Cymric

Cymric jest długowłosą odmianą kota Manx, pochodzącą z Wyspy Man w Morzu Irlandzkim. Nazwa "Cymric" pochodzi od walijskiego słowa oznaczającego Wales, chociaż rasa nie ma bezpośredniego związku z Walią. Bezogonowość kotów z Wyspy Man powstała w wyniku spontanicznej mutacji genetycznej, która została utrwalona przez izolację geograficzną wyspy.

Długowłose kocięta pojawiały się od pokoleń w miotach kotów Manx, ale początkowo traktowano je jako niechciane odchylenia od standardu. Dopiero w latach 60. XX wieku hodowcy, głównie w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych, zaczęli celowo rozwijać długowłosą odmianę. Fédération Internationale Féline (FIFe) uznała Cymric jako odrębną rasę w 2006 roku, a standard został ostatnio zmodyfikowany w 2012 roku.

Cymric dojrzewa bardzo wolno, osiągając pełną dojrzałość fizyczną dopiero około piątego roku życia. To sprawia, że są to koty wyjątkowo długowieczne, często żyjące ponad 15 lat przy odpowiedniej opiece. Ich charakterystyczna sylwetka i niezwykła osobowość zyskały im lojalnych fanów na całym świecie.

Cymric to kot średniej wielkości o zwartej, muskularnej budowie ciała. Najbardziej charakterystyczną cechą jest całkowity brak ogona (typ "rumpy") lub bardzo krótki ogon złożony z jednego do trzech kręgów (typ "rumpy riser", "stumpy" lub "longy"). Zadnie kończyny są wyraźnie dłuższe niż przednie, co nadaje kotu charakterystyczny, lekko "króliczkowaty" chód.

Głowa jest okrągła z pełnymi policzkami i wyraźnym podgardle u dorosłych osobników. Uszy są średniej wielkości, szeroko rozstawione, z lekko zaokrąglonymi czubkami. Oczy są duże, okrągłe i wyrażające, w kolorze harmonizującym z umaszczeniem. Szyja jest krótka i mocna, przechodzącą w szeroką, zaokrągloną klatkę piersiową.

Sierść Cymric jest średniodługa do długiej, z gęstym podszerstkiem tworzącym puszyste, miękkie futro. Sierść jest najbardziej obfita wokół szyi tworząc "kołnierz", na zadzie tworząc "spodnie" oraz na brzuchu. Zimą sierść staje się jeszcze gęstsza. Rasa akceptuje wszystkie kolory i wzory oprócz czekoladowego, lawendowego i himalajskiego point.

Cymric to kot o wyjątkowo zrównoważonym i łagodnym temperamencie, który doskonale sprawdza się jako towarzysz rodzinny. Jest niezwykle inteligentny i łatwo uczy się sztuczek – potrafi aportować zabawki równie dobrze jak pies i chętnie odpowiada na komendę przywołania. Przy odpowiednim treningu od młodości można go nauczyć chodzenia na smyczy.

To kot o bardzo wysokim poziomie energii, który uwielbia skakać i wspinać się. Pomimo braku ogona jest doskonałym skoczkiem i wymaga domu z wieloma wysokimi miejscami do wspinaczki. Jest zabawowy przez całe życie, zachowując kociątkowatą energię nawet w starszym wieku. Cymric jest znany z "rozmowności" – chętnie komunikuje się cichym, melodyjnym miauczeniem.

Wykazuje silne przywiązanie do swoich opiekunów, często wybierając jedną osobę jako "swoją" i podążając za nią po całym domu. Jest towarzyski i dobrze znosi obecność dzieci oraz innych zwierząt, o ile został z nimi zapoznany we wczesnym wieku. To spokojny, niekonfiktowy kot, który rzadko się denerwuje i dobrze adaptuje się do zmian w otoczeniu.

Cymric, podobnie jak Manx, jest narażony na specyficzne problemy zdrowotne związane z mutacją genu bezogonowości. Najpoważniejszym jest zespół Manx (Manx Syndrome) – wada rozwojowa kręgosłupa i rdzenia kręgowego, która może prowadzić do problemów neurologicznych, zaburzeń pęcherza i jelit oraz częściowego porażenia kończyn tylnych.

Najczęstszym problemem rozwojowym jest rozszczep kręgosłupa (spina bifida) – wada zamknięcia kanału kręgowego. Objawy różnią się w zależności od nasilenia i mogą obejmować nieprawidłowy "skaczący" chód, nietypowy sposób stania, nietrzymanie moczu i kału oraz brak czucia w tylnych kończynach i okolicy odbytniczej. Kotom całkowicie bezogonowym (typ "rumpy") najczęściej dotykają te problemy.

