Irish water spaniel

Irlandzki spaniel wodny to jedna z najstarszych i najbardziej charakterystycznych ras spanieli, której korzenie sięgają XIX-wiecznej Irlandii. Współczesna forma rasy została ukształtowana głównie przez Justina McCarthy z Dublina w latach 30. i 40. XIX wieku. Jego legendarny pies Boatswain, urodzony w 1834 roku, jest uznawany za protoplastę wszystkich dzisiejszych irlandzkich spanieli wodnych.

Pochodzenie rasy pozostaje owiane tajemnicą - McCarthy nigdy nie ujawnił, jakich psów użył do wyhodowania swojego idealnego spanieli wodnego. Spekuluje się, że w żyłach tej rasy płynie krew pudli, portugalskich psów wodnych oraz starych irlandzkich spanieli wodnych z południa kraju. Charakterystyczny szczurzy ogon i kręcona sierść odróżniały je od północnoirlandzkich spanieli wodnych, które ostatecznie wymarły.

Rasa została oficjalnie uznana przez irlandzki Kennel Club jako jedna z pierwszych zarejestrowanych ras. FCI zaklasyfikowała irlandzkiego spanieli wodnego do grupy 8 (aportery, płochacze i psy wodne), sekcji 3 (psy wodne) pod numerem 124. Przez dziesięciolecia psy te służyły myśliwym przy polowaniach na ptactwo wodne w surowych irlandzkich warunkach klimatycznych, gdzie ich wodoodporna sierść i niestrudzony temperament okazywały się nieocenione.

Irlandzki spaniel wodny to największy przedstawiciel rodziny spanieli, o solidnej i zwartej budowie ciała. Psy osiągają wysokość 53-59 cm w kłębie przy wadze 25-30 kg, natomiast suki są nieco mniejsze - 51-56 cm wysokości i 20-26 kg wagi. Sylwetka jest proporcjonalna i muskularna, emanująca siłą i wytrzymałością.

Najbardziej charakterystycznym elementem wyglądu jest sierść - gęsta, ciasno skręcona w loki, tworząca naturalne spirale pokrywające całe ciało z wyjątkiem pyska i ogona. Umaszczenie występuje wyłącznie w jednym kolorze określanym jako puce liver - głęboki, ciepły brąz wątrobowy z charakterystycznym fioletowawym połyskiem, widocznym szczególnie w świetle dziennym. Biały kolor na klatce piersiowej jest niepożądany.

Ogon stanowi kolejny wyróżnik rasy - gruby u nasady, pokryty krótkimi, prostymi włosami, zwężający się ku końcowi niczym ogon szczura, stąd potoczna nazwa szczurzy ogon. Głowa proporcjonalna do tułowia, z wydatną czaszką pokrytą charakterystycznym czubkiem z długich, kręconych włosów. Oczy ciemne, o bystym, inteligentnym wyrazie. Uszy długie, nisko osadzone, obficie owłosione.

Irlandzki spaniel wodny słynie z wesołego usposobienia i poczucia humoru, co przysporzyło mu przydomka błazna wśród spanieli. Jest to pies niezwykle inteligentny, ciekawski i pełen energii, który potrzebuje zarówno fizycznej aktywności, jak i mentalnej stymulacji. Silna więź z właścicielem sprawia, że jest lojalnym i oddanym towarzyszem.

Wobec rodziny okazuje czułość i przywiązanie, chętnie uczestnicząc we wszystkich domowych aktywnościach. Z dziećmi potrafi być cierpliwy i opiekuńczy, choć ze względu na rozmiary i energię lepiej sprawdza się w domach ze starszymi dziećmi. W stosunku do obcych wykazuje rezerwę i czujność, co czyni go dobrym psem stróżującym.

