Petit basset griffon vendéen

Petit Basset Griffon Vendéen, w skrócie PBGV, pochodzi z regionu Wandei w zachodniej Francji, skąd wywodzi się cała rodzina Griffonów Vendée. Historia tej rasy sięga XVI wieku, kiedy to hodowcy z Wandei zaczęli rozwijać psy myśliwskie przystosowane do trudnego, skalistego i gęsto zarośniętego terenu tego regionu.

Rasa powstała poprzez selekcję mniejszych osobników z Grand Basset Griffon Vendéen, aby stworzyć psa zdolnego do polowania na mniejszą zwierzynę, przede wszystkim króliki i zające. Przez długi czas oba typy - Petit i Grand - były traktowane jako jedna rasa i dopuszczano krzyżówki między nimi. Dopiero w 1950 roku Abel Dezamy, uznawany za ojca współczesnego PBGV, rozpoczął systematyczną pracę nad rozdzieleniem obu ras.

W 1975 roku oficjalnie zakazano krzyżowania Petit z Grand Basset Griffon Vendéen, co pozwoliło na ustabilizowanie typu. Fédération Cynologique Internationale (FCI) oficjalnie uznała rasę w 1976 roku pod numerem standardu 67. W Stanach Zjednoczonych rasa zyskała popularność dopiero w latach 80. XX wieku, a American Kennel Club uznał ją w 1990 roku.

PBGV był hodowany do pracy w sforkach, co ukształtowało jego towarzyski charakter i umiejętność współpracy z innymi psami. Jego szorstka, gęsta sierść chroniła go przed kolcami i ciernistymi krzewami podczas polowań w trudnym terenie Wandei. Do dziś zachował silny instynkt łowiecki i doskonały węch, choć coraz częściej pełni rolę psa towarzyszącego.

Petit Basset Griffon Vendéen to niewielki, ale solidnie zbudowany pies gończy o charakterystycznym szorstkim włosie. Według standardu FCI wysokość w kłębie wynosi 34-38 cm z tolerancją ±1 cm. Sylwetka jest nieco wydłużona - pies jest dłuższy niż wyższy, co nadaje mu proporcjonalny, kompaktowy wygląd.

Głowa jest charakterystyczna dla bassetów griffonów - wydłużona, z wyraźnym stopem i dobrze rozwiniętą brodą oraz wąsami, które nadają twarzy sympatyczny, nieco rozczochrany wyraz. Oczy są duże, ciemne, o żywym i inteligentnym spojrzeniu. Uszy osadzone nisko, poniżej linii oczu, są długie, wąskie i pokryte długim włosem, opadające i zakręcone do wewnątrz.

Sierść jest twarda, szorstka i średniej długości - nigdy jedwabista ani wełnista. Podszycie jest gęste. Dopuszczalne umaszczenia to: biały z czarnymi znaczeniami, biały z płowymi, biały z pomarańczowymi, tricolor oraz różne odcienie szarości określane tradycyjnie jako maść zajęcza, wilcza, borsucza lub dzicza. Ogon jest średniej długości, osadzony wysoko, noszony dumnie w kształcie szabli.

Kończyny są proste, mocne, z solidnym kośćcem. Łapy są zwarte, z twardymi opuszkami przystosowanymi do trudnego terenu. Pomimo niskiego wzrostu, PBGV sprawia wrażenie psa atletycznego i wytrzymałego, zdolnego do wielogodzinnej pracy w terenie.

Petit Basset Griffon Vendéen słynie ze swojego radosnego, pogodnego usposobienia - nie bez powodu jego przydomek brzmi "happy hound". Jest to pies niezwykle towarzyski, uwielbiający kontakt z ludźmi i innymi zwierzętami. Wyhodowany do pracy w sforkach, doskonale dogaduje się z innymi psami i jest prawdziwą duszą towarzystwa.

Mimo przyjaznego charakteru, PBGV zachował typową dla gończych niezależność myślenia. Jest inteligentny, ale potrafi być uparty - jeśli uzna, że ma lepszy pomysł niż właściciel, będzie go forsował. Ta cecha sprawia, że szkolenie wymaga cierpliwości i konsekwencji. Tradycyjne metody oparte na dominacji nie sprawdzają się - znacznie lepsze efekty daje pozytywne wzmocnienie i urozmaicone treningi.

Rasa jest bardzo aktywna i potrzebuje dużo ruchu oraz stymulacji umysłowej. PBGV uwielbia węszenie i tropienie - zajęcia nosework czy mantrailing są dla niego idealną rozrywką. Jest również głośny - posiada charakterystyczny szczek gończego, którego chętnie używa. To nie jest pies dla osób ceniących ciszę.

Z dziećmi PBGV radzi sobie zazwyczaj bardzo dobrze - jest cierpliwy i chętny do zabawy. Jednak ze względu na silny instynkt łowiecki, ostrożność jest wskazana w kontaktach z małymi zwierzętami, takimi jak króliki czy koty. Wychowany z kotem od szczeniaka może się z nim dogadywać, ale obce małe zwierzęta zawsze będą postrzegane jako potencjalna zdobycz.

