Chart Polski

Chart Polski, znany również jako Polish Greyhound, jest jedną z najstarszych polskich ras psów myśliwskich, której korzenie sięgają średniowiecza. Rasa rozwijała się na dworach polskiej szlachty, gdzie charty były niezastąpionym towarzyszem podczas polowań na wilki, lisy i zające w trudnym, zróżnicowanym terenie Polski.

W przeciwieństwie do innych europejskich chartów, które polowały głównie na równinach, chart polski musiał dostosować się do polskiego krajobrazu – lasów, pól, wzgórz i bagien. To wymagało od niego nie tylko szybkości, ale przede wszystkim siły, wytrzymałości i odporności. W efekcie powstał pies znacznie silniejszy i bardziej muskularny niż inne krótkowłose charty.

W XVII i XVIII wieku chart polski był symbolem statusu i zamożności. Hodowla była prowadzona z wielką starannością przez arystokratyczne rody, które dbały o zachowanie cech rasowych. Niestety, po rozbiorach Polski i później po II wojnie światowej rasa znalazła się na skraju wyginięcia.

Odbudowa rasy rozpoczęła się w latach 70. XX wieku dzięki pasji polskich kynologów. W 1981 roku Fédération Cynologique Internationale (FCI) oficjalnie uznała chart polski jako odrębną rasę, nadając mu numer standardu 333. Dziś rasa jest nadal rzadka, ale stabilna, z oddaną grupą hodowców w Polsce i na świecie.

Chart Polski to pies wielkiego wzrostu, o potężnej, muskularnej budowie, która zdecydowanie odróżnia go od innych krótkowłosych chartów. Samce osiągają wysokość 70-80 cm w kłębie, samice 68-75 cm. Waga psa powinna odpowiadać jego budowie – samce ważą 30-40 kg, samice 25-35 kg.

Sylwetka charta polskiego jest bardziej masywna i zwarta niż u innych chartów, z wyraźnie zaznaczoną muskulaturą. Głowa jest długa, szlachetna, o umiarkowanie szerokim czaszce. Oczy duże, migdałowate, wyrażają inteligencję i łagodność. Uszy średniej wielkości, szerokie u nasady, noszone w sposób charakterystyczny dla rasy.

Klatka piersiowa jest głęboka i pojemna, pozwalająca na efektywną pracę serca i płuc podczas biegu. Grzbiet mocny i prosty, lędźwie szerokie i muskularne. Ogon długi, silny u nasady, noszony w charakterystycznym zakrzywieniu.

Szata jest krótka, ale może być nieco dłuższa i bardziej szorstka niż u innych chartów, szczególnie w okresie zimowym. Wszystkie kolory umaszczenia są dopuszczalne według wzorca FCI, z wymaganiem, aby brzegi powiek i czubek nosa były czarne lub ciemne (z wyjątkiem psów o sierści rozcieńczonej jak beżowa lub niebieska).

Chart Polski charakteryzuje się zrównoważonym, spokojnym temperamentem, który łączy w sobie godność i łagodność. W domu jest to pies cichy, opanowany i delikatny, który ceni sobie komfort i relaks. Pomimo swojej wielkości potrafi poruszać się z zaskakującą gracją i nie jest natrętny.

Wobec rodziny chart polski jest niezwykle lojalny i przywiązany. Tworzy silne więzi emocjonalne z domownikami i lubi spędzać z nimi czas. Jest łagodny w kontaktach, choć zachowuje pewną niezależność typową dla chartów. Do obcych podchodzi z rezerwą, ale bez agresji – jest raczej obserwatorem niż aktywnym uczestnikiem pierwszego kontaktu.

Jako pies o silnych instynktach łowieckich, chart polski wymaga odpowiedniej socjalizacji już od szczenięcego wieku. Ma bardzo silny instynkt goniący i może reagować na szybko poruszające się obiekty. Z tego powodu spacery bez smyczy są możliwe tylko w bezpiecznych, ogrodzonego miejscach.

Jest inteligentny i zdolny do nauki, choć jak większość chartów zachowuje pewną niezależność w myśleniu. Najlepiej reaguje na pozytywne metody treningowe oparte na nagrodach. Surowe metody są niewskazane – ten wrażliwy pies może stać się nieufny lub zamknięty w sobie.

Z dziećmi, szczególnie starszymi, radzi sobie dobrze, o ile są one spokojne i szanują jego przestrzeń. Z innymi psami może żyć harmonijnie, szczególnie jeśli dorastał z nimi razem. Małe zwierzęta domowe mogą być postrzegane jako potencjalna zdobycz ze względu na silny instynkt łowiecki.

Chart Polski jest rasą ogólnie zdrową i wytrzymałą, charakteryzującą się dobrą odpornością i długowiecznością jak na psa tak dużych rozmiarów. Średnia długość życia wynosi 10-14 lat, co jest bardzo dobrym wynikiem dla psa tej wielkości.

Jak większość dużych ras, chart polski może być narażony na dysplazję stawów biodrowych (HD). Odpowiedzialni hodowcy przeprowadzają badania rentgenowskie i ocenę bioder przed dopuszczeniem psów do rozrodu. Systematyczne badania i selekcja hodowlana pozwalają minimalizować występowanie tej dolegliwości.

