Borzoj

Borzoj, znany również jako chart rosyjski, to jedna z najstarszych i najbardziej szlachetnych ras chartów na świecie. Jego korzenie sięgają średniowiecznej Rosji, gdzie był hodowany przez arystokrację jako pies myśliwski przeznaczony do polowań na wilki, lisy i zające. Nazwa rasy pochodzi od rosyjskiego słowa "borzij", oznaczającego "szybki" lub "zwinny".

Historia borzoja jest nierozerwalnie związana z rosyjską szlachtą. Książęta i carowie utrzymywali ogromne stada tych psów, a polowania z ich udziałem były wielkim wydarzeniem towarzyskim. Każda szanująca się rodzina arystokratyczna posiadała własne linie hodowlane, które starannie pielęgnowała przez pokolenia. Psy te były tak cenione, że nie można ich było kupić - jedynie otrzymać w darze od cara lub wysokiego dostojnika.

Rewolucja bolszewicka w 1917 roku niemal doprowadziła do zagłady rasy, gdyż borzoje kojarzone były z dawnym reżimem. Na szczęście osobniki wywiezione wcześniej do Europy Zachodniej i Ameryki pozwoliły na odbudowę populacji. Fédération Cynologique Internationale oficjalnie uznała rasę w 1956 roku pod nazwą Russkaya Psovaya Borzaya. Współcześnie borzoj jest ceniony głównie jako elegancki pies towarzyszący i wystawowy, choć w niektórych krajach nadal bierze udział w zawodach coursingu.

Borzoj to pies o wyjątkowo eleganckiej i dystyngowanej sylwetce, która sprawia wrażenie połączenia siły z gracją. Jest to jedna z najwyższych ras psów - samce osiągają wzrost od 75 do 85 cm w kłębie, samice od 68 do 78 cm. Pomimo imponujących rozmiarów, sylwetka borzoja jest smukła i harmonijna.

Głowa jest charakterystycznie długa i wąska, z ledwo zaznaczonym stopem. Kufa jest wydłużona, a profil tworzy niemal ciągłą linię od czubka nosa do potylicy - cecha typowa dla chartów. Oczy są duże, migdałowate, o ciemnym zabarwieniu i łagodnym, inteligentnym wyrazie. Uszy są małe, cienkie, osadzone wysoko i z tyłu, w spoczynku złożone wzdłuż szyi.

Szyja jest długa, sucha i lekko wysklepiona. Klatka piersiowa jest głęboka, ale wąska, co umożliwia swobodny ruch przednich kończyn podczas biegu. Grzbiet tworzy elegancki łuk, charakterystyczny dla wszystkich chartów. Kończyny są bardzo długie, proste i wyraźnie umięśnione.

Szata borzoja jest jedwabista, falista lub tworzy duże loki. Na głowie i przedniej części kończyn włos jest krótszy, natomiast na korpusie, udach i ogonie znacznie dłuższy, tworząc efektowne frędzle. Dozwolone są wszystkie umaszczenia z wyjątkiem niebieskiego i brązowego (czekoladowego). Najczęściej spotykane to białe, kremowe, złote, czerwone, pręgowane oraz łaciate kombinacje tych kolorów.

Borzoj to pies o niezwykle złożonym i fascynującym charakterze, który łączy w sobie arystokratyczną powściągliwość z głębokim przywiązaniem do właściciela. W domu jest spokojny, wręcz flegmatyczny - uwielbia odpoczywać na wygodnych legowiskach i sprawia wrażenie psa o niskim poziomie energii. Ta pozorna ospałość może być jednak myląca.

Na zewnątrz budzi się w nim prawdziwy myśliwy. Borzoj posiada niezwykle silny instynkt łowiecki, który aktywuje się na widok szybko poruszających się obiektów. Może wtedy rozwinąć prędkość przekraczającą 60 km/h i zupełnie ignorować polecenia opiekuna. Ta cecha wymaga szczególnej ostrożności podczas spacerów - w terenie otwartym zalecane jest prowadzenie na smyczy.

W relacjach z ludźmi borzoj bywa powściągliwy, szczególnie wobec nieznajomych. Nie jest to pies, który entuzjastycznie wita każdego gościa - raczej obserwuje z dystansem i sam decyduje, komu okaże zainteresowanie. Wobec swojej rodziny jest jednak bardzo oddany i przywiązany, choć wyraża to w subtelny, nienachalny sposób.

Borzoje są wrażliwe i źle znoszą napięcia w domu oraz ostre metody szkoleniowe. Najlepiej reagują na łagodne, ale konsekwentne podejście oparte na pozytywnym wzmacnianiu. Ich niezależność i inteligencja sprawiają, że szkolenie wymaga cierpliwości - to nie jest pies, który będzie bezrefleksyjnie wykonywał polecenia.

Borzoj jest rasą ogólnie zdrową, jednak jak większość dużych psów, jest predysponowany do pewnych schorzeń wymagających uwagi hodowców i właścicieli. Średnia długość życia wynosi od 9 do 14 lat, co stanowi dobry wynik jak na psa tej wielkości.

