Chart włoski

Charcik włoski to rasa o niezwykle bogatej i fascynującej historii sięgającej starożytności. Pierwsze dowody istnienia małych chartów podobnych do dzisiejszych przedstawicieli tej rasy odnaleziono w grobowcach egipskich faraonów sprzed ponad czterech tysięcy lat. Te delikatne psy towarzyszyły władcom jako symbol statusu i prestiżu.

Do Europy rasa dotarła prawdopodobnie przez Grecję i Turcję około V wieku p.n.e., a następnie rozprzestrzeniła się na tereny dzisiejszych Włoch. To właśnie na Półwyspie Apenińskim charcik zyskał największą popularność i stąd wywodzi się jego współczesna nazwa. Szczyt świetności rasy przypadł na epokę renesansu, kiedy te eleganckie psy stały się nieodłącznymi towarzyszami włoskiej arystokracji i królewskich dworów.

Charciki włoskie pojawiają się na licznych obrazach mistrzów renesansu, w tym na dziełach Giotta, Carpaccio i Velázqueza. Wśród znanych właścicieli tych psów wymienia się Katarzynę Wielką, Fryderyka Wielkiego oraz królową Wiktorię, która przyczyniła się do popularyzacji rasy w Wielkiej Brytanii. W XIX wieku charcik włoski trafił również do Ameryki Północnej.

Standard rasy FCI nr 200 został oficjalnie uznany w 1956 roku. Współcześnie charcik włoski cieszy się rosnącą popularnością jako elegancki pies towarzyszący, ceniony za wyjątkową urodę i oddanie właścicielom.

Charcik włoski to kwintesencja elegancji w miniaturowej formie. Jest najmniejszym przedstawicielem grupy chartów, łączącym atletyczną budowę z niezwykłą gracją ruchów. Zgodnie ze standardem FCI wysokość w kłębie wynosi od 32 do 38 cm, a masa ciała nie powinna przekraczać 5 kg.

Sylwetka charcika jest smukła i wyrafinowana, z długą, wąską głową o płaskiej czaszce i delikatnym stopie. Kufa jest cienka i wydłużona, zakończona ciemnym nosem. Oczy są duże, okrągłe i pełne wyrazu, osadzone frontalnie. Uszy wysokie, małe, cienkie i delikatne, złożone wzdłuż szyi.

Szyja jest długa i elegancko wygięta, płynnie przechodząca w dobrze wysklepiony kłąb. Klatka piersiowa jest wąska i głęboka, sięgająca do łokci. Linia grzbietu jest prosta, z lekkim łukiem w okolicy lędźwiowej. Ogon jest cienki, osadzony nisko, zwężający się ku końcowi.

Kończyny są długie, proste i delikatnej budowy, zakończone małymi, zaokrąglonymi łapami o ciasno przylegających palcach. Ruch charcika jest sprężysty i harmonijny, z dużym wykrokiem charakterystycznym dla chartów.

Sierść jest bardzo krótka, gładka i jedwabista, przylegająca do ciała. Dopuszczalne umaszczenia to czarny, niebieski, kremowy, płowy, czerwony i biały, również w połączeniach z białymi znaczeniami. Niedopuszczalne są maść merle, pręgowana oraz podpalana.

Charcik włoski to pies o złożonej i fascynującej osobowości, łączącej w sobie cechy typowe dla chartów z wyjątkową wrażliwością emocjonalną. Jest niezwykle przywiązany do swojego opiekuna, często wybierając jedną osobę jako główny obiekt uczuć i towarzysząc jej na każdym kroku.

Te delikatne psy są inteligentne i spostrzegawcze, szybko uczą się rozpoznawać nastroje domowników. Jednocześnie potrafią być uparte i niezależne w myśleniu, co może stanowić wyzwanie podczas szkolenia. Reagują najlepiej na metody pozytywne oparte na nagrodach i pochwałach, absolutnie nie znoszą surowych korekt.

Charciki włoskie są rezerwowane wobec nieznajomych i potrzebują czasu na oswojenie się z nowymi osobami. Nie są typowymi psami towarzyskimi lubiącymi każdego napotkano człowieka. Ta cecha czyni z nich dobrych czujników, sygnalizujących obecność obcych, choć nie są nadmiernie szczekliwe.

W domu są spokojne i łagodne, uwielbiają wypoczynek w ciepłych, miękkich miejscach, najchętniej pod kocykiem lub wtulone w opiekuna. Mimo pozornej delikatności zachowują instynkt myśliwski chartów i potrafią rozwinąć imponującą prędkość podczas zabawy na zewnątrz.

Ze względu na swoją wrażliwość i delikatną budowę nie są idealnymi towarzyszami dla małych dzieci, które mogłyby przypadkowo je skrzywdzić. Najlepiej odnajdują się w spokojnych domach bez gwałtownych zmian i hałasu.

Charcik włoski jest rasą stosunkowo zdrową i długowieczną, często dożywającą 13-15 lat, a niektóre osobniki nawet do 18 roku życia. Niemniej jednak istnieje kilka schorzeń, na które przedstawiciele tej rasy są szczególnie podatni.

