Leonberger

Leonberger to niemiecka rasa psów wyhodowana w połowie XIX wieku przez Heinricha Essiga, rajcę miejskiego z Leonbergu w Badenii-Wirtembergii. Essig dążył do stworzenia psa przypominającego lwa – heraldyczne zwierzę jego rodzinnego miasta. Według tradycji, krzyżował bernardyna z nowofundlandem oraz psem pirenejskim górskim, choć dokładne pochodzenie rasy pozostaje przedmiotem dyskusji.

Pierwsze leonbergery zostały przedstawione światu w 1846 roku i szybko zyskały popularność wśród europejskiej arystokracji. Rasa była ulubioną między innymi cesarzowej Elżbiety Austriackiej (Sissi), księcia Walii (późniejszego króla Edwarda VII) oraz kompozytora Richarda Wagnera. Psy te ceniono nie tylko za majestatyczny wygląd, ale również za wszechstronność – służyły jako psy pociągowe, ratownicze wodne oraz stróżujące.

Obie wojny światowe niemal doprowadziły do wyginięcia rasy. Po I wojnie światowej pozostało zaledwie 25 osobników zdolnych do reprodukcji, a po II wojnie światowej – jedynie 8. Dzięki determinacji niemieckich hodowców udało się odbudować populację. W 1948 roku założono Niemieckie Leonberger-Club, a w 1949 roku FCI oficjalnie uznała standard rasy. Współcześnie leonberger cieszy się uznaniem na całym świecie jako doskonały pies rodzinny i towarzysz.

Leonberger to duży, silny i muskularny pies o harmonijnej budowie ciała i pewnej siebie postawie. Samce osiągają wysokość 72-80 cm w kłębie i ważą 60-75 kg, podczas gdy samice są wyraźnie mniejsze – mierzą 65-75 cm i ważą 45-55 kg. Dymorfizm płciowy jest u tej rasy bardzo widoczny.

Głowa jest prostokątna, głębsza niż szeroka, z charakterystyczną czarną maską obejmującą całą twarz i sięgającą ponad oczy. Oczy są średniej wielkości, ciemnobrązowe, o łagodnym i mądrym wyrazie. Uszy są średniej wielkości, wysoko osadzone, opadające i przylegające do głowy.

Sierść jest średnia do długiej, podwójna i wodoodporna. Samce posiadają charakterystyczną grzywę na szyi i klatce piersiowej, która nadaje im lwiego wyglądu. Dopuszczalne umaszczenia to odcienie lwio-żółte, złote, czerwone, czerwonobrązowe oraz piaskowe (kremowe), zawsze z czarną maską. Czarne zakończenia włosów są dopuszczalne, ale czerń nie może dominować w ubarwieniu.

Ogon jest długi, obficie owłosiony, noszony nisko lub lekko wzniesiony, nigdy powyżej linii grzbietu. Kończyny są proste, dobrze umięśnione, z mocnym kościcem proporcjonalnym do wielkości ciała.

Leonberger wyróżnia się niezwykle zrównoważonym charakterem, łączącym pewność siebie ze spokojem i łagodnością. To pies o żywym temperamencie, ale bez nadmiernej nerwowości czy agresji. Jego naturalna odwaga i opanowanie czynią go doskonałym psem stróżującym, który reaguje na zagrożenie, ale nigdy niepotrzebnie.

Rasa słynie z wyjątkowej cierpliwości i łagodności wobec dzieci, co czyni ją idealnym psem rodzinnym. Leonbergery są niezwykle przywiązane do swoich opiekunów i potrzebują bliskiego kontaktu z rodziną. Nie tolerują długotrwałej samotności ani izolacji w kojcu – najlepiej czują się jako pełnoprawni członkowie domowego stada.

W kontaktach z innymi psami i zwierzętami leonberger zachowuje się spokojnie i przyjacielsko, choć wymaga odpowiedniej socjalizacji w młodym wieku. Wobec obcych jest początkowo powściągliwy, ale nie nieufny ani agresywny. Po zaakceptowaniu przez właściciela traktuje gości z życzliwością.

Pomimo imponujących rozmiarów, leonberger jest psem wrażliwym i inteligentnym. Dobrze reaguje na pozytywne metody szkolenia i szybko się uczy. Wymaga konsekwentnego, ale łagodnego prowadzenia – szorstkie traktowanie może zniszczyć więź z opiekunem i wywołać problemy behawioralne.

Leonberger, jak większość ras olbrzymich, ma stosunkowo krótką długość życia wynoszącą średnio 8-10 lat. Odpowiedzialny hodowca przeprowadza kompleksowe badania zdrowotne rodziców, aby minimalizować ryzyko chorób dziedzicznych.

