American water spaniel

Amerykański spaniel wodny to jedna z niewielu ras psów wyhodowanych całkowicie na terenie Stanów Zjednoczonych. Rasa ta powstała w połowie XIX wieku w dolinie rzek Fox i Wolf w stanie Wisconsin, gdzie lokalni myśliwi potrzebowali wszechstronnego psa zdolnego do pracy zarówno w wodzie, jak i na lądzie.

Przodkami rasy byli prawdopodobnie angielski spaniel wodny, irlandzki spaniel wodny, curly-coated retriever oraz pudel. Myśliwi cenili te psy za ich niewielkie rozmiary, pozwalające na zabieranie ich w małych łodziach podczas polowań na ptactwo wodne w regionie Wielkich Jezior. Psy te doskonale sprawdzały się przy aportowaniu kaczek i innej dzikiej zwierzyny.

Na początku XX wieku rasa stanęła w obliczu zagrożenia wyginięciem, gdy popularność polowań zaczęła spadać, a na rynku pojawiły się nowe rasy psów myśliwskich. Ocalenie zawdzięcza doktorowi Frédéricowi J. Pfeiferowi z New London w Wisconsin, który rozpoznał w lokalnych brązowych spanielach odrębną rasę wartą zachowania.

Dzięki jego staraniom rasa została oficjalnie uznana przez United Kennel Club w 1920 roku, a następnie przez American Kennel Club w 1940 roku. W 1985 roku amerykański spaniel wodny otrzymał zaszczytny tytuł oficjalnego psa stanowego Wisconsin. Fédération Cynologique Internationale uznała rasę w 1995 roku. Obecnie na świecie żyje zaledwie około 3000 zarejestrowanych przedstawicieli tej rzadkiej rasy, głównie na Środkowym Zachodzie USA.

Amerykański spaniel wodny to średniej wielkości pies o zwartej, muskularnej budowie. Charakterystyczną cechą rasy jest gęsta, wodoodporna sierść, która może przybierać formę ciasnych loczków lub falistego wzoru zwanego marcel. Szata składa się z grubej warstwy zewnętrznej chroniącej przed wodą, zaroślami i urazami oraz gęstego podszerstka zapewniającego izolację termiczną.

Umaszczenie występuje wyłącznie w odcieniach wątrobianym, brązowym lub ciemnoczekoladowym. Standard dopuszcza jedynie niewielkie białe znaczenia na klatce piersiowej i palcach. Oczy powinny harmonizować kolorystycznie z maścią i nigdy nie mogą być żółte.

Głowa psa jest proporcjonalna do tułowia, z umiarkowanie długim, szerokim pyskiem. Uszy są długie, szerokie i osadzone nisko, pokryte lokami. Ogon jest umiarkowanie długi, lekko zakrzywiony, pokryty kędzierzawą sierścią i służy jako ster podczas pływania.

Samce osiągają wagę od 13,5 do 20,5 kg przy wzroście 38-46 cm w kłębie. Samice są nieco lżejsze, ważąc od 11,5 do 18 kg przy podobnym zakresie wzrostu.

Amerykański spaniel wodny to pies o zrównoważonym, przyjaznym usposobieniu łączącym żywiołowość z oddaniem właścicielowi. Jest niezwykle lojalny wobec swojej rodziny i tworzy silne więzi z domownikami. Świetnie dogaduje się z dziećmi, wykazując cierpliwość i delikatność w kontaktach z młodszymi członkami rodziny.

Wobec nieznajomych bywa początkowo zdystansowany i ostrożny, co czyni go dobrym stróżem. Z czasem jednak oswaja się z nowymi osobami. Cechuje go również pewna doza uporu i niezależności, co wymaga konsekwentnego podejścia do szkolenia.

Jest to pies niezwykle inteligentny i chętny do nauki, doskonale reagujący na pozytywne metody szkoleniowe. Wymaga jednak urozmaiconych zajęć, gdyż łatwo się nudzi powtarzalnymi ćwiczeniami. Świetnie sprawdza się w sportach kynologicznych takich jak agility czy obedience.

Spaniel wodny źle znosi samotność i długotrwałą separację od rodziny. Pozostawiony sam przez dłuższy czas może rozwinąć problemy behawioralne wynikające z lęku separacyjnego. Potrzebuje stałego kontaktu z ludźmi i aktywnego uczestnictwa w życiu rodziny.

