Berneński pies pasterski

Berneński pies pasterski, nazywany również berneńczykiem lub po niemiecku Berner Sennenhund, wywodzi się z regionu Berna w szwajcarskich Alpach. Rasa ta należy do grupy czterech szwajcarskich psów pasterskich, które przez wieki towarzyszyły rolnikom i pasterzom w górskich rejonach Szwajcarii.

Historia rasy sięga czasów starożytnych, gdy przodkowie berneńczyków przybyli do Europy wraz z rzymskimi legionami. Psy te krzyżowane były z lokalnymi rasami alpejskimi, tworząc silne, wytrzymałe zwierzęta robocze. Przez stulecia berneńskie psy pasterskie pełniły rozmaite funkcje gospodarskie: ciągnęły wózki z mlekiem i serami, pilnowały obejść, strzegły bydła na pastwiskach oraz towarzyszyły hodowcom podczas codziennych prac.

Pod koniec XIX wieku rasa niemal wyginęła, gdy industrializacja zmniejszyła zapotrzebowanie na psy robocze. Dzięki staraniom profesora Alberta Heima i grupy entuzjastów ze Szwajcarii udało się odtworzyć populację. W 1907 roku założono pierwszy klub hodowców, a w 1910 roku na wystawie w Bernie zaprezentowano ponad sto przedstawicieli rasy. Standard FCI został oficjalnie zatwierdzony, nadając berneńczykowi numer 45 w rejestrze. Dziś berneński pies pasterski cieszy się ogromną popularnością na całym świecie jako wierny towarzysz rodzinny, choć nadal doskonale sprawdza się w pracach pociągowych i terapii z udziałem zwierząt.

Berneński pies pasterski to duży, proporcjonalnie zbudowany pies o potężnej sylwetce i imponującej prezencji. Charakteryzuje się mocnym, harmonijnym ciałem o solidnej strukturze kostnej, która świadczy o jego górskim pochodzeniu i zdolnościach do ciężkiej pracy fizycznej.

Głowa berneńczyka jest masywna, lecz proporcjonalna do reszty ciała, z płaską czaszką i wyraźnym stopem. Oczy są ciemnobrązowe, migdałowate, o łagodnym i inteligentnym wyrazie. Uszy średniej wielkości, trójkątne, osadzone wysoko, opadające blisko policzków. Nos zawsze intensywnie czarny.

Sierść stanowi jedną z najbardziej rozpoznawalnych cech rasy. Jest długa, gęsta, lekko falista lub prosta, z charakterystycznym połyskiem. Umaszczenie zawsze trójkolorowe: intensywnie czarna podstawa z rdzawymi (mahoniowymi) znaczeniami nad oczami, na policzkach, klatce piersiowej, łapach i pod ogonem. Białe znaczenia obejmują symetryczną strzałkę na czole, białe przedpiersie w kształcie krzyża szwajcarskiego, białe łapy i biały koniec ogona.

Tułów prostokątny, z szeroką klatką piersiową i dobrze zaznaczonymi żebrami. Grzbiet prosty i mocny, lędźwie szerokie. Ogon długi, sięgający co najmniej do stawów skokowych, obficie owłosiony. Kończyny mocne, proste, z wyraźnie zaznaczonymi kątami stawów. Ruch swobodny, o długim wykroku, z mocnym napędem tylnych kończyn.

Berneński pies pasterski słynie z wyjątkowo łagodnego i zrównoważonego charakteru, co czyni go idealnym towarzyszem rodzinnym. Jest to pies niezwykle oddany swoim opiekunom, tworzący silne więzi emocjonalne ze wszystkimi członkami rodziny. Berneńczyki szczególnie kochają towarzystwo dzieci, wobec których wykazują nieskończoną cierpliwość i opiekuńczość.

Pomimo imponujących rozmiarów, berneński pies pasterski jest delikatny i świadomy swojej siły. Wykazuje naturalne instynkty ochronne wobec rodziny, jednak nigdy nie jest agresywny ani nadmiernie nieufny wobec obcych. Do nieznajomych podchodzi z rezerwą, ale szybko się oswaja, gdy uzna ich za przyjaznych.

Rasa charakteryzuje się wysoką inteligencją i chęcią współpracy z człowiekiem. Berneńczyki są posłuszne, łatwe w szkoleniu i chętnie uczą się nowych komend. Potrzebują jednak łagodnych metod treningu opartych na pozytywnym wzmacnianiu, gdyż są wrażliwe na krytykę i ostre słowa.

Berneński pies pasterski jest również towarzyski wobec innych zwierząt. Dobrze dogaduje się z innymi psami oraz kotami, szczególnie gdy zostanie z nimi odpowiednio socjalizowany od szczenięcego wieku. Ze względu na silną potrzebę kontaktu z rodziną, berneńczyki źle znoszą samotność i długotrwałą izolację od opiekunów.

Berneński pies pasterski, jak wiele dużych ras, jest narażony na określone problemy zdrowotne, które przyszli właściciele powinni znać. Średnia długość życia wynosi 7-10 lat, co jest relatywnie krótkim okresem w porównaniu z mniejszymi rasami.

