Nova Scotia duck tolling retriever

Nova Scotia Duck Tolling Retriever, potocznie nazywany Tollerem, to rasa wywodząca się z kanadyjskiej prowincji Nowa Szkocja. Jej historia sięga początku XIX wieku, kiedy to myśliwi z obszaru Little River Harbour zaczęli rozwijać unikalne psy zdolne do tak zwanego "tollingu" - techniki wabienia kaczek.

Nazwa rasy pochodzi od staroangielskiego słowa "toll", oznaczającego przywabianie lub zwabianie. Psy te wykorzystują naturalną ciekawość kaczek, bawiąc się na brzegu zbiornika wodnego, co przyciąga ptaki bliżej strzelca ukrytego w kryjówce. Po oddaniu strzału Toller wskakuje do wody i aportuje upolowaną zwierzynę.

Przodkami tej rasy były prawdopodobnie różne retrievery, setery, spaniele oraz psy typu collie, które osadnicy przywozili do Kanady. Niektóre źródła wskazują również na krzyżówki z lisopodobnymi psami Indian Micmac. Efektem tych połączeń był zwartej budowy, rudy pies o bogatym ogonie i wyjątkowych zdolnościach łowieckich.

Przez wiele lat rasa była znana lokalnie jako Little River Duck Dog. Oficjalne uznanie przez Canadian Kennel Club nastąpiło w 1945 roku pod obecną nazwą. Międzynarodowa Federacja Kynologiczna (FCI) przyznała rasie pełne uznanie w 1982 roku, klasyfikując ją w grupie VIII - retrievery, płochacze i psy dowodne.

Dziś Nova Scotia Duck Tolling Retriever zdobył popularność nie tylko jako pies myśliwski, ale również jako wszechstronny towarzysz do sportów kynologicznych. Jego inteligencja, zapał do pracy i przyjazny charakter sprawiają, że coraz częściej można go spotkać na zawodach agility, obedience oraz we frisbee dla psów.

Nova Scotia Duck Tolling Retriever to pies średniej wielkości o kompaktowej, atletycznej sylwetce. Jest najmniejszym przedstawicielem grupy retrieverów, co jednak nie umniejsza jego siły i zwinności. Całą jego posturę cechuje proporcjonalność i funkcjonalność przystosowana do ciężkiej pracy w wodzie i w terenie.

Głowa ma kształt klinowaty, lekko zaokrąglona między uszami. Kufa jest średniej długości, zwężająca się ku nosowi, który powinien być czarny lub harmonizować z kolorem szaty. Oczy są średniej wielkości, migdałowate, w kolorze od bursztynowego do brązowego, wyrażające czujność i inteligencję. Uszy osadzone wysoko, trójkątne, dobrze przylegające do głowy.

Tułów jest mocny, dobrze umięśniony, z głęboką klatką piersiową sięgającą do łokci. Linia grzbietu prosta, lędźwie mocne. Ogon jest jednym z najbardziej charakterystycznych elementów rasy - bogato owłosiony, noszony wysoko podczas ruchu, używany do wabienia kaczek swoim wymachiwaniem.

Szata składa się z średniej długości, gładkiej lub lekko falistej sierści wierzchniej z gęstym, wodoodpornym podszerstkiem. Charakterystyczne są obfite frędzle na uszach, tylnej stronie kończyn, pod ogonem oraz na piersi. Umaszczenie obejmuje wszystkie odcienie czerwieni - od złotoczerwonego po ciemnomiedziany, z jaśniejszymi pukami na spodzie ogona i nogach. Typowe są białe znaczenia na czubku ogona, łapach, klatce piersiowej i strzałce na głowie.

Nova Scotia Duck Tolling Retriever to pies o wyjątkowo żywym i entuzjastycznym temperamencie. Charakteryzuje go niemal nieograniczona energia, połączona z wysoką inteligencją i silną chęcią współpracy z człowiekiem. Jest to rasa stworzona do pracy, która potrzebuje zarówno fizycznego, jak i umysłowego pobudzenia każdego dnia.

W kontakcie z rodziną Toller jest oddanym, czułym towarzyszem. Tworzy silne więzi z domownikami i najlepiej czuje się uczestnicząc w ich codziennych aktywnościach. Jest przyjazny wobec dzieci, jednak jego energiczny charakter wymaga nadzoru podczas zabawy z młodszymi pociechami. W stosunku do obcych bywa powściągliwy, lecz nie agresywny - po zapoznaniu się szybko nawiązuje przyjazne relacje.

Tollerzy wykazują wyjątkową zdolność koncentracji podczas pracy lub treningu. Ich umiejętność skupienia uwagi na zadaniu sprawia, że doskonale radzą sobie w sportach kynologicznych wymagających precyzji i wytrwałości. Są szybkimi uczniami, lecz mogą wykazywać pewną niezależność myślenia - potrzebują konsekwentnego, pozytywnego szkolenia opartego na motywacji.

Charakterystyczną cechą tej rasy jest tak zwany "Toller scream" - wysoki, przeszywający pisk wydawany w chwilach ekscytacji. Ten odgłos może zaskakiwać osoby nieznające rasy. Tollery ogólnie nie są nadmiernie szczekliwe, ale potrafią być głośne, gdy się niecierpliwią lub pragną uwagi. Potrzebują aktywnego właściciela, który zapewni im odpowiednią stymulację i cel do działania.

Nova Scotia Duck Tolling Retriever to ogólnie zdrowa rasa o przewidywanej długości życia 12-14 lat. Niemniej jednak, jak wiele ras psów rasowych, Tollery są predysponowane do pewnych schorzeń genetycznych, o których potencjalni właściciele powinni wiedzieć.

