Owczarek flandryjski

Bouvier des Flandres, czyli dosłownie "Poganiacz bydła z Flandrii", wywodzi się z regionu rozciągającego się na pograniczu Belgii, Francji i Holandii. Ta robocza rasa kształtowała się przez wieki na farmach flandryjskich, gdzie psy te pełniły niezwykle wszechstronną rolę.

Przodkowie współczesnych buwierów powstali prawdopodobnie ze skrzyżowania lokalnych psów pasterskich typu berger picard z masywnymi psami pociągowymi typu matin. Według niektórych źródeł, krzyżowano je również z brytyjskimi szorstkowłosymi chartami, które trafiły do flandryjskiego klasztoru Duynen już w XI wieku.

Na początku XX wieku istniały dwa główne typy: Bouvier des Roulers - większy, szorstkowłosy czarny pies oraz typ Paret - nieco mniejszy, o umaszczeniu od płowego po szary. W 1910 roku belgijski Societe Royale St. Hubert oficjalnie uznał połączoną rasę pod nazwą Bouvier Belge des Flandres.

I wojna światowa niemal całkowicie zniszczyła populację tych psów. Flandria została zdewastowana, większość zwierząt zginęła lub została porzucona. Buwiary pełniły w tym czasie służbę jako psy ambulansowe, posłańcy i psy sanitarne. Dzięki kilku oddanym hodowcom, którzy ukryli swoje najcenniejsze osobniki, rasa przetrwała.

W 1936 roku francusko-belgijska komisja opracowała jednolity wzorzec rasy. Ze względu na II wojnę światową, dopiero w 1965 roku FCI przyjęło oficjalny standard, uznając Bouviera des Flandres za rasę franko-belgijską. Dziś te inteligentne i wszechstronne psy służą w policji, wojsku i ratownictwie, pozostając jednocześnie cenionymi towarzyszami rodzinnymi.

Bouvier des Flandres to pies masywny, zwarty i krótko zbudowany, sprawiający wrażenie ogromnej siły bez cienia ociężałości. Sylwetka jest niemal kwadratowa, z głęboką i szeroką klatką piersiową oraz mocnym, umięśnionym grzbietem.

Głowa jest proporcjonalna do budowy ciała, wydaje się masywna dzięki bujnej brodzie i wąsom. Czaszka jest płaska, nieco szersza niż dłuższa. Charakterystyczne sumiaste brwi nadają pyskowi wyrazisty, inteligentny wyraz. Oczy są ciemne, owalne, o przenikliwym, ale spokojnym spojrzeniu. Uszy osadzone wysoko, tradycyjnie kupowane, choć obecnie pozostawiane naturalne - trójkątne, opadające.

Sierść stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych elementów rasy. Jest podwójna: zewnętrzna warstwa szorstka, matowa i gęsta, wewnętrzna miękka i chroniąca przed wilgocią. Długość włosa zewnętrznego wynosi około 6 cm. Na głowie sierść jest krótsza, z wyjątkiem charakterystycznej brody, wąsów i brwi.

Dozwolone umaszczenia obejmują gamę od płowego przez szary, pręgowany, szaro-pręgowany po czarny. Dopuszczalna jest mała biała gwiazdka na piersi. Niedopuszczalne są kolory: czekoladowy, biały oraz łaciaty.

Bouvier des Flandres to pies o wyjątkowo zrównoważonym temperamencie, łączący spokój z gotowością do działania. Jest inteligentny, racjonalny i rozważny, ale pod pozornym opanowaniem kryje się odwaga i determinacja. Raz sprowokowany, nie ustąpi i nie da się zastraszyć.

Wobec swojej rodziny buwier jest niezwykle lojalny i oddany. Tworzy głębokie więzi z opiekunami i naturalnie chroni swoich bliskich. Nie jest jednak agresywny bez powodu - jego instynkt obrończy ujawnia się tylko w sytuacjach realnego zagrożenia.

Z dziećmi zazwyczaj radzi sobie dobrze, zachowując łagodność pomimo swojej siły. Wymaga jednak wczesnej socjalizacji, szczególnie jeśli ma dzielić dom z innymi zwierzętami. Wobec psów tej samej płci może wykazywać dominację, a silny instynkt łowiecki sprawia, że nie zawsze dogaduje się z kotami czy innymi małymi zwierzętami.

Wobec obcych buwier zachowuje naturalną rezerwę i dystans. Bez odpowiedniej socjalizacji ta cecha może przerodzić się w nadmierną nieufność lub lękliwość. Dlatego szczenięta powinny mieć kontakt z wieloma różnymi ludźmi, dźwiękami i sytuacjami.

Jest to pies silnej woli, momentami uparty, dlatego nie jest zalecany dla początkujących właścicieli. Potrzebuje konsekwentnego, spokojnego przewodnictwa. Dojrzewa późno - pełną dojrzałość fizyczną i psychiczną osiąga dopiero w wieku 2-3 lat.

Bouvier des Flandres to rasa generalnie zdrowa, o przeciętnej długości życia 10-12 lat. Jak wiele dużych ras, może być jednak predysponowana do pewnych schorzeń genetycznych.

