Lagotto romagnolo

Lagotto Romagnolo, znany również jako romański pies wodny, to jedna z najstarszych włoskich ras psów, której korzenie sięgają regionu Romagna w północno-wschodniej Italii. Nazwa rasy pochodzi od włoskiego słowa "lago" oznaczającego jezioro, co bezpośrednio nawiązuje do jej pierwotnego przeznaczenia jako psa aportującego z wody.

Przez wieki Lagotto pracował na podmokłych terenach i bagnach w okolicach Comacchio i Rawenny, gdzie pomagał myśliwym w wydobywaniu upolowanego ptactwa wodnego. Jego gęsta, wełnista i kręcona sierść, nasycona naturalną lanoliną, stanowiła doskonałą ochronę przed zimną wodą i trudnymi warunkami terenowymi.

Przełom w historii rasy nastąpił pod koniec XIX wieku, gdy rozległe bagna regionu Romagna zostały osuszone na potrzeby rolnictwa. Psy straciły swoje tradycyjne zajęcie, jednak ich wyjątkowy węch i naturalna skłonność do kopania zostały szybko docenione przez poszukiwaczy trufli. Od tego czasu Lagotto Romagnolo stał się niezastąpionym pomocnikiem w poszukiwaniu tych cennych grzybów podziemnych.

W XX wieku rasa niemal wymarła, jednak dzięki staraniom oddanych włoskich hodowców, którzy w latach 70. rozpoczęli program odbudowy populacji, udało się ją uratować. FCI tymczasowo uznała rasę w 1995 roku, a pełne uznanie nastąpiło w 2005 roku. Obecnie Lagotto Romagnolo pozostaje jedyną rasą na świecie oficjalnie uznaną za specjalistę w poszukiwaniu trufli.

Lagotto Romagnolo to pies średniej wielkości o proporcjonalnej, zwarnej budowie ciała. Najbardziej charakterystycznym elementem jego wyglądu jest gęsta, wełnista sierść układająca się w ciasne, regularne loki, która pokrywa całe ciało włącznie z głową, tworząc wyrazistą brodę, obfite brwi i wąsy.

Głowa jest umiarkowanie szeroka z wyraźnie zaznaczonym stopem. Oczy są duże, okrągłe, o kolorze od orzechowego do ciemnobrązowego, nadające psu czujny i inteligentny wyraz. Uszy są średniej wielkości, trójkątne, osadzone nieco powyżej łuku jarzmowego, pokryte kręconą sierścią i opadające.

Tułów jest zwarty, o dobrze rozwiniętej klatce piersiowej i mocnych, prostych kończynach. Ogon jest osadzony średnio wysoko, zwężający się ku końcowi, noszony w ruchu nieco powyżej linii grzbietu. W czasie spoczynku opada naturalnie.

Standard FCI dopuszcza następujące umaszczenia: jednolity biały, biały z brązowymi lub pomarańczowymi łatami, brązowy w różnych odcieniach z białym lub bez, pomarańczowy z białym lub bez, brązowy dereszowaty oraz pomarańczowy dereszowaty. U niektórych osobników występuje brązowa do ciemnobrązowej maska na pysku. Kolor czarny jest dyskwalifikujący.

Lagotto Romagnolo to pies o wyjątkowo zrównoważonym i przyjaznym charakterze. Określany często jako "pies na rzep", tworzy niezwykle silną więź z właścicielem i rodziną, nieustannie szukając bliskości i towarzystwa najbliższych osób. Jest lojalny, oddany i niezwykle czuły na nastroje domowników.

Pod względem inteligencji rasa plasuje się bardzo wysoko. Lagotto uwielbia rozwiązywać zagadki, doskonale radzi sobie w dyscyplinach węchowych, posłuszeństwie i agility. Jego naturalny talent do pracy nosem, odziedziczony po pokoleniach truflowych łowców, sprawia, że z entuzjazmem podejmuje wszelkie zadania wymagające koncentracji i wytrwałości.

W kontaktach z dziećmi i innymi zwierzętami domowymi Lagotto jest cierpliwy i łagodny. Dobrze socjalizowany szczeniak wyrasta na towarzyskiego psa, choć niektóre osobniki mogą wykazywać początkową nieśmiałość wobec obcych. Wczesna i konsekwentna socjalizacja jest kluczowa dla prawidłowego rozwoju psychicznego.

Warto pamiętać, że rasa ta może być podatna na lęk separacyjny, jeśli pozostawiana sama na długie godziny. Lagotto potrzebuje regularnego kontaktu z rodziną i źle znosi izolację. Zachował też instynkt do kopania, co może stanowić wyzwanie dla właścicieli przywiązanych do wyglądu ogrodu.

Lagotto Romagnolo należy do ras długowiecznych i stosunkowo zdrowych, z przeciętną długością życia wynoszącą 15-17 lat. Niemniej jednak, jak u każdej rasy, występują pewne predyspozycje genetyczne, których świadomość jest istotna zarówno dla hodowców, jak i przyszłych właścicieli.