Dysplazja stawów biodrowych (HD) jest jednym z głównych problemów zdrowotnych w tej rasie. Polega na nieprawidłowym rozwoju stawu biodrowego, co może prowadzić do bólu i ograniczenia ruchomości. Przed zakupem szczeniaka należy upewnić się, że rodzice mają certyfikowane badania OFA lub PennHIP. Dysplazja stawów łokciowych (ED) występuje rzadziej, ale również wymaga kontroli u hodowanych psów.

Rasa jest szczególnie podatna na choroby autoimmunologiczne. Młodzieńcza choroba Addisona (JADD) to genetycznie uwarunkowane schorzenie nadnerczy, które może wystąpić u szczeniąt już około 5. miesiąca życia. Dostępny jest test DNA pozwalający zidentyfikować nosicieli. Inne zaburzenia immunologiczne obejmują reumatyczne zapalenie stawów (IMRD) oraz zapalenie opon mózgowych z zapaleniem tętnic (SRMA).

Problemy okulistyczne stanowią kolejny obszar wymagający uwagi. Postępujący zanik siatkówki (PRA-prcd) prowadzi do ślepoty i również można go wykryć testem genetycznym. Regularne badania oczu przez certyfikowanego weterynarza okulistę (CAER) są zalecane dla wszystkich Tollerów, szczególnie psów hodowlanych.

Odpowiedzialni hodowcy wykonują pełen panel badań zdrowotnych zgodny z programem CHIC, obejmujący ocenę bioder, łokci, badania oczu oraz testy DNA na PRA i JADD. Przy zakupie szczeniaka warto prosić o dokumentację zdrowotną rodziców.

Pielęgnacja Nova Scotia Duck Tolling Retrievera wymaga regularnej uwagi, choć nie jest szczególnie czasochłonna. Szata tej rasy składa się z średniej długości sierści wierzchniej oraz gęstego, wodoodpornego podszerstka, który naturalnie chroni psa podczas pracy w wodzie.

Szczotkowanie powinno odbywać się przynajmniej raz w tygodniu, a w okresie intensywnego linienia - wiosną i jesienią - nawet codziennie. Do regularnej pielęgnacji najlepiej sprawdza się szczotka z naturalnym włosiem lub grzebień z szerokim rozstawem zębów. Szczególną uwagę należy poświęcić obszarom z dłuższą sierścią: za uszami, na tylnej stronie kończyn i na ogonie, gdzie łatwo tworzą się kołtuny.

Kąpiele zaleca się tylko w razie potrzeby, gdy pies jest rzeczywiście brudny lub po kąpieli w słonej wodzie. Zbyt częste mycie szamponem usuwa naturalne olejki chroniące szatę. Po pływaniu w morzu warto przepłukać psa czystą wodą, aby usunąć sól, która może podrażniać skórę.

Uszy Tollera, ze względu na swoją zwisającą budowę, wymagają regularnej kontroli i czyszczenia. Po każdej kąpieli czy pływaniu należy je dokładnie osuszyć, aby zapobiec infekcjom. Pazury należy przycinać co 2-3 tygodnie, jeśli nie ścierają się naturalnie. Higiena jamy ustnej jest równie istotna - regularne szczotkowanie zębów lub podawanie gryzaków dentystycznych pomoże utrzymać zdrowe dziąsła.

Sierść między poduszkami łap warto przycinać, szczególnie zimą, aby zapobiec zbieraniu się śniegu i lodu. Tollery nie wymagają strzyżenia ani trymowania - ich szata powinna wyglądać naturalnie, bez nadmiernej stylizacji.

Nova Scotia Duck Tolling Retriever to rasa przeznaczona dla aktywnych, doświadczonych właścicieli, którzy mogą sprostać jej wysokim wymaganiom dotyczącym ruchu i stymulacji umysłowej. Nie jest to pies odpowiedni do życia w mieszkaniu ani dla osób prowadzących siedzący tryb życia.

Codzienna aktywność fizyczna powinna trwać minimum 60-90 minut i obejmować różnorodne formy ruchu. Samo spacerowanie nie wystarczy - Toller potrzebuje biegania, pływania, aportowania oraz zabaw angażujących jego naturalny instynkt łowiecki. Dostęp do bezpiecznego terenu, gdzie może swobodnie biegać, jest niemal niezbędny dla jego dobrostanu.

Stymulacja umysłowa jest równie istotna jak ruch fizyczny. Psy tej rasy doskonale sprawdzają się w sportach kynologicznych takich jak agility, obedience, nosework czy dock diving. Regularne sesje treningowe, gry interaktywne i zabawki logiczne pomagają zaspokoić ich potrzebę pracy umysłowej. Znudzony Toller może stać się destrukcyjny lub rozwinąć problematyczne zachowania.

Idealne środowisko dla tej rasy to dom z ogrodem, najlepiej w pobliżu terenów, gdzie pies może pływać. Tollery uwielbiają wodę i aportowanie - połączenie tych aktywności daje im najwięcej satysfakcji. Mogą żyć na zewnątrz w umiarkowanym klimacie, ale jako psy silnie zorientowane na rodzinę, najlepiej czują się śpiąc w domu blisko swoich ludzi.

Właściciel powinien być przygotowany na wieloletnią konsekwentną pracę szkoleniową. Tollery uczą się szybko, lecz wymagają cierpliwości i pozytywnego podejścia. Są wrażliwe na surowe metody treningowe, które mogą prowadzić do ich zamknięcia się w sobie. Osoba decydująca się na tę rasę powinna mieć czas, energię i zaangażowanie, by sprostać potrzebom tego wyjątkowego psa przez całe jego życie.