Akita

Akita to jedna z najstarszych i najbardziej szanowanych japońskich ras psów, wywodząca się z górzystego regionu Akita na północy wyspy Honsiu. Historia tej rasy sięga XVII wieku, kiedy psy te służyły jako wierni towarzysze samurajów oraz jako sprawdzeni myśliwi na wielką zwierzynę, w tym niedźwiedzie, dziki i jelenie.

Początkowo rasa nosiła nazwę Odate, od miasta będącego jej kolebką. W epoce Edo akity były wysoko cenione przez japońską arystokrację i wojowników. Każdy pies posiadał osobistego opiekuna odpowiedzialnego za jego dobrostan. W 1931 roku rząd Japonii oficjalnie uznał akitę za pomnik przyrody, co podkreśla jej wyjątkowe znaczenie kulturowe dla narodu japońskiego.

Światową sławę przyniosła rasie wzruszająca historia Hachikō - psa, który przez dziewięć lat czekał na dworcu w Tokio na powrót swojego zmarłego właściciela. Ta niezwykła lojalność stała się symbolem wierności i oddania, a pomnik Hachikō przy stacji Shibuya jest dziś jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w Japonii.

Po II wojnie światowej rasa stanęła na skraju wyginięcia, lecz dzięki wysiłkom oddanych hodowców udało się ją odbudować. W tym okresie powstały dwie odrębne linie - japońska akita inu oraz amerykańska akita, które FCI uznaje obecnie za osobne rasy.

Akita japońska to duży, proporcjonalnie zbudowany pies typu spitz o imponującej i dostojnej sylwetce. Samce osiągają wysokość około 67 cm w kłębie, samice są nieco mniejsze - około 61 cm. Budowa ciała jest zwarta i mocna, z dobrze rozwiniętą muskulaturą.

Głowa jest szeroka i masywna, o charakterystycznym kształcie tępego trójkąta widzianym z góry. Uszy są małe, grube, trójkątne i lekko nachylone do przodu. Oczy są stosunkowo niewielkie, ciemnobrązowe, o niemal trójkątnym kształcie nadającym wyraz godności i czujności.

Sierść składa się z twardego, prostego włosa okrywowego oraz gęstego, miękkiego podszycia. Standard dopuszcza pięć umaszczeni: rudy, płowy, sezamowy (rudy z czarnymi końcówkami włosów), pręgowany oraz biały. Wszystkie umaszczenia oprócz białego muszą posiadać charakterystyczne urajiro - jaśniejsze zabarwienie na bokach pyska, policzkach, spodniej stronie szczęki, szyi, klatce piersiowej, brzuchu, ogonie oraz wewnętrznych stronach kończyn.

Ogon jest gruby i mocny, zawija się w charakterystyczny pełen lub podwójny lok noszony na grzbiecie, co jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów sylwetki tej rasy.

Akita japońska to pies o złożonym i fascynującym charakterze, łączący w sobie godność, odwagę i głęboką lojalność. Jest to rasa niezwykle inteligentna, jednak o silnej niezależności i własnej woli, co sprawia, że nie jest psem dla każdego właściciela.

Wobec rodziny akita wykazuje niezwykłe przywiązanie i czułość, często wybierając jedną osobę jako swojego głównego towarzysza. Jest czujna i naturalne pełni rolę stróża, reagując na każde potencjalne zagrożenie. Jednocześnie nie należy do psów nadmiernie szczekających - komunikuje się raczej różnorodnymi pomrukami i westchnieniami.

W kontaktach z obcymi akita zachowuje dystans i rezerwę, co jest cechą typową dla tej rasy. Socjalizacja od szczenięcego wieku jest kluczowa dla kształtowania zrównoważonego temperamentu. Wobec innych psów, szczególnie tej samej płci, akita może wykazywać dominację i nieufność, dlatego spotkania z innymi czworonogami wymagają ostrożności.

Jest to pies o silnym instynkcie łowieckim, co może stanowić wyzwanie w obecności mniejszych zwierząt. Wymaga właściciela, który rozumie specyfikę rasy i potrafi zapewnić konsekwentne, lecz łagodne przywództwo. Akita odpowiada na pozytywne metody szkolenia, ale nie toleruje surowych czy brutalnych metod wychowawczych.

Akita japońska to rasa ogólnie zdrowa, jednak jak wiele dużych psów, predysponowana jest do pewnych schorzeń wymagających uwagi hodowców i właścicieli. Średnia długość życia wynosi 10-14 lat, co stanowi dobry wynik jak na psa tej wielkości.