Zalecane są również badania oczu, szczególnie w kierunku postępującego zaniku siatkówki (PRA) oraz innych schorzeń okulistycznych. Certyfikacja przez Canine Eye Registration Foundation (CERF) lub równoważne badania są wskazane.

Niektóre linie mogą wykazywać predyspozycje do problemów kardiologicznych, dlatego okresowe badania serca, szczególnie u psów starszych, są zalecane. Badanie ultrasonograficzne serca (ECHO) oraz EKG mogą pomóc w wczesnym wykryciu ewentualnych nieprawidłowości.

Jako pies o głębokiej klatce piersiowej, chart polski może być narażony na skręt żołądka – stan zagrażający życiu, wymagający natychmiastowej interwencji weterynaryjnej. Właściciele powinni karmić psy kilkoma mniejszymi posiłkami dziennie i unikać intensywnego wysiłku bezpośrednio po jedzeniu.

Regularne wizyty u weterynarza, właściwe żywienie, odpowiednia ilość ruchu oraz dbałość o wagę ciała są kluczowe dla utrzymania zdrowia charta polskiego przez wiele lat.

Chart Polski należy do ras o niskich wymaganiach pielęgnacyjnych. Jego krótka, gładka sierść nie wymaga skomplikowanych zabiegów i jest łatwa w utrzymaniu czystości. Regularne szczotkowanie raz lub dwa razy w tygodniu za pomocą miękkiej szczotki lub rękawicy do pielęgnacji wystarcza, aby usunąć obumarłe włosy i utrzymać sierść w dobrym stanie.

Pies linieje umiarkowanie przez cały rok, z niewielkim nasileniem w okresach zmiany sierści wiosną i jesienią. W tym czasie częstsze szczotkowanie pomoże usunąć nadmiar martwego włosa i utrzymać dom w czystości. W porównaniu z wieloma innymi rasami, chart polski nie jest uciążliwy pod względem ilości gubionej sierści.

Kąpiele należy przeprowadzać tylko w razie potrzeby – zazwyczaj kilka razy w roku lub gdy pies się zabrudzi. Zbyt częste mycie może pozbawić skórę naturalnych olejków ochronnych. Należy używać łagodnych szamponów przeznaczonych dla psów.

Regularna kontrola i czyszczenie uszu jest ważne, szczególnie że uszy charta polskiego są szeroko osadzone i mogą gromadzić brud. Należy delikatnie czyścić małżowiny uszne wilgotną watą, unikając wprowadzania czegokolwiek głęboko do ucha.

Pazury powinny być regularnie przycinane, jeśli nie ścierają się naturalnie podczas spacerów. Zbyt długie pazury mogą powodować dyskomfort i problemy z poruszaniem się. Jeśli słychać stukanie pazurów o podłogę, oznacza to, że wymagają przycięcia.

Higiena jamy ustnej jest często zaniedbywana, ale bardzo ważna. Regularne szczotkowanie zębów lub podawanie specjalnych przysmaków do higieny zębów pomoże zapobiec problemom stomatologicznym i nieprzyjemnemu zapachowi z pyska.

Chart Polski to rasa, która wymaga od właściciela zaangażowania i zrozumienia specyficznych potrzeb charta myśliwskiego. Nie jest to pies dla każdego – idealnie sprawdzi się u doświadczonego właściciela, który może zapewnić mu odpowiednie warunki życia i aktywności.

Najważniejszym wymaganiem jest dostęp do przestrzeni, gdzie pies może swobodnie biegać. Mimo że w domu chart polski jest spokojny, potrzebuje regularnego intensywnego wysiłku fizycznego. Idealnie jest zapewnić mu bezpieczny, ogrodzony teren o powierzchni co najmniej 1000 m², gdzie może biegać bez smyczy. Ogrodzenie musi być wysokie (minimum 180 cm) i solidne – te psy potrafią skakać bardzo wysoko.

Codzienne spacery są niezbędne, ale muszą być uzupełnione o możliwość sprintu. 90 minut aktywności dziennie to minimum – łącznie spacery, biegi i zabawy. Chart polski uwielbia coursing (gonienie sztucznego zajęca) i inne sporty dla chartów, które doskonale zaspokajają jego naturalne potrzeby.

Mieszkanie w bloku nie jest wskazane dla tej rasy. Chart polski czuje się najlepiej w domu z ogrodem, najlepiej poza miastem. Choć w domu jest spokojny, jego rozmiary i potrzeba ruchu czynią mieszkanie miejskie nieodpowiednim środowiskiem.

Ze względu na silny instynkt łowiecki, chart polski nie może być wypuszczany bez smyczy w miejscach nieogradzonych. Zobaczywszy coś, co uzna za zdobycz, może pobiec, ignorując wszelkie komendy. Z tego samego powodu ostrożność jest wskazana w gospodarstwach domowych z małymi zwierzętami.

Rasa nie jest polecana dla osób początkujących w hodowli psów. Wymaga konsekwentnego, ale łagodnego wychowania, zrozumienia psychiki charta i odpowiedniej socjalizacji. Właściciel musi być aktywny, cierpliwy i gotowy na codzienne zapewnienie odpowiedniej ilości ruchu.

Chart polski nie znosi samotności przez długie godziny. Choć nie jest natrętny, potrzebuje obecności rodziny i może cierpieć, będąc pozostawionym sam na cały dzień. Jest to pies dla osób, które mogą poświęcić mu czas i uwagę.