Gen bezogonowości w formie homozygotycznej (MM) jest letalny – embrio umierają we wczesnym okresie rozwoju płodowego. Dlatego w hodowli należy krzyżować koty bezogonowe z kotami ogoniastymi. Zaleca się testowanie genetyczne dla określenia wariantu genu bezogonowości, ponieważ niektóre warianty mogą powodować poważniejsze problemy zdrowotne. Wszystkie koty powinny być testowane pod kątem grupy krwi (CMAH) przed ewentualnymi zabiegami chirurgicznymi czy transfuzjami.

Przy odpowiedniej opiece weterynaryjnej, zdrowym żywieniu i regularnych kontrolach, zdrowy osobnik Cymric może żyć 8-15 lat. Etyka kontynuowania hodowli rasy opartej na tak szkodliwym genie jest przedmiotem poważnych kontrowersji w świecie felinologicznym.

Cymric wymaga regularnej i starannej pielęgnacji ze względu na gęstą, podwójną warstwę sierści. Szczotkowanie powinno odbywać się minimum 3-4 razy w tygodniu, aby usunąć martwe włosy i zapobiec tworzeniu się kołtunów. W okresach wzmożonego linienia (wiosna i jesień) konieczne jest codzienne szczotkowanie, które pomaga kontrolować ilość luźnej sierści i zmniejsza ryzyko powstawania bezoarów włosowych.

Szczególną uwagę należy zwrócić na miejsca podatne na splątanie: za uszami, pod nogami, wzdłuż brzucha i na tylnych "spodniach". Te obszary wymagają delikatnego, ale dokładnego rozczesywania. Najlepiej używać grzebienia metalowego z szeroko rozstawionymi zębami oraz miękkiej szczotki do warstwy wierzchniej sierści.

Kąpiel zazwyczaj nie jest konieczna, chyba że kot bardzo się ubrudzi, choć niektórzy właściciele kąpią swoje Cymriki okazjonalnie, aby lepiej kontrolować linienie. Regularna pielęgnacja to także okazja do sprawdzenia skóry pod kątem problemów dermatologicznych, pasożytów czy ukrytych urazów. Należy także regularnie przycinać pazury, kontrolować stan uszu i dbać o higienę jamy ustnej.

Ze względu na podatność na problemy z pęcherzem i jelitami, właściciele Cymric powinni być szczególnie czujni podczas pielęgnacji, zwracając uwagę na jakiekolwiek oznaki dyskomfortu, nietypowe zachowanie podczas korzystania z kuwety lub nieprawidłowy sposób poruszania się.

Cymric to kot o wysokim poziomie energii, który wymaga domu oferującego wiele możliwości wspinaczki i skakania. Niezbędne jest zapewnienie wysokich drapak, półek ściennych lub drzewek dla kotów, które pozwolą mu realizować naturalne instynkty łowieckie. Pomimo braku ogona jest doskonałym skoczkiem i uwielbia wysokie miejsca.

Ze względu na wysoki poziom inteligencji Cymric potrzebuje stymulacji umysłowej. Zabawki interaktywne, puzzle dla kotów i regulne sesje zabawy są niezbędne dla jego dobrostanu psychicznego. Chętnie uczy się sztuczek i lubi wyzwania, więc trening z wykorzystaniem pozytywnego wzmocnienia (przysmaki, pochwały) to doskonały sposób na zajęcie jego umysłu.

To kot społeczny, który źle znosi długotrwałą samotność. Jeśli właściciele pracują przez większą część dnia, warto rozważyć zapewnienie mu towarzystwa innego kota lub przyjaznego psa. Cymric dobrze się czuje w rodzinach z dziećmi, o ile dzieci zostały nauczone szanowania granic zwierzęcia.

Choć dobrze adaptuje się do mieszkania, wymaga codziennej aktywności fizycznej – minimum 45 minut zabawy lub ćwiczeń dziennie. Ze względu na specyficzne problemy zdrowotne związane z genem bezogonowości, konieczne są regularne wizyty u weterynarza oraz obserwacja wszelkich niepokojących objawów neurologicznych czy problemów z wydalaniem. Przyszli właściciele powinni być świadomi potencjalnych kosztów leczenia weterynaryskiego związanych z zespołem Manx.