Czarny terier rosyjski

Czarny terier rosyjski to stosunkowo młoda rasa, wyhodowana w Związku Radzieckim w latach 40. i 50. XX wieku. Prace hodowlane prowadzono w wojskowej szkole kynologicznej „Czerwona Gwiazda" pod Moskwą. Celem było stworzenie wszechstronnego psa służbowego, zdolnego do pracy w trudnych warunkach klimatycznych rozległych terenów ZSRR.

W hodowli wykorzystano około 17 różnych ras, w tym olbrzymiego sznaucera, rottweilera, airedale teriera i nowofundlanda. Olbrzymi sznaucer uważany jest za głównego przodka, od którego rasa odziedziczyła charakterystyczny typ sierści. Pierwsze osobniki służyły w wojsku i straży granicznej, wyróżniając się nieustraszonością, inteligencją oraz odpornością na ekstremalne temperatury.

Pierwszy standard rasy opublikowano w 1958 roku. FCI oficjalnie uznało rasę we wrześniu 1983 roku. W 1996 roku Rosyjska Federacja Kynologiczna przyjęła zmodernizowany standard, lepiej odpowiadający współczesnemu typowi czarnego teriera. Mimo że nazwa zawiera słowo „terier", pies ten pod względem budowy i użytkowości bliższy jest moloserom i psom pasterskim niż klasycznym terierom.

Dziś czarny terier rosyjski cieszy się uznaniem na całym świecie jako doskonały pies rodzinny i stróżujący. Zachował cechy charakteru wyselekcjonowane przez radzieckich hodowców: czujność, odwagę i głębokie przywiązanie do właściciela.

Czarny terier rosyjski to duży, masywnie zbudowany pies o harmonijnych proporcjach i wyrazistej sylwetce. Samce osiągają wysokość 72-76 cm w kłębie przy wadze 50-60 kg, samice są nieco mniejsze (68-72 cm) i lżejsze (45-50 kg). Budowa ciała jest atletyczna, muskularna, z mocnym szkieletem.

Głowa proporcjonalna, długa i masywna, z wyraźnym stopem. Kufa mocna, nieznacznie zwężająca się ku nosowi. Oczy ciemne, owalne, osadzone szeroko, o spokojnym i pewnym wyrazie. Uszy trójkątne, wysoko osadzone, przylegające do głowy.

Charakterystyczną cechą rasy jest szorstka, gęsta sierść o długości 5-15 cm, tworząca podwójną okrywę z miękkim, gęstym podszerstkiem. Na pysku sierść formuje typową brodę i brwi, nadające twarzy charakterystyczny wyraz. Dozwolone umaszczenie to wyłącznie czarny lub czarny z rozsianą siwizną (do 1/3 szaty).

Kończyny proste, mocne, z dobrze rozwiniętą muskulaturą. Łapy duże, zaokrąglone, z ciemnymi pazurami. Ogon wysoko osadzony, tradycyjnie kupowany, choć coraz częściej pozostawiany naturalny.

Czarny terier rosyjski wyróżnia się silnym charakterem i głębokim przywiązaniem do rodziny. Jest psem zdecydowanym, pewnym siebie i nieustępliwym w sytuacjach wymagających obrony bliskich. Wobec domowników okazuje się łagodny i cierpliwy, z dziećmi potrafi być opiekuńczy i delikatny.

Rasa ta charakteryzuje się naturalną nieufnością wobec obcych, co czyni ją doskonałym psem stróżującym. Nie szczeka bez powodu, ale potrafi zareagować stanowczo w razie zagrożenia. Wymaga wczesnej socjalizacji, by nauczyć się rozróżniać sytuacje rzeczywiście niebezpieczne od codziennych.

Inteligencja i chęć współpracy sprawiają, że czarny terier łatwo poddaje się szkoleniu w rękach konsekwentnego opiekuna. Potrzebuje jednak wyraźnej hierarchii i przewodnika, który będzie autorytetem. Brak stanowczego prowadzenia może skutkować próbami dominacji.

Ten rosyjski olbrzym nie jest psem dla każdego. Najlepiej sprawdza się u doświadczonych właścicieli, którzy rozumieją specyfikę ras ochronnych i potrafią zapewnić odpowiednią stymulację psychiczną oraz fizyczną.