Jako pies myśliwski zachował silny instynkt łowiecki i pasję do pracy w wodzie. Potrafi pracować samodzielnie i podejmować decyzje w terenie, co czasem przejawia się pewną niezależnością i uporem. Wymaga konsekwentnego, ale pozytywnego szkolenia od szczenięcia. Dobrze zsocjalizowany akceptuje inne psy, natomiast wobec mniejszych zwierząt może wykazywać zachowania łowieckie.

Irlandzki spaniel wodny to rasa ogólnie zdrowa, o przeciętnej długości życia wynoszącej 10-13 lat. Jak wiele ras średnich i dużych, może być predysponowany do pewnych schorzeń dziedzicznych, dlatego odpowiedzialni hodowcy przeprowadzają badania przesiewowe zgodnie z programem CHIC.

Do najczęstszych problemów zdrowotnych należy dysplazja stawu biodrowego oraz dysplazja stawów łokciowych, typowe dla większych ras psów. Przed zakupem szczenięcia warto upewnić się, że rodzice posiadają certyfikaty OFA potwierdzające zdrowe stawy. Zalecane jest również badanie oczu pod kątem zaćmy i postępującego zaniku siatkówki.

Rasa może być podatna na niedoczynność tarczycy, która objawia się przyrostem masy ciała, letargiem i problemami skórnymi. Regularnie spotykana jest także dysplazja mieszków włosowych powodująca miejscowe wyłysienia. Wrażliwe uszy wymagają szczególnej uwagi ze względu na skłonność do stanów zapalnych, zwłaszcza po kontakcie z wodą. Niektóre osobniki mogą cierpieć na padaczkę.

Charakterystyczna kręcona sierść irlandzkiego spanieli wodnego wymaga systematycznej pielęgnacji, choć paradoksalnie rasa należy do niskoliniących. Gęste loki nie linieją sezonowo jak u większości psów, ale martwy włos pozostaje w sierści i musi być regularnie usuwany przez szczotkowanie.

Szczotkowanie powinno odbywać się 1-3 razy w tygodniu przy użyciu szczotki pudlowej lub grzebienia o szerokich zębach, aby zapobiec sfilcowaniu. Co 6-8 tygodni zalecana jest wizyta u profesjonalnego groomera w celu strzyżenia i modelowania sylwetki. Szczególną uwagę należy poświęcić okolicom uszu, pach i brzucha, gdzie sierść najłatwiej się plącze.

Kąpiele można przeprowadzać w miarę potrzeb, używając szamponów przeznaczonych dla psów o kręconej sierści. Po każdym kontakcie z wodą - czy to podczas pływania, czy kąpieli - należy dokładnie osuszyć uszy, aby zapobiec infekcjom. Paznokcie wymagają regularnego skracania, a zęby czyszczenia specjalistyczną pastą dla psów.

Irlandzki spaniel wodny to rasa dla aktywnych właścicieli, którzy mogą zapewnić mu minimum 60-90 minut intensywnego ruchu dziennie. Idealnie sprawdza się w domach z ogrodem lub na terenach wiejskich, gdzie ma przestrzeń do swobodnego biegania. Mieszkanie w bloku nie jest zalecane ze względu na rozmiary i poziom energii.

Jako pies wodny czuje się najlepiej, gdy ma regularny dostęp do pływania - w jeziorze, rzece lub choćby w basenie ogrodowym. Brak możliwości zaspokojenia tej naturalnej potrzeby może prowadzić do frustracji i zachowań destrukcyjnych. Doskonale sprawdza się w sportach wodnych, retrievingu oraz innych dyscyplinach kynologicznych.

Rasa wymaga doświadczonego właściciela, który rozumie specyfikę psów myśliwskich i potrafi zapewnić konsekwentne, ale pozytywne szkolenie. Samotność źle wpływa na te towarzyskie psy, dlatego nie powinny być pozostawiane same na długie godziny. Irlandzki spaniel wodny najlepiej rozwija się w aktywnej rodzinie, gdzie jest pełnoprawnym członkiem wszystkich wypraw i przygód.