Biały owczarek szwajcarski

Biały Owczarek Szwajcarski wywodzi się bezpośrednio od owczarka niemieckiego, z którym dzieli wspólnego przodka. Pierwsze wzmianki o białych owczarkach sięgają XIX wieku – w 1882 roku na wystawie w Hanowerze zaprezentowano białego psa o imieniu Greiff. Co ciekawe, sam Horand von Grafrath, uznawany za protoplastę owczarków niemieckich, miał białego dziadka imieniem Greif, co oznacza, że gen odpowiedzialny za białe umaszczenie był obecny w rasie od samego początku.

W czasach świetności dynastii Habsburgów podejmowano próby wyhodowania czystej linii białych owczarków, które miały stanowić elegancki element dworskiego życia, harmonizując z białymi sukniami i siwymi końmi. Niestety w 1933 roku niemieccy hodowcy zdecydowali o wykluczeniu białego umaszczenia ze wzorca rasy owczarka niemieckiego, błędnie łącząc je z wadami genetycznymi i albinizmem.

Ratunek dla białych owczarków przyszedł zza oceanu. Hodowcy z USA i Kanady kontynuowali hodowlę, traktując je jako odrębną odmianę. W latach 70. XX wieku psy te powróciły do Europy, gdzie szczególną popularność zdobyły w Szwajcarii. To właśnie ten kraj wystąpił o oficjalne uznanie rasy przez FCI, co nastąpiło w 2002 roku pod nazwą Biały Owczarek Szwajcarski. W Polsce pierwszy przedstawiciel tej rasy został zarejestrowany w 2003 roku.

Biały Owczarek Szwajcarski to średniej wielkości pies o silnej, dobrze umięśnionej budowie i eleganckich proporcjach. Sylwetka jest lekko prostokątna – stosunek długości tułowia do wysokości w kłębie wynosi 12:10. Psy tej rasy charakteryzują się średnio ciężkim kośćcem i harmonijną budową całego ciała.

Głowa ma kształt klina, proporcjonalny do tułowia, z wyraźnym stopem. Oczy są migdałowate, lekko skośne, ciemnobrązowe, nadające twarzy inteligentny i łagodny wyraz. Uszy są trójkątne, postawione wysoko i noszone sztywno do przodu. Szyja jest średniej długości, mocna i dobrze osadzona.

Charakterystyczną cechą jest jednolicie biała, podwójna szata. Występuje w dwóch odmianach: krótkowłosej z gęstym podszerstkiem oraz długowłosej. Włos okrywowy jest prosty i przylegający. Ogon jest osadzony nisko, bogato owłosiony, sięgający co najmniej do stawu skokowego i noszony w formie szablastej.

Biały Owczarek Szwajcarski słynie ze zrównoważonego i łagodnego charakteru. Jest wyraźnie spokojniejszy i mniej pobudliwy niż jego kuzyn – owczarek niemiecki, ponieważ od początku był hodowany z myślą o roli towarzysza rodzinnego. Cechuje go niezwykła wrażliwość i empatia, dzięki czemu doskonale wyczuwa nastrój domowników.

To pies niezwykle inteligentny i chętny do współpracy. Uwielbia naukę nowych komend i zadań, co czyni go łatwym w szkoleniu. Silnie przywiązuje się do rodziny i nie znosi długotrwałej samotności. Wobec obcych zachowuje rezerwę, choć bez tendencji do agresji – jest raczej czujny i obserwujący.

W kontaktach z dziećmi wykazuje cierpliwość i delikatność, jednak ze względu na swoją wrażliwość potrzebuje spokojnego azylu z dala od nadmiernego hałasu. Dobrze dogaduje się z innymi zwierzętami, jeśli zostanie odpowiednio zsocjalizowany od szczenięcego wieku. Ze względu na wysoką wrażliwość wymaga opartego na zaufaniu i pozytywnym wzmocnieniu podejścia do szkolenia.

Biały Owczarek Szwajcarski jest rasą stosunkowo zdrową, jednak jak większość dużych psów, może być predysponowany do pewnych schorzeń. Najczęstszym problemem ortopedycznym jest dysplazja stawów biodrowych i łokciowych, choć według badań PennHIP białe owczarki mają średnio o 25% lepsze parametry stawów biodrowych niż owczarki niemieckie.

Istotnym zagrożeniem jest mielopatia zwyrodnieniowa (DM) – postępująca choroba neurologiczna odziedziczona po owczarku niemieckim, objawiająca się zwykle po 8. roku życia. Na szczęście dostępne są testy genetyczne pozwalające wyeliminować to schorzenie z hodowli. Wiele osobników jest także nosicielami mutacji genu MDR1, powodującej nadwrażliwość na niektóre leki.

U białych owczarków może występować achalazja przełyku oraz skłonność do skrętu żołądka, typowa dla dużych ras. Zaleca się regularne badania okulistyczne ze względu na możliwość wystąpienia zaćmy lub dysplazji siatkówki. Rzetelni hodowcy wykonują pełen panel badań zdrowotnych rodziców przed kryciem.

Pielęgnacja Białego Owczarka Szwajcarskiego jest prostsza, niż mogłoby się wydawać przy jego śnieżnobiałej szacie. Sierść tej rasy ma naturalne właściwości samooczyszczające – błoto i brud po wyschnięciu łatwo się osypują lub wyczesują. Zaleca się jedynie jedną do dwóch kąpieli rocznie, aby nie zaburzyć naturalnej ochronnej warstwy włosa.

Regularne szczotkowanie jest kluczowe, szczególnie u osobników długowłosych. Przez większość roku wystarczy czesanie raz w tygodniu, jednak w okresach linienia – wiosną i jesienią – konieczne może być codzienne usuwanie martwego podszerstka. U psów długowłosych należy zwrócić szczególną uwagę na włosy za uszami, które mają tendencję do filcowania.

Oprócz pielęgnacji sierści niezbędne jest regularne sprawdzanie stanu uszu i ich czyszczenie w razie potrzeby, kontrola oczu oraz przycinanie pazurów, jeśli nie ścierają się naturalnie. Jak u wszystkich psów, ważna jest także higiena jamy ustnej – zaleca się regularne szczotkowanie zębów lub stosowanie gryzaków dentystycznych.

Biały Owczarek Szwajcarski to pies wymagający zaangażowanego opiekuna. Potrzebuje minimum 90 minut aktywności fizycznej dziennie, obejmującej długie spacery, bieganie i zabawy. Nie jest rasą odpowiednią do życia w małym mieszkaniu – najlepiej sprawdza się w domu z ogrodem, gdzie może swobodnie eksplorować otoczenie.

Ze względu na wysoką inteligencję wymaga nie tylko wysiłku fizycznego, ale również stymulacji umysłowej. Doskonale sprawdza się w takich dyscyplinach jak obedience, tropienie, nosework czy dogtrekking. Z uwagi na duże gabaryty i wrażliwość stawów nie jest natomiast idealnym kandydatem do agility czy frisbee.

Ta rasa nie jest polecana dla początkujących właścicieli. Wymaga konsekwentnego, ale łagodnego szkolenia opartego na pozytywnym wzmocnieniu. Biały owczarek jest niezwykle wrażliwy emocjonalnie i nie znosi ostrych metod treningowych. Nie toleruje także długotrwałego zostawiania samego – najlepiej odnajduje się w rodzinie, która może poświęcić mu dużo czasu i uwagi. Odpowiednia socjalizacja od szczenięcego wieku jest niezbędna, aby zapobiec nadmiernej nieufności wobec obcych.