Petit Basset Griffon Vendéen jest rasą stosunkowo zdrową o długim średnim życiu - według badań z 2024 roku średnia długość życia wynosi 13,7 lat, co jest wynikiem powyżej średniej dla psów rasowych. Niemniej jednak istnieje kilka schorzeń, na które hodowcy i właściciele powinni zwracać uwagę.

Najpoważniejszym problemem zdrowotnym rasy jest pierwotna jaskra otwartego kąta (POAG - Primary Open Angle Glaucoma). Jest to choroba dziedziczona recesywnie, spowodowana mutacją genu ADAMTS17. Objawy pojawiają się zazwyczaj w wieku 3-4 lat i obejmują podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, a nieleczona może prowadzić do ślepoty. Częstość występowania jaskry w rasie szacuje się na około 10%. Istnieje test DNA pozwalający wykryć nosicielstwo tej mutacji.

Inne problemy zdrowotne występujące w rasie to dysplazja stawów biodrowych, zwichnięcie rzepki, niedoczynność tarczycy oraz padaczka. Mogą również występować różne schorzenia oczu, takie jak przetrwałe błony źrenicze czy fałdy siatkówki.

Program CHIC (Canine Health Information Center) zaleca następujące badania dla hodowców: test DNA na POAG, badanie okulistyczne CAER oraz ocenę stawów biodrowych metodą OFA lub PennHip. Odpowiedzialni hodowcy powinni badać swoje psy reprodukcyjne i udostępniać wyniki publicznie, aby umożliwić świadome decyzje hodowlane.

Szorstka, twarda sierść Petit Basset Griffon Vendéen wymaga regularnej, ale niezbyt czasochłonnej pielęgnacji. Włos tej rasy jest z natury odporny na zabrudzenia i nie ma tendencji do kołtunienia się tak łatwo jak sierść ras o jedwabistym włosie.

Cotygodniowe szczotkowanie szczotką z metalowymi szpilkami lub grzebieniem jest wystarczające do utrzymania sierści w dobrej kondycji. Podczas linienia, które występuje głównie wiosną i jesienią, warto zwiększyć częstotliwość szczotkowania. PBGV linieje umiarkowanie - znacznie mniej niż rasy o gładkim włosie.

Kąpiele powinny być stosowane tylko w razie potrzeby - zbyt częste mycie może uszkodzić naturalną strukturę szorstkiego włosa i pozbawić go ochronnych właściwości. Po spacerach w terenie warto sprawdzić sierść pod kątem zaczepionych gałązek czy nasion traw.

Szczególną uwagę należy zwrócić na uszy - długie, opadające małżowiny ograniczają cyrkulację powietrza, co sprzyja infekcjom. Regularne czyszczenie i kontrola uszu są niezbędne. Typowa broda i wąsy PBGV wymagają czyszczenia po posiłkach, aby uniknąć nieprzyjemnego zapachu.

Obcinanie pazurów, czyszczenie zębów i kontrola okolic oczu to standardowe zabiegi pielęgnacyjne, które powinny być wykonywane regularnie. Profesjonalna pielęgnacja nie jest konieczna, ale niektórzy właściciele decydują się na lekkie przycinanie włosów wokół łap i uszu.

Petit Basset Griffon Vendéen to pies wymagający aktywnego właściciela, który zapewni mu odpowiednią ilość ruchu i stymulacji umysłowej. Minimum 60 minut dziennej aktywności jest niezbędne - mogą to być spacery, zabawy w ogrodzie czy treningi węchowe. Pies niedostatecznie zajęty znajdzie sobie rozrywkę sam, często w sposób destrukcyjny.

Ze względu na silny instynkt łowiecki, bezpieczny, ogrodzony teren jest bardzo wskazany. PBGV potrafi podążać za tropem ignorując wołanie właściciela, dlatego wypuszczanie go na wolne pola bez solidnego przywołania jest ryzykowne. Ogrodzenie powinno być wystarczająco wysokie i zagłębione w ziemię - te psy potrafią kopać.

Rasa nie jest idealna do mieszkania w bloku z kilku powodów: tendencja do szczekania może przeszkadzać sąsiadom, a potrzeba ruchu jest trudna do zaspokojenia bez dostępu do ogrodu. Dom z ogrodem w otoczeniu zieleni będzie znacznie lepszym środowiskiem.

PBGV nie jest polecany dla osób początkujących ze względu na swoją niezależność i upór. Wymaga konsekwentnego, ale pozytywnego szkolenia od szczeniaka. Wczesna socjalizacja jest kluczowa dla ukształtowania zrównoważonego charakteru.

Idealny właściciel to osoba aktywna, cierpliwa, z poczuciem humoru i doświadczeniem z psami. Mile widziana jest tolerancja na głośne dźwięki i gotowość do angażowania się w aktywności węchowe czy sportowe z psem. Rodziny z dziećmi są dobrym środowiskiem, pod warunkiem zapewnienia psu odpowiedniej ilości uwagi i aktywności.