Dysplazja stawów biodrowych (HD) i łokciowych (ED) to najczęstsze problemy ortopedyczne. Są to wady rozwojowe stawów, prowadzące do bólu, kulawizny i artrozy. Odpowiedzialni hodowcy wykonują badania rentgenowskie psów hodowlanych i eliminują osobniki obciążone.

Problemy kardiologiczne, w tym subaortalna stenoza (zwężenie aorty), mogą występować w tej rasie. Bouvier Health Foundation zaleca wykonywanie zaawansowanych badań echokardiograficznych, nie tylko podstawowego osłuchiwania serca.

Choroby oczu, takie jak zaćma, jaskra czy postępująca atrofia siatkówki (PRA), również wymagają monitorowania. Regularne badania okulistyczne pozwalają na wczesne wykrycie zmian.

Inne schorzenia spotykane w rasie to niedoczynność tarczycy, miopatia (osłabienie mięśni) oraz głuchota. Wzdęcie z możliwością skrętu żołądka (GDV) stanowi zagrożenie typowe dla dużych ras o głębokiej klatce piersiowej.

Program CHIC (Canine Health Information Center) dla buwierów wymaga badań: HD, ED, oczu przez certyfikowanego okulistę weterynaryjnego ACVO oraz badania kardiologicznego. Minimalny wiek do certyfikacji to 18 miesięcy.

Pielęgnacja Bouviera des Flandres wymaga systematyczności i poświęcenia czasu. Charakterystyczna podwójna sierść - szorstka zewnętrzna i miękka wewnętrzna - potrzebuje regularnej uwagi, aby zachować zdrowy wygląd i uniknąć problemów.

Szczotkowanie powinno odbywać się 2-3 razy w tygodniu, a w okresie linienia nawet codziennie. Należy używać szczotki typu pin brush lub slicker brush, aby usuwać martwy włos i zapobiegać kołtunom. Szczególną uwagę trzeba zwrócić na miejsca podatne na splątanie: pod pachami, za uszami, pod brodą i w pachwinach.

Kołtuny stanowią poważny problem, jeśli sierść zostanie zaniedbana. Można je rozdzielać palcami lub użyć specjalnego narzędzia do rozcinania kołtunów. Nigdy nie należy kąpać psa z nierozczesaną sierścią - wilgoć sprawi, że kołtuny stwardnieją jak cement i jedynym wyjściem będzie ogolenie.

Kąpiele nie są wymagane zbyt często - co 2-4 miesiące lub gdy pies jest wyraźnie brudny. Broda i łapy mogą wymagać częstszego mycia, gdyż szybko się brudzą podczas jedzenia i spacerów.

Szczenięta przechodzą trudny okres wymiany sierści szczenięcej na dorosłą. W tym czasie wymagają intensywnej, codziennej pielęgnacji. Zaniedbanie może prowadzić do całkowitego zfilcowania i konieczności ogolenia, po czym odrost pełnej szaty trwa około roku.

Większość właścicieli korzysta z usług profesjonalnych groomerów co 2-3 miesiące. Strzyżenie powinno zachować naturalny, nieco rozczochrany wygląd rasy - "zwarty, naturalny, schludny, ale rustykalny".

Bouvier des Flandres to pies wymagający, który potrzebuje doświadczonego, konsekwentnego właściciela. Nie jest odpowiedni dla osób stawiających pierwsze kroki w hodowli psów ani dla tych, którzy szukają łatwego, posłusznego towarzysza.

Przestrzeń życiowa ma znaczenie. Buwier nie nadaje się do mieszkania w bloku - potrzebuje domu z ogrodem lub dostępu do terenu, gdzie może się swobodnie poruszać. Jego rozmiar i poziom energii wymagają odpowiedniej przestrzeni.

Aktywność fizyczna jest kluczowa. Dorosły buwier potrzebuje 60-90 minut ruchu dziennie w formie spacerów, biegania, pływania lub aktywnych zabaw. Jako rasa pasterska ma naturalną potrzebę pracy i zadań do wykonania. Znudzone i niewybiegane buwiary potrafią być destrukcyjne na wielką skalę.

Stymulacja umysłowa jest równie ważna jak fizyczna. Te inteligentne psy potrzebują wyzwań: szkolenia posłuszeństwa, zabawy węchowe, puzzle dla psów czy sporty kynologiczne jak agility, obrona sportowa czy tracking.

Szkolenie musi rozpocząć się wcześnie i być prowadzone konsekwentnie, ale bez przemocy. Buwier szybko się uczy, jednak potrafi być uparty i testować granice. Potrzebuje spokojnego, pewnego siebie lidera, który wyznacza jasne zasady.

Socjalizacja od szczenięctwa jest niezbędna. Buwier ma naturalny instynkt ochronny i bez odpowiedniego kontaktu z różnymi ludźmi, zwierzętami i sytuacjami może stać się nadmiernie nieufny lub reaktywny.

Pielęgnacja sierści pochłania znaczną ilość czasu i wymaga regularności. Należy to uwzględnić planując życie z buwierem - zaniedbana sierść oznacza problemy skórne i konieczność bolesnego rozczesywania lub golenia.