Najczęstszym problemem ortopedycznym jest zwichnięcie rzepki (luxacja patelli), występujące nawet u 30% populacji. Schorzenie polega na wysuwaniu się rzepki z jej naturalnego rowka, powodując kulawiznę i dyskomfort. W cięższych przypadkach wymagana jest korekta chirurgiczna.

Charakterystyczne dla rasy jest również występowanie choroby Legg-Calvé-Perthesa, polegającej na martwicy jałowej głowy kości udowej spowodowanej zaburzeniami ukrwienia. Objawia się kulawizną i bólem, wymaga interwencji chirurgicznej.

Problemy okulistyczne obejmują postępujący zanik siatkówki (PRA), prowadzący do stopniowej utraty wzroku, oraz jaskrę pierwotną zamkniętego kąta (PCAG), mogącą skutkować całkowitą ślepotą. Dostępne są testy DNA pozwalające wykryć nosicielstwo tych schorzeń.

Hipoplazja szkliwa (FEH) to genetyczne zaburzenie powodujące nieprawidłowy rozwój szkliwa zębowego, prowadzące do szybkiego niszczenia uzębienia. Test DNA pozwala na identyfikację nosicieli przed planowanym kryciem.

Autoimmunologiczne zapalenie tarczycy może prowadzić do niedoczynności tego gruczołu, objawiającej się przyrostem masy ciała, ospałością i problemami skórnymi. Regularne badania krwi pozwalają na wczesne wykrycie i leczenie.

Ze względu na delikatną budowę kości charciki są podatne na złamania, szczególnie kończyn. Właściciele powinni unikać sytuacji grożących urazami, takich jak skoki z wysokości.

Pielęgnacja charcika włoskiego jest stosunkowo prosta i niewymagająca, co czyni tę rasę atrakcyjną dla osób ceniących łatwość utrzymania psa w czystości. Krótka, gładka sierść nie wymaga regularnego szczotkowania ani trymowania.

Wystarczy raz w tygodniu przetrzeć sierść miękką rękawicą lub szczotką z naturalnego włosia, aby usunąć martwe włosy i pobudzić krążenie skóry. Charciki linieją umiarkowanie przez cały rok, bez wyraźnych okresów intensywnej wymiany okrywy włosowej.

Kąpiele należy stosować rzadko, jedynie gdy pies jest wyraźnie brudny, używając łagodnych szamponów dla psów krótkowłosych. Zbyt częste mycie może wysuszać skórę i powodować podrażnienia.

Szczególnej uwagi wymaga pielęgnacja uzębienia ze względu na skłonność rasy do problemów dentystycznych i hipoplazji szkliwa. Zaleca się szczotkowanie zębów specjalną pastą dla psów co najmniej dwa razy w tygodniu, a najlepiej codziennie.

Pazury rosną szybko i wymagają regularnego skracania co 2-3 tygodnie, gdyż zbyt długie mogą powodować dyskomfort podczas chodzenia i deformacje łap. Uszy należy regularnie kontrolować i czyścić w razie potrzeby.

Ze względu na brak podszerstka i cienką sierść charciki bardzo źle znoszą zimno. Zimą konieczne jest ubieranie ich w ciepłe kurteczki i sweterki podczas spacerów. Latem należy chronić ich delikatną skórę przed oparzeniami słonecznymi.

Charcik włoski, mimo niewielkich rozmiarów, ma specyficzne potrzeby, które przyszły właściciel powinien dokładnie poznać przed podjęciem decyzji o adopcji. Ta rasa wymaga oddanego opiekuna świadomego jej delikatnej natury.

Idealnym środowiskiem dla charcika jest mieszkanie lub dom z dostępem do bezpiecznego, ogrodzonego terenu. Rasa świetnie adaptuje się do życia w mieście pod warunkiem zapewnienia odpowiedniej ilości ruchu i aktywności umysłowej. Potrzebuje około 45 minut aktywności dziennie, rozłożonej na kilka krótszych spacerów.

Charciki nie tolerują samotności i mogą rozwijać zachowania lękowe lub destrukcyjne, gdy pozostawiane są same na długie godziny. Najlepiej czują się w domach, gdzie ktoś przebywa przez większość dnia lub gdzie mają towarzystwo innego psa.

Ze względu na silny instynkt łowiecki charcik powinien być wypuszczany na wolność tylko w bezpiecznych, ogrodzonych przestrzeniach. Na spacerach w terenie otwartym należy zawsze prowadzić go na smyczy, gdyż widok potencjalnej zwierzyny może wywołać niekontrolowaną pogoń.

Nie jest to rasa odpowiednia dla rodzin z małymi dziećmi ze względu na delikatną budowę i wrażliwy temperament. Gwałtowne ruchy i głośne zachowanie dzieci mogą stresować psa, a przypadkowe upadki czy uściski grożą urazami.

Przyszły właściciel powinien być przygotowany na koszty związane z ogrzewaniem psa zimą (ubranka), potencjalną opieką stomatologiczną oraz możliwymi problemami ortopedycznymi. Regularne wizyty u weterynarza i badania profilaktyczne są niezbędne dla utrzymania zdrowia charcika.