Amerykański spaniel wodny jest rasą generalnie zdrową, ale jak każda rasa predysponowaną do pewnych schorzeń. Średnia długość życia wynosi od 10 do 14 lat, a przy odpowiedniej opiece wiele psów dożywa nawet 15 lat.

Najpoważniejszym problemem zdrowotnym jest choroba zastawki mitralnej serca, która może prowadzić do niewydolności krążenia u starszych psów. Inne schorzenia kardiologiczne obejmują zwężenie pnia płucnego oraz przetrwały przewód tętniczy.

Dysplazja stawów biodrowych występuje u około 8% przedstawicieli rasy, co jest wynikiem znacznie niższym niż u większości psów z grupy sportowej. Zwyrodnienie rdzenia kręgowego (degenerative myelopathy) to choroba genetyczna atakująca zwykle psy w średnim wieku, prowadząca do osłabienia i porażenia tylnych kończyn.

Problemy okulistyczne obejmują postępujący zanik siatkówki (PRA), który może prowadzić do upośledzenia widzenia i ślepoty. Charakterystyczne dla rasy jest również łysienie wzorcowe, objawiające się symetrycznym przerzedzaniem sierści, oraz dermatoza zależna od hormonu wzrostu.

Do innych schorzeń zaliczają się niedoczynność tarczycy, padaczka oraz cukrzyca. Ze względu na długie, zwisające uszy rasa jest podatna na infekcje uszu wymagające regularnej kontroli.

Pielęgnacja amerykańskiego spaniela wodnego wymaga regularności i uwagi ze względu na specyficzną strukturę jego sierści. Kędzierzawa lub falista szata powinna być szczotkowana 2-3 razy w tygodniu przy użyciu szczotki z gumowymi końcówkami, aby zapobiec powstawaniu kołtunów i utrzymać sierść w dobrej kondycji.

W okresie linienia, które u tej rasy nie jest intensywne, należy szczotkować psa codziennie, używając szczotki typu slicker do usuwania martwego włosa. Pomimo wodoodporności sierści i częstego przebywania w wodzie, kąpiele powinny być rzadkie, aby nie usuwać naturalnego tłuszczu chroniącego włos.

Po każdym pływaniu należy dokładnie oczyścić i wysuszyć uszy psa. Długie, zwisające małżowiny uszne sprzyjają gromadzeniu wilgoci i rozwojowi infekcji bakteryjnych oraz grzybiczych. Regularne kontrole uszu i czyszczenie specjalistycznym preparatem są niezbędne dla zdrowia psa.

Pazury powinny być przycinane regularnie, a zęby czyszczone kilka razy w tygodniu, gdyż rasa jest predysponowana do problemów stomatologicznych. Po powrocie z polowania lub spaceru w terenie warto sprawdzić sierść pod kątem zanieczyszczeń, które mogą się w niej zaplątać.

Amerykański spaniel wodny to aktywny pies wymagający minimum godziny intensywnego ruchu dziennie. Idealnie sprawdza się u osób prowadzących aktywny tryb życia, szczególnie tych uprawiających sporty wodne lub polowania. Regularne pływanie, aportowanie i zabawy na świeżym powietrzu są niezbędne dla jego dobrostanu fizycznego i psychicznego.

Ze względu na wysokie potrzeby ruchowe i energetyczny temperament nie jest polecany do mieszkania w bloku bez dostępu do ogrodu. Najlepiej czuje się w domu z dużym, ogrodzonym terenem, gdzie może swobodnie biegać. Bez odpowiedniej dawki aktywności może rozwinąć destrukcyjne zachowania.

Pies ten potrzebuje również stymulacji umysłowej. Sporty kynologiczne, szkolenie posłuszeństwa, tropienie czy praca w wodzie doskonale zaspokajają jego potrzebę aktywności intelektualnej. Monotonne, powtarzalne ćwiczenia szybko go nudzą i mogą prowadzić do upartych zachowań.

Nie jest rasą odpowiednią dla początkujących właścicieli ze względu na swoją niezależność i potrzebę konsekwentnego, ale łagodnego szkolenia. Wymaga właściciela rozumiejącego specyfikę psów myśliwskich i gotowego poświęcić czas na budowanie relacji opartej na zaufaniu i współpracy.

Źle toleruje długotrwałą samotność, dlatego nie powinien być zostawiany sam na wiele godzin. Najlepiej sprawdza się w rodzinach, gdzie ktoś spędza z nim większość dnia lub gdzie ma towarzystwo innych psów.