Do najważniejszych schorzeń występujących w rasie należy łagodna rodzinna padaczka młodzieńcza (BFJE), która objawia się napadami drgawkowymi u szczeniąt między 5. a 9. tygodniem życia i zazwyczaj ustępuje samoistnie około 4. miesiąca. Dostępny jest test DNA pozwalający na identyfikację nosicieli.

Choroba spichrzeniowa Lagotto (LSD) to ciężkie schorzenie neurodegeneracyjne, które również można wykryć testem genetycznym. Odpowiedzialni hodowcy rutynowo badają psy hodowlane, aby wykluczyć przekazanie tej choroby potomstwu.

Dysplazja stawów biodrowych może występować w rasie, dlatego psy hodowlane powinny mieć wykonane zdjęcia rentgenowskie oceniane przez uprawnione organizacje (OFA, PennHIP). Zalecane są również coroczne badania okulistyczne przeprowadzane przez certyfikowanych oftalmologów weterynaryjnych.

Hiperurykozuria (HUU), powodująca powstawanie kamieni moczowych, również może wystąpić u Lagotto - dostępny jest test DNA. Program CHIC wymaga wykonania pięciu podstawowych badań zdrowotnych przed włączeniem psa do hodowli.

Pielęgnacja sierści Lagotto Romagnolo wymaga regularności i znajomości specyfiki tej wyjątkowej okrywy. Gęsta, wełnista sierść układająca się w ciasne loki nie linieeje w tradycyjny sposób - zamiast tego wymaga systematycznego rozczesywania i okresowego strzyżenia.

Szczotkowanie należy przeprowadzać 3-4 razy w tygodniu przy użyciu szczotki typu slicker o miękkich włosiu oraz metalowego grzebienia o szerokich zębach. Szczególną uwagę należy poświęcić miejscom podatnym na kołtunienie: za uszami, w pachwinach i na kończynach. Celem jest utrzymanie naturalnej struktury loków przy jednoczesnym zapobieganiu splątaniu.

Kąpiele nie powinny być zbyt częste - optymalna częstotliwość to raz w miesiącu. Zbyt intensywne mycie może pozbawić sierść naturalnych olejków, które zapewniają jej wodoodporność i odporność na zabrudzenia. Należy używać delikatnych szamponów dla psów, unikając odżywek, które mogą powodować filcowanie się sierści.

Strzyżenie profesjonalne zalecane jest 4-5 razy w roku. Optymalna długość sierści to około 2,5-4 cm. Głowa jest modelowana okrągło, krawędzie uszu przycinane, a włosy z przewodów usznych regularnie wyskubywane w celu zapobiegania infekcjom.

Sierść Lagotto, zbudowana z włosa a nie futra, czyni rasę przyjazną dla alergików, choć żaden pies nie jest w pełni hipoalergiczny. Minimalne linienie to dodatkowa zaleta dla osób ceniących czystość w domu.

Lagotto Romagnolo to rasa o umiarkowanych, ale konkretnych wymaganiach, które przyszły właściciel powinien być w stanie spełnić. Mimo stosunkowo niewielkich rozmiarów i elastyczności w kwestii warunków mieszkaniowych, psy te potrzebują odpowiedniej stymulacji fizycznej i umysłowej.

Codzienna aktywność fizyczna powinna wynosić minimum 60 minut, przy czym idealnie jest ją rozłożyć na kilka spacerów wzbogaconych o zabawy węchowe, aportowanie czy pływanie. Lagotto uwielbia wodę i z radością korzysta z okazji do kąpieli w bezpiecznych akwenach. Naturalna skłonność do kopania może być kierowana poprzez wyznaczenie specjalnego miejsca w ogrodzie lub zabawy w piaskownicy.

Stymulacja umysłowa jest równie ważna jak fizyczna. Rasa doskonale sprawdza się w nosework, tropieniu, agility i posłuszeństwie. Regularne treningi i łamigłówki węchowe pomagają zaspokoić wrodzoną potrzebę pracy i zapobiegają nudzie, która może prowadzić do problemów behawioralnych.

Lagotto może mieszkać w mieszkaniu pod warunkiem zapewnienia odpowiedniej dawki ruchu i aktywności. Nie jest to jednak pies dla osób spędzających większość dnia poza domem - silna więź z rodziną oznacza, że źle znosi długotrwałe pozostawanie w samotności.

Rasa wymaga właściciela z cierpliwością do regularnej pielęgnacji sierści oraz gotowością do konsekwentnego szkolenia. Choć inteligentny i chętny do nauki, Lagotto może wykazywać wrażliwość emocjonalną wymagającą pozytywnych metod treningowych. Dla początkujących właścicieli może stanowić wyzwanie ze względu na specyficzne potrzeby pielęgnacyjne i socjalizacyjne.