Najpoważniejszym problemem zdrowotnym rasy są nowotwory, szczególnie mięsak histiocytarny, który dotyka berneńczyków częściej niż inne rasy. To agresywna choroba onkologiczna stanowiąca główną przyczynę przedwczesnej śmierci wielu przedstawicieli rasy. Regularne badania kontrolne i wczesne wykrywanie objawów mogą znacząco wydłużyć życie chorego psa.

Dysplazja stawów biodrowych (HD) i łokciowych (ED) stanowi częsty problem w tej rasie. Właściwe żywienie w okresie wzrostu, kontrolowana aktywność fizyczna szczeniąt oraz selekcja hodowlana na podstawie prześwietleń rentgenowskich pomagają zmniejszyć ryzyko wystąpienia tych schorzeń.

Skręt żołądka (GDV) to nagły, zagrażający życiu stan, na który szczególnie narażone są duże psy o głębokiej klatce piersiowej. Objawia się wzdęciem, niepokojem i próbami wymiotów. Wymaga natychmiastowej interwencji weterynaryjnej.

Wśród innych problemów zdrowotnych wymienia się: degeneratywną mielopatię (DM), choroby oczu, problemy z sercem oraz chorobę von Willebranda (zaburzenie krzepnięcia krwi). Zaleca się wykonanie testów genetycznych i regularnych badań okulistycznych oraz kardiologicznych.

Berneński pies pasterski wymaga regularnej i starannej pielęgnacji ze względu na obfitą, długą sierść. Właściwa pielęgnacja nie tylko utrzymuje psa w dobrym stanie, ale również wzmacnia więź między zwierzęciem a opiekunem.

Szczotkowanie stanowi podstawę codziennej pielęgnacji. Zaleca się szczotkowanie co najmniej 2-3 razy w tygodniu, a w okresach linienia (wiosna i jesień) nawet codziennie. Do szczotkowania najlepiej używać szczotki z metalowymi zębami lub furmnatora, który skutecznie usuwa martwy podszerstek. Szczególną uwagę należy zwracać na obszary za uszami, pod pachami i w okolicach zadu, gdzie najczęściej tworzą się kołtuny.

Linienie berneńczyków jest obfite i trwa przez cały rok, ze wzmożoną intensywnością w okresach przejściowych. Właściciele powinni być przygotowani na regularne odkurzanie domu i czyszczenie ubrań z sierści.

Kąpiele zaleca się przeprowadzać raz na 2-3 miesiące lub w razie potrzeby, gdy pies się zabrudzi. Zbyt częste kąpanie może uszkodzić naturalną warstwę ochronną sierści i skóry. Po kąpieli należy dokładnie wysuszyć sierść, aby zapobiec podrażnieniom skóry.

Regularna pielęgnacja obejmuje również: przycinanie pazurów co 3-4 tygodnie, czyszczenie uszu raz w tygodniu preparatem przeznaczonym dla psów, kontrolę i czyszczenie zębów szczoteczką i pastą dla psów, sprawdzanie okolic oczu i usuwanie wydzieliny. W okresie letnim warto kontrolować sierść pod kątem kleszczy po każdym spacerze w terenie.

Berneński pies pasterski, mimo spokojnego usposobienia, ma określone wymagania dotyczące warunków życia, aktywności i socjalizacji, które przyszli właściciele muszą uwzględnić przed podjęciem decyzji o adopcji.

Ze względu na duże rozmiary i potrzebę ruchu, berneńczyk najlepiej czuje się w domu z ogrodem lub na wsi. Mieszkanie w bloku nie jest idealne dla tej rasy, choć zdeterminowany właściciel może zapewnić psu odpowiednie warunki przy regularnych, długich spacerach. Berneńczyki nie tolerują dobrze wysokich temperatur ze względu na gęstą sierść, dlatego w upalne dni należy ograniczyć aktywność i zapewnić chłodne miejsce do odpoczynku.

Codzienna aktywność fizyczna powinna wynosić minimum 60 minut i obejmować spacery, zabawy oraz ćwiczenia mentalne. Berneńczyki szczególnie lubią ciągnięcie, węszenie i zabawy w wodzie. Należy jednak unikać intensywnych ćwiczeń u szczeniąt do ukończenia 18 miesiąca życia, gdy układ kostny jest jeszcze w fazie rozwoju.

Socjalizacja od wczesnego wieku ma kluczowe znaczenie. Szczenię powinno poznawać różnorodne sytuacje, miejsca, ludzi i zwierzęta, aby wyrosło na pewnego siebie dorosłego psa. Szkolenie powinno być konsekwentne, oparte na pozytywnym wzmacnianiu i cierpliwości.

Berneński pies pasterski potrzebuje stałego kontaktu z rodziną. Nie nadaje się do życia na zewnątrz w budzie ani do długotrwałego przebywania w samotności. Jest to pies towarzyszący, który cierpi, gdy jest oddzielony od swoich ludzi. Idealny właściciel to osoba lub rodzina dysponująca czasem i przestrzenią, gotowa poświęcić się pielęgnacji oraz zapewnić berneńczykowi poczucie bycia ważnym członkiem stada.