Do najważniejszych problemów zdrowotnych należy dysplazja stawu biodrowego, dlatego badanie HD jest obowiązkowe w programie CHIC prowadzonym przez Akita Club of America. Regularne badania okulistyczne są równie istotne ze względu na występowanie postępującego zaniku siatkówki i innych chorób oczu.

Akity są podatne na choroby autoimmunologiczne, w tym zaburzenia tarczycy takie jak autoimmunologiczne zapalenie tarczycy. Obowiązkowy panel tarczycy z oznaczeniem TgAA pomaga wykryć te problemy we wczesnym stadium. Rasa może również cierpieć na łojotokowe zapalenie gruczołów łojowych oraz pęcherzycę liściastą.

Jak wiele psów o głębokiej klatce piersiowej, akity są zagrożone skrętem żołądka (GDV) - stanem wymagającym natychmiastowej interwencji weterynaryjnej. Karmienie mniejszymi porcjami kilka razy dziennie oraz unikanie intensywnego wysiłku po posiłku zmniejsza to ryzyko.

Odpowiedzialni hodowcy przeprowadzają wszystkie zalecane testy zdrowotne przed włączeniem psa do hodowli, co znacząco wpływa na zdrowie kolejnych pokoleń.

Pielęgnacja akity japońskiej wymaga regularności i zaangażowania, szczególnie w okresach intensywnej wylinki. Gęsta, podwójna sierść składa się z twardego włosa okrywowego i miękkiego, obfitego podszycia, które zapewnia doskonałą izolację termiczną.

Przez większą część roku wystarczy szczotkowanie raz w tygodniu przy użyciu szczotki drucianej lub furminator. Jednak dwa razy do roku - wiosną i jesienią - akita przechodzi intensywną wylinkę, podczas której gubi całe podszycie. W tym okresie konieczne jest codzienne szczotkowanie, a ilość gubionych włosów może być naprawdę imponująca. Jest to ważna informacja dla przyszłych właścicieli preferujących idealną czystość w domu.

Kąpiele nie powinny być częste - wystarczą co kilka miesięcy lub gdy pies jest wyraźnie brudny. Naturalne oleje w sierści akity pomagają utrzymać jej odporność na zabrudzenia i wodę. Zbyt częste mycie może zaburzyć tę naturalną ochronę.

Regularna kontrola i czyszczenie uszu zapobiega infekcjom, szczególnie że stojące uszy akity są dobrze wentylowane. Obcinanie pazurów co 3-4 tygodnie jest niezbędne dla komfortu psa i prawidłowej postawy. Higiena jamy ustnej również wymaga uwagi - zalecane jest szczotkowanie zębów kilka razy w tygodniu lub stosowanie specjalistycznych gryzaków dentystycznych.

Akita japońska to rasa wymagająca doświadczonego, świadomego właściciela, który rozumie jej specyficzny charakter i potrzeby. Nie jest to pies odpowiedni dla osób stawiających pierwsze kroki w hodowli czy wychowaniu psów, ani dla rodzin szukających bezproblemowego towarzysza.

Pomimo swojej wielkości, akita nie jest psem nadmiernie aktywnym. Wymaga około godziny dziennej aktywności, obejmującej spacery, swobodny bieg w bezpiecznym, ogrodzonym terenie oraz stymulację umysłową. Nie jest to jednak pies do biegania czy intensywnych sportów wytrzymałościowych - preferuje umiarkowany wysiłek.

Przestrzeń życiowa ma znaczenie - akita najlepiej czuje się w domu z ogrodem, choć może zaadaptować się do życia w większym mieszkaniu pod warunkiem zapewnienia odpowiedniej ilości ruchu. Ogrodzenie musi być solidne i odpowiednio wysokie, gdyż akity potrafią być zaskakująco zwinne.

Wczesna i konsekwentna socjalizacja jest absolutnie kluczowa. Szczenię akity powinno być stopniowo zapoznawane z różnymi ludźmi, zwierzętami, miejscami i sytuacjami. Szkolenie wymaga cierpliwości i konsekwencji - akita szybko się uczy, ale nie toleruje monotonii ani przymusu.

Ze względu na instynkt terytorialny i potencjalną nieufność wobec obcych psów, spacery powinny odbywać się na smyczy. Akita nie jest idealna do domów wielozwierzęcych, szczególnie z psami tej samej płci. Właściciel musi być gotowy na poświęcenie czasu relacji z tym wyjątkowym, lecz wymagającym psem.