Dysplazja stawów biodrowych (HD) i łokciowych (ED) stanowi poważne zagrożenie dla tej rasy. Wszystkie psy hodowlane powinny posiadać certyfikaty OFA lub PennHIP potwierdzające zdrowe stawy. Prawidłowe żywienie szczeniąt i kontrolowany wzrost pomagają zmniejszyć ryzyko rozwoju tych schorzeń.

Choroby nowotworowe, szczególnie kostniakomięsak (osteosarcoma) i naczyniakomięsak krwionośny (hemangiosarcoma), odpowiadają za 34-45% zgonów w rasie. Regularne badania weterynaryjne i wczesne wykrywanie zmian chorobowych są kluczowe.

Polineuropatia leonbergerów (LPN1, LPN2) oraz leukoencefalomielopatia (LEMP) to choroby neurologiczne specyficzne dla rasy. Dostępne są testy genetyczne pozwalające na identyfikację nosicieli. Odpowiedzialny hodowca bada wszystkie psy hodowlane pod kątem tych mutacji.

Skręt żołądka (bloat/GDV) jest stanem zagrażającym życiu, szczególnie częstym u psów dużych ras z głęboką klatką piersiową. Zaleca się karmienie dwoma mniejszymi posiłkami dziennie oraz unikanie intensywnego wysiłku bezpośrednio po jedzeniu.

Inne schorzenia spotykane w rasie to zaćma, choroba zwyrodnieniowa chrząstki (OCD), niedoczynność tarczycy oraz przetoki okołoodbytowe.

Gęsta, podwójna sierść leonbergera wymaga regularnej i starannej pielęgnacji. Szczotkowanie powinno odbywać się co najmniej 2-3 razy w tygodniu, a w okresie intensywnego linienia (wiosna i jesień) nawet codziennie. Do pielęgnacji najlepiej używać szczotki druciankowej, grzebienia o szerokich zębach oraz pędzla do podszerstka.

Leonberger linieje obficie – w okresie zmiany szaty wręcz masowo. Osoby ceniące idealną czystość w domu powinny rozważyć wybór innej rasy. Regularne szczotkowanie minimalizuje ilość włosów pozostawianych w mieszkaniu i zapobiega powstawaniu kołtunów.

Kąpiele przeprowadza się w miarę potrzeby, zazwyczaj co 6-8 tygodni lub gdy pies się ubrudzi. Wodoodporna sierść dobrze odpycha brud, dlatego zbyt częste kąpiele nie są wskazane – mogą uszkodzić naturalną warstwę ochronną włosa.

Szczególną uwagę należy poświęcić pielęgnacji okolic uszu – długowłose uszy sprzyjają gromadzeniu się wilgoci i rozwojowi infekcji. Uszy należy regularnie sprawdzać i czyścić specjalnym płynem do uszu. Pazury wymagają przycinania co 2-4 tygodnie, a zęby czyszczenia pastą dla psów kilka razy w tygodniu.

Grzywa samców wymaga dodatkowej uwagi, szczególnie po posiłkach i piciu – włosy wokół pyska mogą się brudzić i wymagać częstszego mycia lub szczotkowania.

Leonberger to pies wymagający przestrzeni i aktywności fizycznej. Zdecydowanie nie nadaje się do mieszkania w bloku – potrzebuje domu z dużym, ogrodzonym ogrodem. Jako rasa olbrzymia wymaga odpowiedniej ilości miejsca do poruszania się i odpoczynku.

Codzienny spacer o długości minimum 60 minut jest niezbędny dla zachowania zdrowia fizycznego i psychicznego. Leonbergery uwielbiają pływanie – to świetna forma aktywności, która nie obciąża stawów. Należy jednak unikać forsownych ćwiczeń u szczeniąt i młodych psów (do 18-24 miesiąca życia), aby nie uszkodzić rozwijającego się układu kostno-stawowego.

Rasa nie jest zalecana dla osób bez doświadczenia z psami. Chociaż leonberger ma łagodny charakter, jego rozmiary i siła wymagają odpowiedniego prowadzenia i konsekwentnego szkolenia. Szczenię leonbergera szybko waży więcej niż dorosły człowiek i może nieumyślnie wyrządzić krzywdę, jeśli nie zostanie odpowiednio wychowane.

Leonberger potrzebuje stałego kontaktu z rodziną – nie toleruje izolacji ani trzymania na zewnątrz z dala od domowników. To pies, który najlepiej czuje się jako pełnoprawny członek rodziny, uczestniczący w codziennym życiu. Samotność może prowadzić do problemów behawioralnych i destrukcji.

Koszty utrzymania są znaczące – duży pies to duże wydatki na karmę wysokiej jakości, regularną opiekę weterynaryjną, pielęgnację oraz ewentualne leczenie. Przed zakupem szczenięcia warto dokładnie przemyśleć długoterminowe zobowiązanie finansowe.

Idealnymi właścicielami są aktywne rodziny z domem i ogrodem, mające doświadczenie z dużymi rasami psów i czas na poświęcenie uwagi wymagającemu towarzyszowi.