Czarny terier rosyjski to stosunkowo zdrowa rasa, lecz jak wszystkie duże psy, predysponowana jest do pewnych schorzeń. Średnia długość życia wynosi 10-12 lat, co jest dobrym wynikiem jak na psa tej wielkości.

Najistotniejszym problemem genetycznym rasy jest JLPP (młodzieńczy paraliż krtani i polineuropatia) – choroba recesywna, objawiająca się u szczeniąt około 3. miesiąca życia i prowadząca do śmierci przed 6. miesiącem. Dostępny test DNA pozwala odpowiedzialnym hodowcom eliminować nosicieli wadliwego genu.

Dysplazja stawów biodrowych (HD) i łokciowych (ED) występuje z częstotością typową dla dużych ras. Zalecane są badania RTG przed dopuszczeniem do rozrodu. Sporadycznie diagnozuje się również problemy kardiologiczne: zwężenie aorty, dysplazję zastawki mitralnej oraz kardiomiopatię.

Badania okulistyczne (CERF/OFA) pozwalają wykryć dziedziczne schorzenia oczu. W ramach programu CHIC wymagane są także testy genetyczne na obecność genów umaszczenia (Dominant Black, Agouti), zabezpieczające czystość barwy charakterystycznej dla rasy.

Regularne kontrole weterynaryjne, zbilansowana dieta i umiarkowany wysiłek fizyczny podczas wzrostu minimalizują ryzyko problemów ortopedycznych.

Pielęgnacja czarnego teriera rosyjskiego wymaga systematyczności i poświęcenia czasu. Gęsta, szorstka sierść o długości 5-15 cm ma tendencję do tworzenia kołtunów, szczególnie za uszami, na kończynach i w okolicy brody.

Szczotkowanie powinno odbywać się 2-3 razy w tygodniu, a w okresie linienia nawet codziennie. Do pielęgnacji najlepiej sprawdza się szczotka druciana i grzebień o szerokich zębach. Warto zwracać szczególną uwagę na brodę, która łatwo brudzi się podczas jedzenia i picia.

Trymowanie lub strzyżenie co 2-3 miesiące utrzymuje właściwą teksturę sierści i estetyczny wygląd psa. Wielu właścicieli korzysta z usług profesjonalnych groomerów znających specyfikę rasy. Przed wystawami wymagana jest staranna stylizacja zgodna ze standardem.

Kąpiele stosuje się w miarę potrzeby, nie częściej niż raz na 4-6 tygodni, by nie pozbawić sierści naturalnych olejków ochronnych. Po kąpieli konieczne jest dokładne wysuszenie, gdyż gęsty podszerstek schnie bardzo długo.

Regularna kontrola uszu, przycinanie pazurów i czyszczenie zębów uzupełniają rutynę pielęgnacyjną. Broda wymaga codziennego wycierania po posiłkach.

Czarny terier rosyjski wymaga opiekuna świadomego potrzeb dużego psa stróżującego. To rasa zdecydowanie nieodpowiednia dla osób początkujących ani dla mieszkańców małych mieszkań w bloku.

Idealnym środowiskiem jest dom z ogrodem, gdzie pies może realizować swoje instynkty terytorialne. Potrzebuje jednak stałego kontaktu z rodziną – nie nadaje się do życia wyłącznie na zewnątrz, z dala od domowników.

Codzienna aktywność fizyczna powinna wynosić minimum 60 minut i łączyć spacery z zabawą oraz ćwiczeniami posłuszeństwa. Rasa ta docenia zadania wymagające myślenia – tresura, sporty kynologiczne (posłuszeństwo, tropienie) czy zabawa interaktywna dostarczają niezbędnej stymulacji psychicznej.

Wczesna i intensywna socjalizacja jest kluczowa dla wykształcenia zrównoważonego charakteru. Szczenię powinno poznawać różne osoby, zwierzęta, środowiska i sytuacje. Szkolenie musi opierać się na konsekwencji i pozytywnym wzmacnianiu – metody siłowe nie sprawdzają się przy tej inteligentnej i wrażliwej rasie.

Ze względu na silny instynkt ochronny wymaga szczególnej uwagi podczas spotkań z obcymi ludźmi i psami. Warto rozważyć szkolenie obronne pod okiem doświadczonego instruktora, by ukierunkować naturalne predyspozycje psa.