najważniejsze kwestie zdrowotne obejmują dysplazję stawów biodrowych i łokciowych – schorzenia ortopedyczne mogące prowadzić do artretyzmu i ograniczonej ruchomości. Zaleca się badania OFA lub PennHIP przed włączeniem psa do hodowli. Zwichnięcie rzepki (luksacja patelli) również występuje w rasie i wymaga oceny ortopedycznej.

Pharaoh Houndy wykazują większą niż przeciętna skłonność do problemów z tarczycą, szczególnie niedoczynności tarczycy, dlatego regularne badania funkcji tego gruczołu są wskazane. Postępujący zanik siatkówki (PRA) to dziedziczna choroba oczu prowadząca do ślepoty – początkowo objawia się pogorszeniem widzenia o zmierzchu.

Wymagane testy zdrowotne CHIC dla tej rasy obejmują: badanie dysplazji stawów biodrowychoses, ocenę rzepki, badanie tarczycy oraz badanie okulistyczne CERF/CAER. Ze względu na krótką sierść i niską zawartość tkanki tłuszczowej, Pharaoh Houndy są wrażliwe na zimno i mogą wymagać okrycia w chłodniejsze dni. Skóra jest delikatna i podatna na otarcia.

Pielęgnacja Pharaoh Hounda jest stosunkowo prosta i niewymagająca, co czyni tę rasę atrakcyjną dla osób ceniących niski nakład pracy przy utrzymaniu psa w dobrej kondycji. Krótka, gładka sierść nie ma podszerstka i wymaga jedynie cotygodniowego szczotkowania miękką szczotką lub rękawicą do pielęgnacji, aby usunąć martwe włosy i zachować naturalny połysk.

Linienie jest umiarkowane i odbywa się przez cały rok na niewielkim poziomie, bez intensywnych okresów zrzucania sierści charakterystycznych dla ras dwuwarstwowych. Kąpiele potrzebne są rzadko – zazwyczaj wystarczy raz na kilka miesięcy lub gdy pies wyraźnie się zabrudzi. Nadmierne kąpiele mogą wysuszać delikatną skórę.

Duże, stojące uszy wymagają regularnej kontroli i czyszczenia, ponieważ ich otwarta budowa ułatwia gromadzenie się brudu. Należy je przecierać wilgotną ściereczką raz w tygodniu. Pazury powinny być przycinane co 2-3 tygodnie, jeśli nie ścierają się naturalnie podczas aktywności na twardych powierzchniach.

Higiena jamy ustnej obejmuje regularne szczotkowanie zębów 2-3 razy w tygodniu, aby zapobiegać kamieniowi nazębnemu i chorobom dziąseł. Ze względu na cienką skórę warto regularnie sprawdzać ciało psa pod kątem zadrapań czy otarć, szczególnie po zabawach w terenie.

Pharaoh Hound to rasa o wysokich wymaganiach dotyczących aktywności fizycznej i przestrzeni życiowej. Nie jest to pies odpowiedni do mieszkania – potrzebuje domu z bezpiecznie ogrodzonym ogrodem, gdzie może swobodnie biegać. Ogrodzenie musi być solidne i wysokie (minimum 1,8 m), ponieważ ta rasa potrafi skakać na imponujące wysokości i jest mistrzem ucieczek, gdy wyczuje zwierzynę.

Codzienna dawka ruchu powinna wynosić minimum 60 minut intensywnej aktywności, najlepiej podzielonej na dwie sesje. Pharaoh Hound uwielbia bieganie, aportowanie i zabawy wymagające szybkości. Idealne są sporty psie jak coursing (gonitwy za mechanicznym wabikiem), agility czy canicross. Spacery na smyczy nie zastąpią swobodnego biegu – ten pies musi mieć możliwość rozpędzenia się do pełnej prędkości.

Podczas spacerów poza terenem ogrodzonym należy zachować szczególną ostrożność. Silny instynkt łowiecki sprawia, że Pharaoh Hound może zignorować przywołanie, gdy zauważy królika czy kota. Wypuszczanie bez smyczy zalecane jest tylko w bezpiecznych, ogrodzonych miejscach.

Ta rasa nie toleruje dobrze zimna ze względu na krótką sierść i niski poziom tkanki tłuszczowej. W chłodniejsze dni wymaga ciepłego ubranka podczas wyjść na zewnątrz. Źle znosi też długotrwałą samotność – najlepiej czuje się w towarzystwie rodziny i może rozwijać destrukcyjne zachowania, gdy jest pozostawiana sama na wiele godzin.

Pharaoh Hound nie jest zalecany dla początkujących właścicieli psów. Wymaga doświadczonego opiekuna, który rozumie specyfikę ras pierwotnych i myśliwskich, potrafi zapewnić odpowiednią stymulację umysłową i fizyczną oraz konsekwentnie, ale łagodnie prowadzić szkolenie.