Najpoważniejszym zagrożeniem zdrowotnym jest skręt żołądka (GDV), schorzenie typowe dla ras głębokopiersiowych. Stan ten wymaga natychmiastowej interwencji chirurgicznej i może być śmiertelny w ciągu kilku godzin. Aby zminimalizować ryzyko, zaleca się karmienie mniejszymi porcjami kilka razy dziennie oraz unikanie intensywnej aktywności bezpośrednio po posiłku.

Problemy kardiologiczne są istotnym zagadnieniem w rasie. Nagła śmierć sercowa występuje w wielu liniach hodowlanych i jest obecnie przedmiotem badań naukowych. Borzoi Club of America zaleca regularne badania echokardiograficzne i coroczne monitorowanie holterowskie dla psów hodowlanych.

Mielopatia zwyrodnieniowa (DM) to postępująca choroba neurologiczna, która prowadzi do osłabienia i paraliżu tylnych kończyn. Istnieje test DNA pozwalający wykryć mutację genu SOD1 odpowiedzialną za to schorzenie. Odpowiedzialni hodowcy testują swoje psy i nie kojarzą ze sobą dwóch nosicieli.

Borzoje są również wrażliwi na środki anestetyczne i leki uspokajające ze względu na niski procent tkanki tłuszczowej. Każdy weterynarz leczący borzoja powinien być świadomy tej wrażliwości i odpowiednio dostosowywać dawkowanie.

Zgodnie z programem CHIC (Canine Health Information Center), dla borzoja zalecane są: echokardiografia serca, badanie oczu przez okulistę weterynaryjnego, panel tarczycy oraz test DNA na mielopatię zwyrodnieniową.

Pielęgnacja borzoja wymaga regularności, ale nie jest tak czasochłonna, jak mogłaby sugerować jego efektowna szata. Długa, jedwabista sierść ma naturalną tendencję do odrzucania brudu i nie zbiera się w kołtuny tak łatwo, jak u niektórych innych ras długowłosych.

Szczotkowanie powinno odbywać się przynajmniej dwa do trzech razy w tygodniu, używając szczotki z naturalnego włosia lub grzebienia o szerokich zębach. Szczególną uwagę należy zwrócić na frędzle za uszami, pod pachami i na tylnych kończynach, gdzie najłatwiej tworzą się splątania. W okresie linienia - który występuje zazwyczaj raz lub dwa razy w roku - częstotliwość szczotkowania warto zwiększyć do codziennego.

Kąpiele nie powinny być zbyt częste, aby nie usuwać naturalnych olejów chroniących sierść i skórę. Zwykle wystarcza kąpiel co 6-8 tygodni lub w razie potrzeby, gdy pies się zabrudzi. Ważne jest dokładne wysuszenie sierści po kąpieli, szczególnie w chłodniejszych miesiącach.

Uszy wymagają regularnej kontroli i czyszczenia, gdyż ich budowa sprzyja gromadzeniu się wilgoci i zanieczyszczeń. Pazury powinny być przycinane regularnie - długie pazury mogą powodować dyskomfort podczas chodzenia i wpływać na postawę psa. Zęby najlepiej czyścić kilka razy w tygodniu specjalną pastą dla psów.

Borzoj nie wymaga strzyżenia ani trymowania - naturalna struktura sierści jest częścią standardu rasy i powinna pozostać niezmieniona. Jedynym wyjątkiem może być delikatne przycinanie włosów między opuszkami łap dla utrzymania higieny.

Borzoj nie jest rasą odpowiednią dla każdego właściciela. Jego specyficzne potrzeby i charakter wymagają doświadczonego opiekuna, który rozumie naturę chartów i jest w stanie zapewnić odpowiednie warunki życia.

Przestrzeń jest kluczowa - to duży pies, który potrzebuje miejsca do swobodnego poruszania się. Mieszkanie w bloku nie jest idealnym rozwiązaniem, choć nie jest całkowicie wykluczone, jeśli właściciel zapewni odpowiednią ilość ruchu na zewnątrz. Dom z ogrodzonym ogrodem to optymalne rozwiązanie, jednak ogrodzenie musi być wysokie (minimum 180 cm), gdyż borzoje potrafią skakać zaskakująco wysoko.

Codzienna aktywność fizyczna jest niezbędna. Borzoj potrzebuje przynajmniej godziny ruchu dziennie, najlepiej w formie spacerów i możliwości swobodnego biegu w bezpiecznym, ogrodzonym terenie. Uczestnictwo w zawodach coursingu lub biegów chartów może być doskonałym sposobem na zaspokojenie jego potrzeby szybkiego biegu.

Silny instynkt łowiecki wymaga szczególnej ostrożności. Borzoj może gonić małe zwierzęta, w tym koty i małe psy, dlatego socjalizacja od szczenięctwa i ostrożność podczas spacerów są absolutnie konieczne. W terenie niezabezpieczonym powinien być zawsze prowadzony na smyczy.

Szkolenie wymaga cierpliwości i zrozumienia niezależnego charakteru rasy. Borzoj nie jest typowym psem posłusznym i może ignorować polecenia, szczególnie gdy aktywuje się jego instynkt łowiecki. Metody oparte na pozytywnym wzmacnianiu działają najlepiej.

Borzoj źle znosi samotność i długie pozostawanie bez towarzystwa. Jest to pies głęboko przywiązany do rodziny, który potrzebuje bliskiego kontaktu z ludźmi. Nie nadaje się do trzymania na zewnątrz ani do życia w izolacji od domowników.